ХIокхуьйтуш йолу Украинан буьйса дIакхечна дукха къоман, маттан, динан а, политикан хьалхе йолу меттигаш ю. Цуьнан исторехь меттиган дагалоцам а, миграци, басар, торговля, хийца йолу границаш а ю. Киевская Русь — средневекови политически а, культурни а дуьненан система ю, Киев тIехь кхочуш хиларца кхин Восточни Европан меттигашца байланына. Князь Владимир хьалха христианство дIаэцар дикан динан а, культурин а хийцам хилла. ТIаьхьо, украинан меттигаш хийца йолу пачхьалкхашна юкъахь дIакъастийна: Великое княжество Литовское, Речь Посполитая, Крымское ханство, а Османан сфера. ХIара байланышаш законах, шахьараш, дин, торговля а, регионах йолу идентичность а кхолла гIо дина. Казакаш доьхка кхерчаш, дехарш а, политически общинаш а хилла. Казакан гетманат самоуправленин учрежденеш кхолла, украинан политикан традицин лахар билгалйолуш йоккха символ хилла, амма цуьнан истори кхин-кхин кхолла хила, хийца альянсашца белгала хилла. XVIII бIе хан тIера, Украинан дукха меттигаш Российски империн юкъахь хилла; западни регионш хьалха Габсбургашца, тIаьхьо кхин Центральноевропан политически дуьненашца связь йолуш хилла. Империн саясатан дIахьажар матта, дешар, дин, ландша, местни администраци хьалха хийцна. XX бIе хан революци, украинан пачхьалкх хила гIерташ йолу мурад, зорба, коллективизаци, Голодомор, а советан гIуллакх кхин йоккхурна а кхачна. Вторая мировая война йоккха бохам а, дIахIоттар а дина; цуьнан дагалоцам кхин кхолла бу, къамийн хьалхе оккупаци, сотрудничество, сопротивление а, репрессия а кхин-кхин хилла. Советан Союз чохь Украина промышленизация а, шахьараш а кхин йоккхурна хьалха кхачна, амма политикан контроль, цензура, карзах йолу саясаташ а, экологически катастрофаш а хилла. Украинан культурин вахар литература, музика, доьзалан дагалоцам, динан практики, граждански занятие тIера кхочуш хилла. Украина 1991 шоьгахь Советан Союз дIакъастийна тIаьхьо независим хилла. Цуьнан тIаьхьа, демократи, матта, идентичность, истори дагалоцам, регионах къастамаш а, суверенитетан маьIна а дика кхетамашан темаш хилла. Истори пачхьалкххош а даташ а хьалха дIаэцар ца ю. Музеяш, дагалоцаман дийцарш, дагалоцаман дийнаш, памятникаш, архивш, литература а, меттиган цIераш а Украинехь нах хьалха муха кхетта дIадо.
Украинан истори
Украинан истори ю средневекови пачхьалкхаш, казакан самоуправление, империн гIуллакх, советан гIуллакх, независимость, а суверенитет лелош йолу къийсам. Украинан кхетам лаха регионах йолу къастамаш а, цхьаьна истори периодан кхин-кхин цIераш а хьажа веза. Бу обзор хьалха йоккха исторически слояш билгалйо, пачхьалкх хIокхуьйтуш йоцу истори дац.
Tip
Украинан истори тIехь хьалхара карта Киев, казакан традици, империн а советан а гIуллакх, Голодомор, Вторая мировая война а, независимость а цхьаьна байланысто хила мегар ду. Регионах а доьзалехь а йолу къастамаш лела, Украинехь истори дагалоцам хьалхара а, национальни а ду.