Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ọ̀pọ̀ agbègbè ìṣẹ̀dá nítorí ó gbòòrò, tí ojú-ọjọ́ àti ilẹ̀ rẹ̀ sì yàtọ̀ síra. Àwọn àpẹẹrẹ pàtàkì ni àwọn Òkè Appalachian àti Rocky, pápá-ìtẹ̀sí Great Plains, àwọn aṣálẹ̀ ní gúúsù ìwọ̀-oòrùn, àwọn igbó, ilẹ̀ olómi, àwọn agbègbè Arctic àti àwọn etíkun gígùn ní Atlantic, Pacific, Gulf àti àwọn erékùṣù. Ibùgbé ẹ̀dá ni ibi tí ewéko àti ẹranko ti ń rí oúnjẹ, omi, ààbò àti àyè. Ètò ìgbé-ayé ẹ̀dá ní àwọn ohun alààyè àti àwọn apá tí kò lè gbé ní àyíká wọn, bí ilẹ̀, afẹ́fẹ́, omi, ìmọ́lẹ̀ oòrùn àti ìwọ̀n ooru. Ìyípadà nínú apá kan lè ní ipa lórí ọ̀pọ̀ apá mìíràn. Oríṣiríṣi oníní àti àjọ ló ń bójú tó ìṣẹ̀dá. Àwọn ọgbà orílẹ̀-èdè ń dáàbò bo àwọn ibi àrà ọ̀tọ̀; àwọn ọgbà ìpínlẹ̀ ń pèsè ìsinmi àti ìtọ́jú ìṣẹ̀dá ní ìpele ìpínlẹ̀; àwọn igbó orílẹ̀-èdè ń jẹ́ kí ìtọ́jú ìṣẹ̀dá àti lílo tó ní ìṣàkóso fara mọ́ra; àwọn ibi ìsádi ẹranko orílẹ̀-èdè sì dojú kọ́ ìtọ́jú ẹranko igbó àti ibùgbé wọn gan-an. Ọ̀pọ̀ agbègbè ìṣẹ̀dá jẹ́ ilẹ̀ ìjọba, ṣùgbọ́n ìṣẹ̀dá tún wà lórí oko, ilẹ̀ aládàáni, ilẹ̀ àwọn ẹ̀yà ìbílẹ̀, ọgbà ìlú, ilẹ̀ ilé-ẹ̀kọ́ àti lẹ́gbẹ̀ẹ́ ọ̀nà àti odò. Àwọn òfin àti ojúṣe lè yàtọ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹni tó ni ilẹ̀ náà, nítorí náà àwọn àlejò gbọ́dọ̀ tẹ̀lé àwọn àmì àti ìtọ́ni agbègbè náà. Àwọn ìṣe tó wọ́pọ̀ nípa ìṣẹ̀dá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni rírìn àjò ẹsẹ̀, dídúró sí ibùdó ìgọ̀, wíwo ẹyẹ, pípa ẹja, rírìn nínú ọkọ̀ ojú omi, wíwo ẹranko igbó, gbíngbin ewéko ìbílẹ̀ àti ṣíṣe iṣẹ́ àtinúwá fún ibùgbé ẹ̀dá. Ìṣe ààbò dá lórí ojú-ọjọ́, irú ilẹ̀, ipò omi, ẹranko, ewu iná àti ìmúrasílẹ̀. Ìtọ́jú ìṣẹ̀dá túmọ̀ sí dídáàbò bo ìṣẹ̀dá nígbà tí a ń ṣe ìpinnu pẹ̀lú ìrònú nípa lílo ilẹ̀ àti ohun àmúṣọrọ̀. Àwọn ìṣòro pàtàkì ni píparun ibùgbé ẹ̀dá, ìbàjẹ́ àyíká, àwọn ẹ̀dá apanilára tí kì í ṣe ti agbègbè náà, iná igbó, ọ̀dá, ìyípadà ìwọ̀n ooru àti ìdàgbàsókè tó ń gba ilẹ̀. Ìtọ́jú lè ní mímú agbègbè padà bọ̀ sípò, dídá àwọn agbègbè ààbò sílẹ̀, ìwádìí, ẹ̀kọ́ àti àwọn ìpinnu ojoojúmọ́ tó ní ojúṣe. Irú ẹ̀dá ìbílẹ̀ ni èyí tó wá láti agbègbè kan pàtó nípasẹ̀ ìdàgbàsókè ìran púpọ̀; irú ẹ̀dá apanilára tí a kó wọlé ni èyí tí a mú wá láti ibòmíràn tí ó sì lè ṣe àyíká agbègbè náà ní ìpalára. Yíyọ ewéko tàbí ẹranko kúrò, fífún ẹranko igbó ní oúnjẹ, fífi ìdọ̀tí sílẹ̀ tàbí kíkó kòkòrò àti àrùn láti ibì kan lọ sí ibòmíràn lè ba ibùgbé ẹ̀dá jẹ́, kódà bí ìṣe náà bá dà bí ohun kékeré. Ọ̀nà àkọ́kọ́ tó dára ni láti kọ́ nípa àwọn ànímọ́ ìṣẹ̀dá inú ibi kan tó sún mọ́ ọ. Ṣàkíyèsí àwọn ewéko, ẹranko, omi, ilẹ̀ àti àwọn ìyípadà àsìkò rẹ̀; lo àwọn ipa-ọ̀nà tí a ti ṣètò; fi àwọn ohun àdánidá sí ibi tí wọ́n wà; kí o sì ròyìn ewu tàbí ẹranko igbó tó fara pa fún aláṣẹ agbègbè tó yẹ.
Ìṣẹ̀dá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
Ìṣẹ̀dá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní àwọn igbó, aṣálẹ̀, ilẹ̀ olómi, pápá koríko, etíkun, odò, òkè àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹranko igbó. A ń bójú tó o nípasẹ̀ àwọn ilẹ̀ ìjọba, àwọn agbègbè tí a dáàbò bò, ilẹ̀ aládàáni, ìṣe àwùjọ àti àwọn ètò ìtọ́jú ìṣẹ̀dá. Kíkọ́ bí ibùgbé ẹ̀dá ṣe ń ṣiṣẹ́ ń ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti gbádùn ìṣẹ̀dá láìléwu àti láti dáàbò bò ó fún ọjọ́ iwájú.
Tip
Yan ibi ìṣẹ̀dá kan tó sún mọ́ ọ ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, kí o sì kọ́ nípa àwọn òfin ìbẹ̀, ibùgbé ẹ̀dá àti ewu àsìkò kí o tó bẹ̀ ẹ́ wò. Mú omi, aṣọ tó yẹ, fóònù tó ti gba agbára àti ọ̀nà láti kó gbogbo ìdọ̀tí rẹ padà wá. Bẹ̀rẹ̀ nípa wíwo ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, kí o sì ṣe ìpinnu kékeré kan tó dín ìpalára kù, bíi lílọ lórí ipa-ọ̀nà àmì sí tàbí gbíngbin irú ewéko ìbílẹ̀ tó yẹ.