واژهٔ محلی ätiýaçlandyryş بهمعنای بیمه است. وزارت دارایی و اقتصاد بر بیمهگران، جوازها، تعرفهها، ذخایر، توانگری مالی، بازرسی و مجازات نظارت میکند. سازمان دولتی بیمهٔ ترکمنستان ارائهدهندهٔ مرکزی بیمهٔ اجباری است و محصولات اختیاری را نیز از راه شبکهٔ سراسری، ازجمله بیمهنامه و پرداخت الکترونیکی، میفروشد. ارائهدهندگان مستند دیگر شامل Hazar Ätiýaçlandyryş OJSC، Ätiýaçlandyryş hyzmatlary JSC، Gadamly Osush ES و Resmi Kepil هستند. بیمهٔ اجباری طبق قانون به سازمانهای بیمهٔ دولتی سپرده شده، درحالیکه محصولات اختیاری به مقررات بیمهگر، جواز و تأیید قبلی نهاد ناظر بستگی دارند. نمایشهای رسمی درگاه حدود 57 تا 59 نوع محصول را فهرست میکنند، گرچه شمار نمایشدادهشدهٔ محصولات اجباری بین شش و هفت فرق دارد. حوزههای رایج اجباری شامل پوشش خودرو و مسئولیت، خطر آتشسوزی و محیطزیست، کار پرخطر، مسافران و کارکنان حملونقل و نظارت بر شکارند. بیمهٔ اختیاری میتواند حادثه، بیماری، عمر، سلامت، سفر، خانه و زیان ملک، آسیب خودرو، خطر کشاورزی و ساختوساز، خطر دریایی و هوایی، خطر سرمایهگذاری و اعتبار و مسئولیت حرفهای یا تجاری را پوشش دهد. بیمهٔ اجتماعی شامل بیمهٔ بازنشستگی اجباری، بیمهٔ بازنشستگی حرفهای اجباری و قرارداد بازنشستگی اختیاری است. صندوق بازنشستگی زیر نظر وزارت کار و حمایت اجتماعی، بیمهٔ بازنشستگی را اداره میکند؛ درخواست بازنشستگی معمولاً به صندوق محلی محل اقامت دائم متقاضی داده میشود. پرداخت بازنشستگی میتواند از سالمندی، سابقهٔ خدمت، وضعیت شغلی، معلولیت، درگذشت بازمانده یا ترتیبات بازنشستگی سرمایهای ناشی شود. کارفرمایان، شرکتهای ثبتشده، شعب شرکتهای خارجی، سازمانهای دیپلماتیک و بینالمللی، کارآفرینان فردی و افراد حرفهای یا خوداشتغالِ واجد شرایط ممکن است زیر نظام قانونی قرار گیرند. سهم کارفرما 20٪ پایهٔ محاسبه است. بسته به گروه، برخی خوداشتغالان دستکم 15٪ حداقل دستمزد یا دستکم 20٪ میانگین دستمزد میپردازند؛ بیمهٔ بازنشستگی حرفهای 3.5٪ اضافه میکند و سهم بازنشستگی اختیاری از 2٪ آغاز میشود. اظهارنامهٔ سهمها هر ماه تا روز 20 ماه بعد سررسید دارد. بیمهٔ پزشکی چارچوب قانونی جداگانه دارد: قانون عمومی بیمه آن را مستثنا میکند، درحالیکه قانون سلامت بیمهٔ پزشکی داوطلبانهٔ دولتی را مقرر میکند. سهم آن 3٪ دستمزد، کمکهزینهٔ تحصیلی، بازنشستگی، مزایای دولتی یا درآمد است و برای فرد بدون درآمد منظم، پایهٔ قانونی بهکار میرود. تضمینهای سلامت دولتی و بیمهٔ پزشکی داوطلبانهٔ دولتی شکلهای اصلی پوشش پزشکیاند. فهرست رسمی محصول همچنین بیمهٔ سفر برای خارجیان حاضر در ترکمنستان و شهروندان در حال خروج از کشور را دارد. بیمهنامه معمولاً با درخواست کتبی یا اعلام قصد دیگر آغاز میشود و عموماً با پرداخت حقبیمه نافذ میشود. بیمهنامه، گواهی یا قرارداد مدرک پوشش است و قرارداد الکترونیکی از نظر قانونی ممکن است. سند باید بیمهگر و طرفها، منفعت و خطر بیمهشده، مبلغ بیمه، ارزش ملک مربوط، حقبیمه و مهلت پرداخت، مدت، مهلت پرداخت خسارت و امضاها را مشخص کند. پوشش نیمهشب روز قرارداد آغاز و نیمهشب روز پایانی پایان مییابد. عموماً میتوان پیش از رویداد بیمهشده ذینفع را تعیین یا عوض کرد. بیمهگذاران باید حقبیمه بپردازند، شرایط مهم و تغییر خطر را اعلام کنند، قواعد گزارش خسارت را رعایت کنند، اسناد ارائه دهند و اقدام معقول برای کاهش زیان انجام دهند. افزایش خطر میتواند به تعدیل حقبیمه، تعلیق یا پایان قرارداد بینجامد. بیمهگر باید اطلاعات قرارداد را بدهد، طبق قرارداد پرداخت کند، محرمانگی را حفظ کند و هرجا قانون یا قرارداد مقرر میکند تأخیر را جبران کند. برای آسیب یا بیماری شخصی، طبق رویهٔ مستند خسارت باید بیدرنگ و حداکثر ظرف سه روز کاری گزارش شود. مدعی معمولاً بیمهنامه، مدرک هویت، سوابق پزشکی و هرجا مربوط است گزارش حادثه را ارائه میکند. برای زیان ملکی، بیدرنگ بیمهگر را آگاه کنید؛ برای دزدی یا نابودی به پلیس، آتشسوزی به خدمات آتشنشانی و انفجار یا حادثه به خدمات اضطراری اطلاع دهید. ادعای کتبی و فهرست خسارت را بفرستید و بقایای آسیبدیده را تا بازرسی نگه دارید. شواهد موجود مهلت عمومی واحدی برای ادعا، بیرون از قرارداد یا قواعد محصول، تعیین نمیکنند. بیمهگر ممکن است در مواردی مانند رفتار عمدی، جرم عمدی، مستی با الکل یا مواد، اطلاعات نادرست یا گزارش دیرهنگام که راستیآزمایی زیان را ناممکن کند، ادعا را رد کند. اختلافها از روند قانونی تعریفشده پیروی میکنند و میتوان آنها را به دادگاه برد. حقبیمهٔ اختیاری به محصول و خطر بستگی دارد و تعرفهٔ جاری واحدی برای همهٔ محصولات نیست. نمونهٔ تعرفهٔ رسمی حادثه برای بزرگسالان سالانه 0.5٪ تا 2٪ مبلغ بیمه و برای کودکان 0.2٪ میگیرد؛ سال ناقص روزشمار محاسبه میشود. زمان پرداخت تابع قرارداد یا قانون مربوط است. پوشش با پایان مدت، پرداخت کامل، نپرداختن، مرگ، نقض وظیفه یا حق پایان قراردادی میتواند خاتمه یابد. حقبیمهٔ باقیمانده ممکن است پس از کسر هزینهها بازپرداخت شود؛ نقض بیمهگر میتواند مبنای بازپرداخت کامل باشد. افراد خارجی و بیتابعیت در این چارچوب از همان حمایت و وظایف بیمهای برخوردارند. ملک واقع در ترکمنستان که متعلق به فرد خارجی است باید نزد بیمهگر دارای جواز محلی بیمه شود. قرارداد اشخاص حقوقی خارجی به انواع بیمهای محدود است که کابینه تعیین میکند؛ سهم سرمایهگذار خارجی در شرکت مشترک طبق چارچوب مورد استناد به 49٪ محدود است. قانون بیمهٔ 2012 تا 2021 اصلاح شد و تغییرهای دیگری در نوامبر 2025 گزارش شدهاند. مقررات تازهای دربارهٔ بیمهٔ دولتی در ژوئیهٔ 2026 بهعنوان پیشنهاد گزارش شد، اما لازمالاجراشدن آن تأیید نشده است؛ بنابراین جزئیات جاری بیمهٔ اجباری را باید برای محصول و مقررات مربوط بررسی کرد.
بیمه در ترکمنستان
بیمه در ترکمنستان خطرهای مشخص شخصی، ملکی، مسئولیت و درآمد را از راه قراردادهای قانونی و تجاری پوشش میدهد. بازار زیر سلطهٔ دولت است، اما بیمهگران خصوصیِ دارای جواز هم دارد؛ بیمهٔ اجباری بیشتر خودرو، مسئولیت، آتشسوزی، محیطزیست، حملونقل و کار پرخطر را پوشش میدهد. محصولات اختیاری شامل پوشش حادثه، عمر، سلامت، سفر، ملک، کشاورزی، ساختوساز، دریایی، هوایی، اعتبار و مسئولیت کسبوکارند.
Tip
بیمه در ترکمنستان را تصمیمی برای هر محصول جداگانه بدانید، نه بستهای استاندارد و واحد. ابتدا پوشش اجباری و وظایف قانونی بازنشستگی را انجام دهید، سپس برای خطرهایی که میتوانند به خودرو، ملک، درآمد، سلامت یا کسبوکارتان آسیب جدی بزنند، پوشش اختیاری بگیرید. متن بیمهنامه، مهلت ادعا، جواز ارائهدهنده و مقررات جاری از نام محصول مهمترند.

