Ẹ̀kọ́ jẹ́ ìlànà gbígbòòrò tí ènìyàn fi ń kó ìmọ̀, ọgbọ́n, àṣà, tàbí òye. Ní Ilẹ̀ọbà Àpapọ̀, ó ní ẹ̀kọ́ tí a ṣètò, ìkẹ́kọ̀ọ́ ní ibi iṣẹ́, àwọn kósì àwùjọ, ẹ̀kọ́ ẹni-kọ̀ọ̀kan, àti ẹ̀kọ́ tí a ń rí gbà látinú ìrírí. Ètò ẹ̀kọ́ náà kò jọra pátápátá ní gbogbo orílẹ̀-èdè náà. England, Scotland, Wales, àti Northern Ireland ní àwọn ilé-iṣẹ́ ẹ̀kọ́, ìwé-ẹ̀rí, ètò-ẹ̀kọ́, àti ọ̀rọ̀ pàtàkì tiwọn, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ètò wọn ní ọ̀pọ̀ ohun àkọ́kọ́ tí ó jọra. Ẹ̀kọ́ tí a ṣètò sábà ń tẹ̀lé ètò tí a ti pèsè sílẹ̀. Àwọn ilé-ẹ̀kọ́, àwọn kọ́lẹ́ẹ̀jì ẹ̀kọ́ síwájú (further education colleges), yunifásítì, àwọn olùpèsè ìkẹ́kọ̀ọ́, àti àwọn agbanisíṣẹ́ kan ń kọ́ àwọn kósì tí ó lè parí pẹ̀lú àyẹ̀wò tàbí ìwé-ẹ̀rí tí a mọ̀ sí (recognised qualification). Ẹ̀kọ́ tí kò ní ètò kíkún kéré sí ìṣètò. Àwọn ènìyàn ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa kíka ìwé, ṣíṣe àdánwò, iṣẹ́ atinuwa, didapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ kan, wíwo bí a ṣe ń ṣe nǹkan, bá àwọn ẹlòmíràn sọ̀rọ̀, tàbí yíyanjú àwọn ìṣòro gidi ní ilé àti ní ibi iṣẹ́. Ẹ̀kọ́ lè jẹ́ ti àkádẹ́míkì, iṣẹ́ amọ̀ja, ìṣẹ̀dá, tàbí ti ara ẹni. Àwọn ọ̀nà àkádẹ́míkì máa ń tẹ̀ síwájú sí àwọn èrò àti ìmọ̀ ẹ̀ka-ẹ̀kọ́, nígbà tí àwọn ọ̀nà ẹ̀kọ́ tó sopọ̀ mọ́ iṣẹ́ (vocational routes) ń so ẹ̀kọ́ pọ̀ mọ́ àwọn iṣẹ́ àti àwọn iṣẹ́ ọwọ́ ní tààràtà. Àyẹ̀wò lè ní àwọn ìdánwò, àpilẹ̀kọ, iṣẹ́ akanṣe, àkójọpọ̀ iṣẹ́, ìgbékalẹ̀ ọ̀rọ̀, àkíyèsí, tàbí àfihàn iṣẹ́ ọwọ́. Akẹ́kọ̀ọ́ yẹ kí ó ṣàyẹ̀wò bí a ṣe ń ṣe àyẹ̀wò kósì kan kí ó tó yàn án. Àwọn ìwé-ẹ̀rí tí a mọ̀ sí lè ràn ènìyàn lọ́wọ́ láti wọ ẹ̀kọ́ síwájú tàbí láti rí iṣẹ́, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe ẹ̀rí kan ṣoṣo tí ń fi ẹ̀kọ́ hàn. Ìrírí, àpẹẹrẹ iṣẹ́, àwọn ìtọ́kasí, àti ọgbọ́n tí ènìyàn ti fi hàn tún lè ṣe pàtàkì. Àkókò, ibi, ẹ̀kọ́ iṣaaju, àtìlẹ́yìn fún àìlera, àwọn àìní èdè, àti iye owó ni ń nípa lórí bí a ṣe lè wọlé sí ẹ̀kọ́. Àwọn aṣàyàn tó rọrùn láti yí padà, ẹ̀kọ́ apákan-àkókò, ẹ̀kọ́ lórí Íńtánẹ́ẹ̀tì, àti àwọn aṣàyàn tó dá lórí àwùjọ lè jẹ́ kí ó rọrùn láti darapọ̀ ẹ̀kọ́ mọ́ ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tó wúlò ni láti ṣàlàyé àbájáde tí a fẹ́. Ọ̀nà tó yẹ dá lórí bóyá akẹ́kọ̀ọ́ fẹ́ ìwé-ẹ̀rí, ọgbọ́n iṣẹ́, ìgbọ́kànlé púpọ̀ sí i, ìfẹ́ ara ẹni, tàbí ìmúrasílẹ̀ fún kósì mìíràn.
Ẹ̀kọ́ ní Ilẹ̀ọbà Àpapọ̀
Ẹ̀kọ́ ní Ilẹ̀ọbà Àpapọ̀ máa ń wáyé ní àwọn ilé-ẹ̀kọ́, kọ́lẹ́ẹ̀jì, yunifásítì, ibi iṣẹ́, àwùjọ, àti nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Ó lè yọrí sí ìwé-ẹ̀rí, kọ́ ọgbọ́n tó wúlò, tàbí ràn ènìyàn lọ́wọ́ láti lóye ayé dáadáa. Àwọn ọ̀nà tó wà yàtọ̀ láàárín England, Scotland, Wales, àti Northern Ireland.
Tip
Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú góńgó ẹ̀kọ́ kan tí ó ṣe kedere, kí o sì yan ọ̀nà tó bá àkókò rẹ, ìpele ìbẹ̀rẹ̀ rẹ, àti ọ̀nà tí o fẹ́ gbà kẹ́kọ̀ọ́ mu. Ṣàyẹ̀wò ẹni tó ń pèsè ẹ̀kọ́ náà, àbájáde tí ó ń yọrí sí, bí a ṣe ń ṣe àyẹ̀wò ìlọsíwájú, àti àtìlẹ́yìn tó wà. Pa àwọn àpẹẹrẹ iṣẹ́ tí o parí mọ́ kí ìlọsíwájú rẹ lè hàn.