သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉမၢႆထိုင်ပတ်ႉၸူဝ်ႈဝႅတ်ႉလွမ်ႉတီႈႁိမ်းႁွမ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၺ်းသၽႃႇဝပိုၼ်ႉထိူၼ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇတိူဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းထႆး ၸၢင်ႈပႃးႁိူၼ်း သို့မဟုတ် ၶွၼ်ႇတူဝ်၊ soi၊ တလၢတ်ႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ တီႈတူင်ႇတၢင်း၊ ၶလွင်၊ ႁွင်ႈၼမ်ႉ၊ ၼႃး၊ တီႈလွတ်ႈလႄႈတီႈၶဵဝ်ႁိမ်းႁွမ်း။ soi ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢွၼ်ႇၵွင်ႉၸူးသဵၼ်ႈတၢင်းယႂ်ႇ။ moo baan ၸၢင်ႈမၢႆထိုင်ဝၢၼ်ႈ သို့မဟုတ် ၸုမ်းႁိူၼ်းယူႇ၊ tambon ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ပႃးဝၢၼ်ႈ သို့မဟုတ် ၸုမ်းၵူၼ်းလၢႆၸုမ်း။ tessaban ပဵၼ်ၸုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်း၊ တွၼ်ႈဝႃႈ องค์การบริหารส่วนตำบล ဢၼ်ၵႆႉႁွင်ႉဝႃႈ อบต. ပဵၼ်ၸုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈတႃႇ tambon။ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉတၢင်ႇပိူင်မီးပိူင်တၢင်းယူႇတၢင်ႇၸိူဝ်း။ ဝဵင်းၵူၼ်းၼမ်ၸၢင်ႈမီးၵႂႃႇမႃး၊ ႁွၼ်ႉ၊ သဵင်၊ ယုၵ်းယၢၵ်း၊ ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈတီႈလွတ်ႈဢေႇ။ ပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၸၢင်ႈမီးၼႃး၊ ႁွင်ႈၸႅၵ်ႇၼမ်ႉ၊ သတ်းလဵင်ႉ၊ ၵၢၼ်ၽဝ်ပၢႆ၊ ၽုၼ်ႇလႄႈတၢင်းၵႂႃႇယၢဝ်း။ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉလႄႈႁိမ်းၼမ်ႉၸၢင်ႈထူပ်းလွင်ႈၽင်ႇတိုၼ်းယွမ်း၊ ၼမ်ႉၸိမ်း၊ လူမ်းလူင် သို့မဟုတ် ၼမ်ႉၼွင်း။ ၼမ်ႉလႆႈၽႂ်ႇၸွမ်းၾူၼ်၊ လင်ၶႃး၊ ဝၢင်းႁိူၼ်း၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ႁွင်ႈၼမ်ႉ၊ ၶလွင်လႄႈတီႈလိၼ်တႅမ်ႇပိုၼ်ႉသၽႃႇဝ။ ၾူၼ်ၼမ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉဢိုတ်း သို့မဟုတ် ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းၵုမ်ႇလႆႈလွင်ႈၼမ်ႉ။ ယႃႇပၼ်ယုၵ်းယၢၵ်းတၼ်ႁွင်ႈၼမ်ႉလႄႈယႃႇၼွၵ်ႈတီႈလိၼ်ပႂ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ၸၢင်ႈၸွႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ဢမ်ႇၵႄႈၽေးၼမ်ႉၼွင်းၵူႈလွင်ႈ။ ယုၵ်းယၢၵ်းၵႆႉၸတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇယုၵ်းယၢၵ်းႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵဵပ်း၊ တီႈပၼ်ဝႆႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶၢႆၶိုၼ်း၊ ႁဵတ်းပုပ်ႇ၊ ၸႂ်ႉၶိုၼ်းလႄႈၽဝ်ပႅတ်ႈ။ ပိူင်ႁဵတ်းၵၢၼ်တႅၵ်ႈၵၼ်ၸွမ်းၸုမ်းၵူၼ်း။ ၶဝ်ႈၽၵ်းလိူဝ်၊ ၶူဝ်းၸုပ်ႇႁေႃႈ၊ ၶူဝ်းၸႂ်ႉႁိူၼ်းဢၼ်မီးၽေး၊ လႄႈယုၵ်းယၢၵ်းၾႆးၾႃႉ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇလၢႆးၸတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၵူတ်ႈလူမ်းၸၢင်ႈမီးဢိทธิႇၽူၼ်တီႈၵႂႃႇမႃး၊ ၽုၼ်ႇ၊ ၵူဝ်ႇႁူင်းၶဝ်ႈ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉ၊ လႄႈၵၢၼ်ၽဝ်ၼႃး သို့မဟုတ် ၽဝ်ပိုၼ်ႉတီႈၸွမ်းယၢမ်းၶၢဝ်း။ သဵင်ၸၢင်ႈမႃးတီႈသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ႁၢၼ်ႉ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ပွႆးပၢင်၊ ၸၢၵ်ႈပၼ်ႁႅင်းလႄႈၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၸွမ်းယၢမ်းၶၢဝ်း၊ လူမ်း၊ ႁၢင်ႈႁိူၼ်းလႄႈပိူင်ယူႇၵိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ။ တီႈၵူၼ်းမိူင်း၊ တီႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈလႄႈတီႈသုၼ်ႇတူဝ် မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၽင်ႇသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၽင်ႇၶလွင်၊ ဝတ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ သဵၼ်ႈတၢင်းတလၢတ်ႇ သို့မဟုတ် ပွင်ႇမၢၵ်ႇၸုမ်းၵူၼ်း ၸၢင်ႈမီးၽူႈၸႂ်ႉလႄႈၽူႈတူၺ်းထိုင်တႅၵ်ႈၵၼ်။ ထၢမ်ဢွၼ်တၢင်းလႅၵ်ႈတီႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈ၊ ဝၢင်းၶူဝ်း၊ တတ်းမႆႉ သို့မဟုတ် ဢိုတ်းတၢင်းၶဝ်ႈ။ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉပိုၼ်ႉတီႈမီးဢိทธิႇၽူၼ်တေႃႇသုၼ်ႇယူႇလီ၊ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး၊ လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၸၢတ်ႈၸုမ်းလႄႈၵႃႈၸႂ်ႉၼႃႈႁိူၼ်း။ မႆႉပၼ်ႁူမ်ႈ၊ တၢင်းလူႇလွတ်ႈၽေး၊ ၼမ်ႉမူတ်း၊ ႁွင်ႈၼမ်ႉၸႂ်ႉလႆႈ၊ ၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉႁိမ်းႁွမ်းလႄႈၸုမ်းၵူၼ်းမိတ်ႈၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢတ်ႈၵူႈဝၼ်းငၢႆႈ။ လႅင်းဢေႇ၊ ၼမ်ႉၶင်၊ ၵႂႃႇမႃးၽေး၊ ယုၵ်းယၢၵ်းလႄႈႁွၼ်ႉလိူဝ်ၵႂႃႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးဢၼ်ၵႄႈလႆႈ။ ၵၢၼ်မႄးပၢႆႈၵႆႉတႄႇတီႈတူၺ်းလႄႈၵပ်းသိုပ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်း။ ႁႃလုမ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း၊ ၸဝ်ႈႁိူၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸုမ်းၵူၼ်း သို့မဟုတ် ၽူႈၼမ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ သပ်းလႅင်းၽေးႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း၊ လႄႈတၢင်ႇၶေႃႈၵၢၼ်လဵၵ်ႉဢၼ်ႁဵတ်းလႆႈ။ ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၼႃႈၸၢင်ႈမီးၶေႃႈၵမ်ႉၵႅတ်ႇၸွမ်းၸဝ်ႈၶူဝ်း၊ ငိုၼ်း၊ လွင်ႈလူဝ်ႇတႅၵ်ႈၵၼ်၊ ၾိင်ႈၾႃႉလႄႈမၢႆမီႈတႃႇတီႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈ။
သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တီႈမိူင်းထႆး
သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉတီႈမိူင်းထႆး ပႃးသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ႁိူၼ်း၊ ႁၢၼ်ႉ၊ လႅင်ၼမ်ႉ၊ တီႈၶဵဝ်လႄႈၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉႁိမ်းတီႈဢၼ်ၵူၼ်းယူႇ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ် သို့မဟုတ် ႁဵၼ်း။ ၵႂၢမ်းထႆး မိူၼ် soi၊ moo baan၊ tambon လႄႈ tessaban ၸွႆႈႁွင်ႉတီႈပိုၼ်ႉတီႈလႄႈပုၼ်ႈၽွၼ်း။ ႁူႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉတီႈယူႇၵႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၵူႈဝၼ်းလွင်ႈလွတ်ႈၽေး၊ ၶီႈယုၵ်းယၢၵ်း၊ ၵႂႃႇမႃး၊ ၼမ်ႉ၊ သဵင်လႄႈလွင်ႈသบาย ငၢႆႈလူမ်ၶိုၼ်ႈ။
Tip
တူၺ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉတီႈမိူင်းထႆးပဵၼ်ပိူင်ၵွင်ႉၵၼ် ၶွင်ၵူၼ်း၊ ႁိူၼ်း၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၼမ်ႉ၊ ယုၵ်းယၢၵ်းလႄႈၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉ။ လိူၵ်ႈၽူၼ်ႁူဝ်ၼိုင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈတိုင်းလႆႈ၊ မိူၼ်ႁွင်ႈၼမ်ႉတၼ်၊ ဢမ်ႇမီးႁူမ်ႈမႆႉ၊ တီႈလူႇဢမ်ႇလွတ်ႈ သို့မဟုတ် ယုၵ်းယၢၵ်းၽွမ်ႉၵၼ်၊ လႄႈႁဵတ်းၸွမ်းၸုမ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတႃႇၵၢၼ်မႄးဢွၼ်ႇ။ သိမ်းလၵ်းထၢၼ်လႄႈယိုၼ်ႁပ်ႉမၢႆမီႈတီႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈ။