سرشماری ۲۰۲۲ شمار مردم ترکمنستان را ۷٬۰۵۷٬۸۴۱ نفر ثبت کرد. ۵۲٫۹٪ در روستا و ۴۷٫۱٪ در شهر زندگی میکردند. سهم ماری از جمعیت ۲۲٫۹٪، داشاغوز ۲۲٪، لباب ۲۰٫۵٪، عشقآباد ۱۴٫۶٪، آخال ۱۲٫۵٪ و بالکان ۷٫۵٪ بود. برآورد مشترک بانک جهانی و سازمان بینالمللی کار، شمار شاغلان ۲۰۲۲ را نزدیک ۲ میلیون نفر دانست؛ آمار رسمیِ کل که مرتب منتشر شود در دسترس نیست. کشاورزی بزرگترین بخش اشتغال است: بیش از یک میلیون شاغل گزارش شده، اما تنها نزدیک ۴۹٬۸۰۰ نفر کارمند رسمی کشاورزی ثبت شدهاند. در ۲۰۲۳ خدمات ۳۹٫۵٪ اشتغال را تشکیل میداد؛ آموزش ۸٫۷٪، دادوستد ۸٫۸٪، حملونقل، انبارداری و ارتباطات ۵٫۷٪ و بهداشت و کار اجتماعی ۳٫۷٪ بود. صنعت، بهجز ساختوساز، ۱۲٫۳٪، املاک ۱٫۸٪ و اقامت و خوراک ۱٫۲٪ سهم داشتند. اشتغال در ساختارهای پیوندخورده با دولت متمرکز است؛ دادهٔ قدیمیتر ۲۰۲۰ مالکیت دولتی را ۲۵٪، غیردولتی را ۵۰٪ و مالکیت آمیخته، انجمن عمومی یا تعاونی را ۲۳٪ نشان میداد. بنگاههای دولتی در ۲۰۲۳، ۵۹٫۲٪ گردش مالی را ساختند؛ این رقم سهم آنها از اشتغال نیست. ادارهٔ بازار کار از راه وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت، نهادهای محلی کار و اشتغال در عشقآباد، ولایتها، اتراپها و شهرهای تابع، و ادارههای حکیملیک انجام میشود. کمیتهٔ دولتی آمار، نهاد دادستانیِ مدافع شهروندان و همکاری سازمان بینالمللی کار هم در داده، نظارت یا سیاست کار سهم دارن. درگاه اشتغال جمعیت آگهیهای کار را همزمان منتشر کونه. از شرکتهای همهٔ گونههای مالکیت، از جمله کسبوکارهای فردی، انتظار میرود جای خالی را گزارش بکنن؛ ادارههای اشتغال هم نمایشگاههای دورهای کار برگزار کونن. برای دسترسی معمولاً مدرک هویت، دفترچهٔ کار در صورت لزوم و مدرک تخصص لازم است. هزینهٔ تأییدشدهٔ عمومی موجود نیست؛ هزینهٔ محلی و وضعیت صف انتظار را از ادارهٔ مسئول بپرسید. گزارش رسمی ادارههای اشتغال در ۲۰۲۴، ۲۵٬۹۸۷ کارجوی ثبتشده و ۱۸٬۴۶۸ کاریابی ثبت کرد. در ۲۰۲۵ رقمها ۲۶٬۸۰۷ کارجو و ۲۱٬۰۰۴ کاریابی بود. آمار افراد دارای معلولیت را هم دربر میگرفت: در ۲۰۲۴، ۱۱۵ نفر ثبت و ۱۰۳ نفر جا داده شدند؛ در ۲۰۲۵، ۱۰۴ نفر ثبت و ۹۹ نفر جا داده شدند. اینها آمار اداریاند، نه نرخ کامل ملیِ کاریابی. آموزش و مهارتآموزی بر دسترسی به کار اثر میگذارند. برنامههای فنیوحرفهای معمولاً ۱ تا ۱٫۵ سال، آموزش حرفهای حداکثر ۶ ماه و آموزش حرفهای متوسط معمولاً ۲ تا ۴ سال طول میکشد. ترکمنستان در ۲۰۲۴، ۴۵ نهاد آموزش حرفهای متوسط داشت. برای دورهٔ پذیرش ۲۰۲۴–۲۵، ۱۶٬۰۸۰ جای آموزش عالی و ۱۰٬۳۰۳ جای آموزش حرفهای متوسط گزارش شد. برنامهها از استاندارد و دستهبندی دولتی پیروی میکنن. گماردن دانشآموخته یا معرفی او به کار تابع مقررات کابینه است، اما شواهد موجود هیچ تضمین عمومی و خودکاری برای کار نشان نمیده. روش پیمایش کارفرمایان و سکوی دیجیتالِ برنامهریزیشده برای ۲۰۲۶ قرار است نیازهای مهارتی را پیدا بکنن؛ نیاز به مهارت دیجیتال و هوش مصنوعی، و مهارتهای فنیِ دستی در ساختوساز و تولید رو به افزایش است. اطلس Geljegiň hünärleriniň atlasy اطلاعات حرفههای آینده را میدهد. ثبت اقامت، که معمولاً با نام سامانهٔ پروپیسکا شناخته میشود، ممکن است رفتوآمد میان منطقهها را محدود و دسترسی به جای کار بیرون از منطقهٔ ثبتشده را کم بکند. بازارهای منطقهای کار پیرامون ولایتها و اتراپها سازمان یافتهاند؛ نیروی کار روستایی فراوان است و وابستگی به کشاورزی بالاست. سریهای جاری و قابلمقایسهٔ مزد و اشتغال منطقهای تأیید نشدهاند؛ پس فرصت منطقهای را محلی بررسی کنید و از میانگین کشوری نتیجه نگیرید. تولید خصوصی در ۲۰۲۳ گردش نیروی کار بالایی داشت: خروج ۴۶٫۴٪ و استخدام ۵۱٫۶٪. این فقط جابهجایی در همان بخش را نشان میدهد و روند عمومی کشور را ثابت نکونه. از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵ کمینهٔ مزد ۱٬۴۱۰ منات ترکمنستان بود. از همان روز مزد در نهادهای دارای بودجهٔ دولتی، بنگاههای خودتأمین و انجمنهای عمومی ۱۰٪ بالا رفت. مزد اسمی در بنگاههای بزرگ و متوسط در ۲۰۲۴، ۱۰٫۶٪ بیشتر شد. میانهٔ مزد جاری، سری مزد بخشی و سنجهٔ قدرت خرید واقعی بهطور عمومی تأیید نشدهاند؛ پس این رقمها نمیگویند یک خانوادهٔ معمولی چه میتواند بخرد. قانون کار، از جمله اصلاحهایی که در ۲۰۲۵ گزارش شد، قرارداد کار، آزادی انتخاب حرفه و محل کار، مزد برابر و ایمنی شغلی را پیشبینی میکند و کار اجباری را ممنوع میداند. هفتهٔ معمول کار نباید از ۴۰ ساعت بیشتر بونه. اضافهکاری در دو روز پیاپی تا ۴ ساعت و در سال تا ۱۲۰ ساعت محدوده. مرخصی سالانه معمولاً ۳۰ روز تقویمی است و برای کارکنان آموزشی و افراد دارای معلولیت ۴۵ روز. استاندارد قانونی و شیوهٔ اجرای آن همیشه یکی نیستن. کار غیررسمی هنوز ویژگی مهم بازار کاره. برآورد سازمان ملل شمار آن را بیش از ۵۳۰٬۰۰۰ نفر میداند و سهم کار غیررسمی را برای زنان ۲۹٫۵٪ و برای مردان ۱۸٪ گزارش میکند. این رابطهها ممکن است مدرک، حمایت اجتماعی و امکان اجرای شرایط کار را کم بکنن. تولید پنبه هم خطرهای مستند کار دارد: نظارت سازمان بینالمللی کار در ۲۰۲۴ پنج منطقه، ۴۷۲ مزرعه، ۱٬۷۶۲ پنبهچین، ۴۷۲ کشاورز، ۳۷۹ نهاد عمومی یا بنگاه دولتی و ۲٬۰۴۷ کارمند را پوشش داد. با وجود نقشهٔ راه ملی، خطر بسیج نظاممند و کار اجباری باقی ماند. سرشماری ۲۰۲۲ شمار ۱۷۶٬۳۲۰ شاغلِ سن کار را ثبت کرد که محل اصلی کارشان بیرون از کشور بود؛ از جمله ۱۶۶٬۲۷۷ نفر در ترکیه و ۶٬۰۳۰ نفر در فدراسیون روسیه. رقم ملیِ جداگانه برای کار در داخل کشور ۱۲۲٬۸۲۹ بود. قانون اشتغال، شهروندان شاغل در خارج را شاغل حساب میکند و سهمیهٔ کابینه برای نیروی کار خارجی را پیشبینی میکند؛ اما سری قابلاعتماد و جاریِ رفتوآمد و شمار مهاجرت بهطور عمومی تأیید نشده. مفهوم توسعهٔ بازار کار تا ۲۰۳۰ در ۵ سپتامبر ۲۰۲۵ تصویب شد. هدفهای اعلامشدهاش اشتغال بهتر، نزدیکتر شدن به استانداردهای بینالمللی کار، گسترش خدمات دیجیتال، گزارشدهی بهتر بازار کار و همکاری قویتر با سازمان بینالمللی کار را دربر میگیره. انتظار میرود اجرای آن در ۲۰۲۶ از راه درگاه اشتغال جمعیت و ادارههای منطقهای اشتغال انجام بونه. این برنامهها اثر عملیِ کار غیررسمی، کمبود داده، مانعهای رفتوآمد منطقهای یا فاصلهٔ قانون از شرایط محل کار را برطرف نکونن.
بازار کار ترکمنستان
بازار کار ترکمنستان، زحمت بازاری، بهطور رسمی از راه ادارههای دولتی اشتغال، نهادهای منطقهای و مسیرهای گذار از آموزش به کار اداره میشود؛ اما دسترسی عملی بر پایهٔ بخش و منطقه فرق دارد. کشاورزی و خدمات بیشترین سهم اشتغال را دارند: در ۲۰۲۳ کشاورزی حدود ۴۲٫۵٪، خدمات ۳۹٫۵٪ و صنعتِ بیرون از ساختوساز ۱۲٫۳٪ بود. کار غیررسمی، محدودیت ثبت اقامت، کمبود مهارت و دادههای اندک بر یافتن کار و جابهجایی میان فرصتها اثر میگذارند.
Tip
اگر مزد، ساعت کار و مرخصیِ قابلپیگیری میخواهید، کار رسمی و مستند را نقطهٔ شروع امنتری بدانید. خودِ جای کار، محل، مهارت لازم و قرارداد کتبی را بسنجید؛ به آوازهٔ یک بخش، آگهی درگاه یا وعدهٔ شفاهی تکیه نکنید. پیش از پذیرفتن کار، محدودیت ثبت منطقهای، دادهٔ ناقص مزد و فاصلهٔ قانون تا عمل در محل کار را بررسی کنید.

