سلامت و پزشکی صنعت وزارت ملی سیاست دَره و پیشگیری، روانپزشکی و روانشناسی خدمتان، دوا، اورژانسی و تخصصی مراقبت، بازتوانی، خانوادگی پزشکی، پروانهدادن و دوراپزشکی ره سرپرستی کونه. منطقهای سلامت ادارهها و دولتی درمانوپیشگیری نهادان ولایت و اتراپ سیستمِ دَ خدمت دَنن. اوّلی مراقبت معمولاً درمانگاه یا خانوادگی پزشک سره شروع بونه. رسمی مسیر اوّلی مراقبتِه اتراپ یا ناحیه بیمارستان، بعد شهری، ولایتی یا مرکزی بالینی بیمارستان ره ادامه بَیّه. بستریشدن معمولاً ارجاع پیرو بونه، مگر اورژانس یا بعضی پولی ترتیبان. سراسری اِمروزی بستریشدن قاعدهها، تعرفهها و انتظار زمانان یهجا عمومی منبع دَ پیوسته در دسترس نین. شهروندان دولتی تضمینشده رایگان پزشکی مراقبت و خدمتان حق دارن. خارجیان و بیتابعیتان معمولاً پوشش دارن، مگر قانون یا پیمان جور دگه بگو. مردم معمولاً محل سکونت بر پایه اوّلی مراقبت نهاد یا خانوادگی پزشک انتخاب کَنن؛ تغییر معمولاً سالی یهبار مجازه. بیمار سلامت مراقبت، ایمن و باکیفیت درمان و شخصی سلامت داده محرمانگی حق داره. پولی مراقبت همزمان استفاده بونه و دوا تخفیفان رسمی دولتی فهرست وابستهیه. پیشگیری سلامتآموزی، زودهنگام شناسایی، واکسیناسیون و مادروکودک خانگی دیدار ره دربر گیره. رسمی ۲۰۲۳ گزارش پوشش DTP3 واسه ۹۸٪، دومین سرخکدار واکسن نوبت واسه ۹۹٪، BCG واسه ۹۸٪ و سومین هپاتیت B نوبت واسه ۹۸٪ بو. HPV واکسن دختر و پسران واسه شروع بوبو. پیش از زایمان و زایمان مراقبتِ دَ ماهرانه خدمترسانی ۹۹.۹٪ گزارش بوبو، ولی ۶٪ زنان اولی سهماهه دَ پیشزایمان مراقبت نگرفت. نوتر شاخصان زیر پنج سال مرگومیر ره هر ۱۰۰۰ زندهزایی واسه ۳۹، نوزاد مرگومیر ره ۳۰ و نوزادی نخستین ۲۸ روز مرگومیر ره ۲۲ نشان دَنن. خانگی دیدار پرستار ظرفیت کمبود بمونه؛ ۲۰۲۴ سال عشقآباد و داشاوغوز مادروکودک بیمارستانان اکسیژن کارخونهها گشوده بوبن. اورژانسی کمک نخست مراکز ره ۰۳ شمارهیه زنگ بزن. WHO کشوری گفتوگو مدرکان مزمن بیماری مرگومیر حدود دوسوم بوگوت بگه، ولی مرگومیر داده و خطرعوامل پیمایشان کامل نین. تنباکو مهار، مزمن تنفسی دوا دسترسی و غیرواگیر بیماری یکپارچه خدمتان همه جا یکسان پیشرفته نین. سل مهم اولویت بمونه، ازجمله دارومقاوم سل؛ ملی الکترونیکی TB-RRIS ثبتنامه و ملی سل مرجع آزمایشگاه پیگیری ره پشتیبانی کَنن. روانسلامت خدمتان وزارت رسمی وظیفهان و تازه آموزشها افسردگی، خودآسیبی و خودکشی پیشگیری، مادهمصرف و کودکونوجوان حالتان ره شامل بوبن. خدمترسانی پوشش و انگ دادهها محدود نین. دواها وزارت و دوا ثبت و دولتی کیفیت نظارت مرکز سرپرستی سیستمها میان عرضه بوبن. رسمی دوا فهرست مجاز شیان شناسایی ره کمک کونه، ولی ملی دادهها عرضه پایداری، قیمت و دسترسی فرق باره محدودن. رایگان بسته بیرون پزشکی خرج میتونه زیاد بونه: ۲۰۲۱ سال جیبخرج پرداختان جاری سلامت خرجِ حدود ۷۹٪ تخمین بوبو و حدود ۳۰٪ نهادان کامل یا بخشی خودگردان مالی بو. پس روستایی و دورافتاده دسترسی، نیرویکار توان، کیفیت، دوا موجودی و مزمن، روانی یا عفونی بیماری پیگیری، آدم چقدر راحت پیوسته مراقبت بگیره اثر دارن. WHO بگه مرگ ثبت ناقص و علتمرگ داده فقط میانه کیفیت داره؛ پس مدلی مرگومیر و عمر-انتظار رقمها احتیاط لازم داره.
تورکمنستانِ دَ سلامت
تورکمنستان دولتی سلامت سیستم داره که اوّلی پزشکیبهداشتی مراقبت، خانوادگی پزشکان، درمانگاهان و بیمارستانان سره سازمانیافتهیه. عمومی سلامت خدمتان پیشگیری، واکسن، معاینه، درمان، دوا، اورژانسی مراقبت، بازتوانی و تسکینی مراقبت ره دربر گیرن؛ پولی خدمتان هم دولتی تضمینشده بسته کنار کار کَنن. دسترسی جا به جا فرق کونه و جیبخرج پرداختها عملی مهم مانع بمونه.
Tip
روتینی مراقبت واسه درمانگاه یا خانوادگی پزشک ره کار بگیر و اورژانس واسه ۰۳ شمارهیه زنگ بزن. درمان پیش از خدمت و دوا دولتی تضمینشده بسته دَ جا گیرن یا نه بپرس، چون پولی مراقبت و جیبخرج سنگین پیش بیّه. ارجاع و درمان پروندهها ره نگه دار، مخصوصاً مراقبت اوّلیه بیمارستانه منتقل بونه یا پیوسته درمان لازم بونهوقت.

