યુનાઇટેડ કિંગડમમાં ચૂંટણીઓ

યુનાઇટેડ કિંગડમમાં જાહેર હોદ્દા માટે અનેક પ્રકારની ચૂંટણીઓ થાય છે. તેમાં હાઉસ ઑફ કોમન્સ, સત્તા-સોંપાયેલી ધારાસભાઓ, સ્થાનિક સત્તામંડળો અને અમુક સીધી ચૂંટાતી જગ્યાઓની ચૂંટણીઓ આવે છે. યુનાઇટેડ કિંગડમની સામાન્ય ચૂંટણીમાં મતદારો પોતાના સ્થાનિક મતવિસ્તારમાંથી સંસદસભ્ય (Member of Parliament, MP) પસંદ કરે છે. એ મતવિસ્તારમાં સૌથી વધુ મત મેળવનાર ઉમેદવાર જીતે છે; તેને સંપૂર્ણ બહુમતી ન મળી હોય તો પણ. હાઉસ ઑફ કોમન્સનો વિશ્વાસ મેળવી શકે એવો રાજકીય પક્ષ સામાન્ય રીતે યુનાઇટેડ કિંગડમની સરકાર બનાવે છે. મતદારો ઔપચારિક રીતે પોતાના સ્થાનિક સંસદસભ્યને ચૂંટે છે; તેઓ વડા પ્રધાનને સીધો મત આપતા નથી. સત્તા-સોંપાયેલી અને સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ સંબંધિત દેશ તથા હોદ્દાને અનુરૂપ નિયમો પાળે છે. કેટલીકમાં પ્રમાણસર અથવા પસંદગી-આધારિત વિશેષતાઓ હોય છે; તેથી મતદાર એકથી વધુ પસંદગી કરી શકે અથવા ઉમેદવારોને ક્રમ આપવો પડી શકે છે. મત આપવા પહેલાં સામાન્ય રીતે વ્યક્તિનું નામ મતદાર યાદીમાં હોવું જરૂરી છે. પાત્રતા વય, નાગરિકતાની સ્થિતિ, રહેઠાણ અને કઈ પ્રકારની ચૂંટણી છે જેવી બાબતો પર આધારિત છે. સામાન્ય રીતે નિર્ધારિત મતદાન મથકે વ્યક્તિગત રીતે મત આપવામાં આવે છે. પાત્ર અને નોંધાયેલા મતદારો લાગુ પ્રક્રિયા હેઠળ ટપાલથી મત આપવાની વ્યવસ્થા કરી શકે છે અથવા પોતાના બદલે મત આપવા પ્રતિનિધિ નીમી શકે છે. મતપત્રમાં તે ચૂંટણીના ઉમેદવારો કે વિકલ્પો હોય છે. મતદારોએ તેના પર છાપેલી સૂચનાઓ પાળવી જોઈએ, કારણ કે માન્ય પસંદગી દર્શાવવાની રીત દરેક મતદાન પદ્ધતિમાં સરખી નથી. મતદાન પૂરું થયા પછી મતોની ગણતરી થાય છે અને ચૂંટણી અધિકારીઓ પરિણામ જાહેર કરે છે. ઉમેદવારો, પક્ષો, નિરીક્ષકો અને ઔપચારિક પ્રક્રિયાઓ ગણતરીની અખંડિતતા તથા પારદર્શિતા જાળવવામાં મદદ કરે છે. ચૂંટણીઓ પ્રતિનિધિત્વ અને રાજકીય નેતૃત્વ શાંતિપૂર્ણ રીતે બદલવાનો માર્ગ આપે છે. તેમની મર્યાદાઓમાં કેટલીક પદ્ધતિઓ હેઠળ બેઠકો અને મળેલા ટેકાનો અસમાન સંબંધ, સુરક્ષિત બેઠકો, ઓછું મતદાન અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓએ અનેક હરીફ હિતો વચ્ચે સંતુલન કરવું પડે તે સામેલ છે.