યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં સંઘીય, રાજ્ય અને સ્થાનિક સ્તરે ચૂંટણીઓ યોજાય છે. મતદારો પ્રમુખ, કોંગ્રેસના સભ્યો, રાજ્યના અધિકારીઓ, ન્યાયાધીશો, શહેરના નેતાઓ, શાળા બોર્ડના સભ્યો અને અન્ય જાહેર પ્રતિનિધિઓ પસંદ કરી શકે છે. પ્રાથમિક ચૂંટણીમાં સામાન્ય રીતે રાજકીય પક્ષ પછીની સામાન્ય ચૂંટણી માટે પોતાનો ઉમેદવાર પસંદ કરે છે. કેટલાક રાજ્યો ખુલ્લી પ્રાથમિક ચૂંટણી વાપરે છે, કેટલાક બંધ પ્રાથમિક ચૂંટણી વાપરે છે અને અન્ય રાજ્યો જુદી પદ્ધતિઓ વાપરે છે. આ શબ્દોનો અર્થ રાજ્યના ચૂંટણી કાયદા પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય ચૂંટણીમાં જુદા જુદા પક્ષોના અથવા અપક્ષ ઉમેદવારોમાંથી પસંદગી થાય છે. તેમાં મતપત્ર પરના પ્રસ્તાવો પણ હોઈ શકે છે, જેના દ્વારા મતદારો કોઈ રાજ્ય અથવા સ્થાનિક વિસ્તારના નિયમો હેઠળ જાહેર પ્રશ્નને મંજૂર, નામંજૂર અથવા તેના પર સલાહ આપી શકે છે. પ્રમુખપદની ચૂંટણીઓની રાષ્ટ્રીય પ્રક્રિયા વિશેષ છે. મતદારો પ્રમુખ અને ઉપપ્રમુખના ઉમેદવારો માટે મત આપે છે, જ્યારે ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ (Electoral College) ઔપચારિક રીતે પ્રમુખની પસંદગી કરે છે. દરેક રાજ્ય સાથે જોડાયેલા ઇલેક્ટોરલ મતની સંખ્યા મુખ્યત્વે કોંગ્રેસમાં તેના પ્રતિનિધિત્વના આધારે નક્કી થાય છે. ચૂંટણીનું સંચાલન મોટા ભાગે રાજ્યો અને સ્થાનિક ચૂંટણી કચેરીઓ કરે છે. આ કચેરીઓ લાગુ કાયદા અનુસાર મતદાર નોંધણીઓ જાળવે છે, મતદાન સ્થળ નક્કી કરે છે, મતપત્રો તૈયાર કરે છે, મતદાન કર્મચારીઓને તાલીમ આપે છે, મતો ગણે છે અને સત્તાવાર પરિણામો જાહેર કરે છે. મતદાર નોંધણી, ઓળખના નિયમો, વહેલું મતદાન, ગેરહાજર રહીને મતદાન, ટપાલથી મતદાન અને મતપત્ર પરત કરવાની પ્રક્રિયા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં જુદી જુદી હોય છે. મતદારે જ્યાં નોંધણી કરાવી હોય તે રાજ્ય અને સ્થાનિક વિસ્તારના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. ચૂંટણીના દિવસે અથવા વહેલા મતદાનના સમયગાળામાં મતદાર હાજરી નોંધાવે છે, મતપત્ર મેળવે છે અથવા તેના પર નિશાન કરે છે અને મંજૂર પ્રક્રિયા પ્રમાણે જમા કરે છે. ત્યાર પછી ચૂંટણી કર્મચારીઓ મતદાનની પાત્રતા ચકાસે છે અને માન્ય મત ગણે છે; ચૂંટણી સત્તાધિકારીઓ જરૂરી ચકાસણી, પુનઃગણતરી અથવા પડકારોની પ્રક્રિયા સંભાળે છે. રાજકીય પક્ષો, પ્રચાર અભિયાનો, નાગરિક જૂથો, પત્રકારો અને વ્યક્તિગત નાગરિકો ચૂંટણીઓ વિશે વાતચીત કરે છે. મતદારોને ઉમેદવાર અથવા પ્રસ્તાવનાં એકથી વધુ સ્પષ્ટ વર્ણનો સરખાવવાથી અને પ્રચારના દાવા તથા સત્તાવાર ચૂંટણી સૂચના વચ્ચેનો તફાવત સમજવાથી લાભ થાય છે. ચૂંટણીઓ લોકોને નેતાઓ પસંદ કરવા અને જાહેર નીતિને પ્રભાવિત કરવાનો શાંતિપૂર્ણ માર્ગ આપે છે. તેમની મર્યાદાઓમાં અસમાન ભાગીદારી, ગૂંચવણભર્યા નિયમો, પ્રચાર ખર્ચ, ખોટી માહિતી, ઉમેદવારોની મર્યાદિત પસંદગી અને એક ચૂંટણી દરેક જાહેર સમસ્યા ઉકેલી ન શકે એ હકીકતનો સમાવેશ થાય છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ચૂંટણીઓ
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ચૂંટણીઓ દ્વારા લોકો જાહેર અધિકારીઓ પસંદ કરી શકે છે અને કેટલાક જાહેર પ્રશ્નો પર નિર્ણય લઈ શકે છે. આ વ્યવસ્થામાં પ્રાથમિક ચૂંટણીઓ, સામાન્ય ચૂંટણીઓ, સ્થાનિક ચૂંટણીઓ અને ક્યારેક મતપત્ર પરના પ્રસ્તાવોનો સમાવેશ થાય છે; નિયમો રાજ્ય પ્રમાણે જુદા હોય છે. મતદારોને સામાન્ય રીતે નોંધણી કરાવવી, તેમના મતપત્રમાં કઈ સ્પર્ધાઓ છે તે જાણવું અને પોતાના વિસ્તારમાં ઉપલબ્ધ મતદાનના વિકલ્પો અનુસરવા પડે છે.
Tip
મતદાનને છેલ્લી ઘડીના કામને બદલે નાની તૈયારીની પ્રક્રિયા ગણો. તમારા માટે કયા મુદ્દા મહત્ત્વના છે તે નક્કી કરો, તમારા મતપત્રમાં કઈ સ્પર્ધાઓ અને પ્રસ્તાવો છે તે જાણો અને તમારી નોંધણીને લાગુ પડતી મતદાન પદ્ધતિ તથા તારીખો લખી રાખો. કંઈક ખોટું થાય તો ઉપલબ્ધ સુધારાની અથવા કામચલાઉ મતપત્રની પ્રક્રિયા માટે ચૂંટણી કર્મચારીને પૂછો.