ترکمنستون سامانهٔ آموزش عالی دانشگاهی با دو چرخهٔ اصلی کارشناسی و کارشناسی ارشد، و در کنار اونا برنامهٔ یکمرحلهای تخصصی دارنه. طبقهبندی دولتی برنامهها ره توی ریاضی و علوم طبیعی، مهندسی و فناوری، پزشکی، کشاورزی، علوم اجتماعی، آموزش، زبان و حوزههای بخشی سازمان دنه. نمونهٔ نهادها دانشگاه دولتی مختومقلی ترکمن، دانشگاه دولتی پزشکی مراد قربان، دانشگاه بینالمللی نفت و گاز یاخشگلدی کاکایف، دانشگاه مهندسی و فناوری اوغوزخان، مؤسسهٔ دولتی انرژی و مؤسسهٔ ملی زبانهای جهان ترکمن اَنت. دانشگاه، آکادمی، کنسرواتوار و مؤسسه ممکنه دولتی، خصوصی، خارجی یا مشترک بَون، هرچند نهادهای دولتی هستهٔ اصلی سامانه اَنت. متقاضی کارشناسی یا تخصصی معمولاً باید آموزش متوسطهٔ عمومی ره کامل کِرده بَونه. متقاضی کارشناسی ارشد معمولاً به مدرک آموزش عالی نیاز دارنه. نهاد دولتی معمولاً با درخواست، آزمون ورودی و طرح پذیرش دولتیِ هماهنگشده از سوی کمیسیون دولتی دانشجو میگیره. آزمونها معمولاً به رشتهٔ انتخابی مربوط اَنت و از برنامهٔ متوسطه استفاده کنن. بعضی برنامهها ممکنه آزمون خلاقانه یا حرفهای هم بخوان. مدال طلا همراه با نتیجهٔ مرتبط المپیاد میتونه پذیرش بدون آزمون ورودی ممکن کِنه؛ مدال نقره یا برنز ممکنه شرط آزمون ره کم کِنه. قواعد اولویت یا دسترسی ویژهٔ دیگه ممکنه برای یتیم، فرد دارای معلولیت، فرزند نظامی یا پلیس کشتهشده، عضو خانوادهٔ پرجمعیت و متقاضی دارای دستاورد خدمت یا رقابت اعمال بَونه. سال تحصیلی ۱ سپتامبر شروع و دو نیمسال، دورهٔ امتحان و دو تعطیلی جمعاً دستکم ۴۰ روزه دارنه. کارشناسی و کارشناسی ارشد از سامانهٔ اعتبار استفاده کنن که هر اعتبار ۲۷ ساعت کار دانشجو اَنت. تحصیل شامل آموزش عمومی، درس حرفهای، انتخابی، کار عملی، تکلیف یا پروژه و پایاننامه یا آزمون دولتی اَنت. برنامهٔ تخصصی سامانهٔ ساعتی بهکار ببره. آموزش ممکنه سخنرانی، کلاس عملی، سمینار، کار مستقل و کارآموزی ره شامل بَونه. آموزش الکترونیکی و از راه دور هرجا نهاد مواد آموزشی الکترونیکی، دسترسی کتابخانه و فناوری اطلاعات لازم ره داشته باشه قانوناً ممکن اَنت. ترکمنی زبان اصلی آموزش اَنت. زبان خارجی توی برنامهٔ ویژهٔ زبان ممکنه زبان اصلی تدریس بَونه و آموزش زبان خارجی عموماً بخشی از آموزش عالی اَنت. دورهٔ آمادگی زبان یکساله ممکنه وجود داشته بَونه؛ ادامهٔ تحصیل به ارزیابی مثبت بستگی دارنه. مقررات داخلی نهاد لباس و ظاهر ره تنظیم کنه. نهاد آموزش عالی دسترسی به غذاخوری و مراقبت پزشکی از راه نهادهای سلامت فراهم کنه و انجمن داوطلبانهٔ دانشجویی مجاز اَنت. تحصیل دولتیِ با بودجه از بودجهٔ دولت تأمین وِنه، ولی وقتی متقاضی از ظرفیت دولتی بیشتر بَونه، بعضی برنامههای عصرانه، نیمهوقت یا از راه دور انتخاب بَون، مدرک آموزش عالی دوم خواسته بَونه یا رشته بودجه نداشته بَونه، قرارداد شهریه ممکنه لازم بَونه. از ۱ سپتامبر ۲۰۲۱، هفت نهاد آموزش عالی دولتی بر پایهٔ خودتأمینی فعالیت کِردنه. نهاد غیردولتی شهریه ره با قرارداد تعیین کِنه و وام آموزشی ممکنه شهریه، کتاب، اقامت و غذا برای تحصیل توی ترکمنستون یا خارج ره پوشش بده. مبلغ بورسیه فرق کنه؛ بورسیهٔ دولتی از ۱ ژانویهٔ ۲۰۲۵ ده درصد افزایش داشته، ولی مبلغ دقیق به قواعد مربوط بستگی دارنه. برای ورودی ۲۰۲۶/۲۷، طرح پذیرش ۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۶ تصویب وِنه. دورهٔ پذیرش ۱۳ ژوئیه تا ۲۴ اوت، ارائهٔ سند ۱۳ تا ۲۶ ژوئیه و آزمون از ۲۹ ژوئیه شروع وِنه. بیش از ۱۸٬۰۰۰ جای تحصیل میان عشقآباد، آرکاداغ و پنج ولایت برنامهریزی وِنه، از جمله ۲۰ رشتهٔ تازه مثل هوش مصنوعی، رباتیک، نرمافزار، امنیت سایبری، ژنتیک کشاورزی، مدیریت منابع آب، روانشناسی و اقتصاد انرژی. متقاضی میتونه از dalasgar.bilim.tm برای پیگیری سهمیه و مدرک و از برنامهٔ MenTalyp برای اطلاعات رشته، پرسش تمرینی و برنامهریزی درس استفاده کِنه. دانشآموخته مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا تخصصی میگیره. نهاد دولتی و نهاد غیردولتیِ معتبرشده سند آموزشی استاندارد دولتی صادر کنن. کارشناسی میتونه به کارشناسی ارشد برسه و کارشناسی ارشد یا تخصصی به آموزش حرفهای پسادانشگاهی. دانشآموختهٔ پزشکی ممکنه کارورزی یا دستیاری بالینی ادامه بده. بعضی دانشجویان با بودجه ممکنه بر اساس قرارداد با نهاد آموزش عالی، وزارتخانه، حکیملیق یا محل کار تعهد استقرار شغلی یا استخدام داشته بَون. شناسایی مدرک خارجی از راه وزارت آموزش و مرکز اطلاعات ملی طبق قواعد مربوط انجام بَونه.
تحصیل در ترکمنستون
آموزش عالی ترکمنستون، به نام ýokary hünär bilimi، در دانشگاه، آکادمی، کنسرواتوار و مؤسسه ارائه و به مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد یا تخصصی منجر بَونه. کارشناسی معمولاً چهار سال، کارشناسی ارشد یک تا دو سال و برنامهٔ تخصصی پنج تا شش سال طول کِشه. جای دولتیِ با بودجه و جای شهریهپرداز وجود دارنه و پذیرش، زبان آموزش و هزینه به نهاد، برنامه و طرح پذیرش بستگی دارنه.
Tip
برنامه و نهاد ره با هم انتخاب کِن؛ بعد شرط پذیرش، زبان آموزش، وضعیت تأمین مالی و مدرک نهایی ره بررسی کِن. فرض نَکِن تحصیل در نهاد دولتی یعنی رایگانبودن یا هر شیوهٔ تحصیل بدون سابقهٔ کاری و توصیهٔ کارفرما در دسترس اَنت. سند پذیرش و تأمین مالی ره پیش از پذیرفتن قرارداد شهریهدار یا برنامهٔ دارای تعهد کاری آماده کِن.

