پێکەوەژیان لە کۆماری تورکیا لە چەند ئاستێکدا ڕوودەدات: ماڵ، خێزانی فراوان، بینای شوقە، mahalle، قوتابخانە، شوێنی کار، شارەوانی، کۆمەڵگەی ئایینی و کۆمەڵەی خۆبەخش. خەڵک لە هەمان ڕۆژدا لە نێوان ئەم بازنانەدا دەجوڵێن. خێزان هێشتا سەرچاوەیەکی گرنگی چاودێری، ڕاوێژ، ناساندن، چاودێری منداڵ و یارمەتیی کردارییە. بەرامبەر، ئەندامانی خێزان لەوانەیە پەیوەندیی بەردەوام، سەردان، بڕیاری هاوبەش یان پشتگیری لە کاتی تەنگانەدا چاوەڕوان بکەن. هاوسەنگی نێوان نزیکی و تایبەتمەندی زۆر جیاوازە. Komşuluk باس لە پەیوەندیی دراوسێیەتی دەکات و دەتوانێت سڵاوکردن، هاوبەشکردنی خواردن، یارمەتیدان لە کاتی نەخۆشی، چاودێریکردنی ماڵ یان ڕێکخستنی پشتگیری لەخۆبگرێت. ژیانی شوقە دەتوانێت ئەم پەیوەندییانە بەسوود بکات، بەڵام دەنگ، پارککردن، ئاژەڵی ماڵی، چاککردنەوە و شوێنە هاوبەشەکانیش دەتوانن ببنە هۆی ناکۆکی. Mahalle تەنها ناونیشانی شەقام نییە؛ دەتوانێت ناوچەیەکی کۆمەڵایەتی بێت کە دوکان، قوتابخانە، پارک، مزگەوتێکی ناوخۆیی، قاوەخانە و ڕووخساری ئاشنا لەخۆدەگرێت. Muhtar ـەکان نوێنەرانی هەڵبژێردراوی ناوخۆییی گەڕەکن و دەتوانن یارمەتی دانیشتووان بدەن هەندێک بابەتی کارگێڕیی ناوخۆیی تێبگەن. پەیوەندییەکانی Hemşehri خەڵکی هەمان زێد یان هەرێم پێکەوە دەبەستن، بە تایبەتی دوای کۆچکردن بۆ شارێکی گەورەتر. ئەم پەیوەندییانە دەتوانن هاوڕێیەتی، ڕاوێژی نیشتەجێبوون، پەیوەندیی کار، چالاکیی کەلتووری و هەستی سەر بە شوێنێک بوون دابین بکەن، بەڵام هەروەها بازنەیەک دروست بکەن کە نوێهاتوان بەشداری تێیدا بۆیان سەخت بێت. قوتابخانەکان، شوێنەکانی کار، گرووپە وەرزشییەکان، کۆمەڵە کەلتوورییەکان، خێرخوازییەکان و دەستپێشخەرییە ناوخۆییەکان پەیوەندی لە نێوان پاشخانە جیاوازەکان دروست دەکەن. خزمەتگوزارییەکانی شارەوانی و شوێنە گشتییەکان وەک پارک، بازاڕ، کتێبخانە و هاتوچۆش کاریگەرییان لەسەر چۆنیەتی کۆبوونەوە و بەکارهێنانی هاوبەشی شار هەیە. پێکەوەژیانی ڕێزدارانە سەرنج بە زمان، تەمەن، میوانداری، کردارە ئایینییەکان، چاوەڕوانییەکانی ڕەگەز و بۆشایی کەسی دەدات. لە هەندێک بارودۆخدا لەوانەیە خەڵک لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ خۆیان بپارێزن، بۆیە گفتوگۆیەکی ئارام و تایبەت لەوانەیە لە ڕەخنەی گشتی باشتر کار بکات. ئەم سیستەمە سنووری هەیە. تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان دەتوانن خەڵک دەرخەن، یارمەتی نافەرمی لەوانەیە بە پەیوەندیی کەسی وابەستە بێت و ناکۆکی دەربارەی ناسنامە، سیاسەت، پارە یان ڕەفتار دەتوانێت قورس ببێت. یاسای ڕوون، مامەڵەی دادپەروەرانە و خزمەتگوزاریی گشتیی باوەڕپێکراو لەگەڵ نیازی باشی کەسی گرنگ دەمێننەوە.
پێکەوەژیان لە کۆماری تورکیا
پێکەوەژیان لە کۆماری تورکیا لە ڕێگەی تۆڕە خێزانییەکان، گەڕەکەکان، شوێنی کار، قوتابخانە، شارەوانی، کۆمەڵەکان و شوێنە گشتییە هاوبەشەکانەوە ڕێکدەخرێت. چەمکەکانی وەک komşuluk، واتە پەیوەندیی دراوسێیەتی، mahalle، واتە گەڕەک، و hemşehri، واتە کەسێک لە هەمان زێد یان هەرێم، یارمەتی ڕوونکردنەوەی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی دەدەن. هاوکاری باوە، بەڵام جیاوازیی چینایەتی، ناوچەیی، باوەڕ، ڕەگەز، نەوە و سیاسەتیش ژیانی ڕۆژانە دەگۆڕن.
Şîret
لە کۆماری تورکیا تۆڕێکی پەیوەندیی شوێن‌بنەما دروست بکە: mahalle ـەکەت بناسە، سڵاو لە دراوسێکان بکە و یەک خزمەتگوزاریی فەرمی و یەک پەیوەندیی نافەرمیی متمانەپێکراو دیاری بکە. یارمەتییەکی بچووک و باوەڕپێکراو پێشکەش بکە، بەبێ ئەوەی زیاتر لە توانای خۆت بەڵێن بدەیت. کاتێک تۆڕە خێزانی یان هاوڕێیەتییەکان تێکەڵ بە پارە، نیشتەجێبوون، کار یان چاودێری دەبن، ڕێککەوتنە نووسراوەکان و سنوورە کەسییەکان بپارێزە.