လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸၢင်ႈၵပ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈၸွမ်းၵၼ်တင်းၼႂ်းၶႄႇ၊ ၵၢၼ်၊ ပၢႆးပညာ၊ ပွၵ်ႉ၊ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈႁဵတ်း၊ လႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸမ်ၸႂ်။ ၵၢၼ်ၵပ်းၼႂ်းၶႄႇၸၢင်ႈၵပ်းၵၼ်လၢႆၸူဝ်ႈၵူၼ်း လႄႈ မီးၽွၼ်းတေႃႇႁိူၼ်းယူႇ၊ ငိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇလုမ်း၊ ပၢင်ပွႆး လႄႈ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၵူႈဝၼ်း။ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ႁူႉၸၵ်းတီႈလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိတ်ႉသႆးပႃႈၼမ်တႄႇမႃးတီႈၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်းၵၼ်၊ လွင်ႈထူပ်းၸွမ်းၵၼ်၊ ၵႃႈႁူဝ်ၸႂ်ႁူမ်ႈၵၼ်၊ လႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈ။ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတၢင်းႁၵ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းလွင်ႈႁၵ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်၊ ယုမ်ႇယမ်၊ မารยาทၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တႄႉ၊ လႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈလွင်ႈယွမ်းႁပ်ႉတီႈၼႂ်းၶႄႇပွၵ်ႈၵႂၢင်ႈ။ ၸၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၸၢင်ႈထပ်းၵၼ်လႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးၶေႃႈမုင်ႈမွင်းမိူၼ်ၵၼ်: ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းဢၼ်ယဵၼ်ႉၸွမ်းလွင်ႈလီ ဢမ်ႇပဵၼ်မိတ်ႉသႆးၸမ်ၸႂ်ႁင်းၵူႈ၊ လႄႈ ၵူႈၵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉၸၢင်ႈမီးၼႃႈတီႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈတီႈၵူၼ်းၼႂ်းၶႄႇ ဢမ်ႇၼၼ် မိတ်ႉသႆးႁိုင်ၼၢၼ်း။ လွင်ႈၵႂၢမ်းၸႂ်၊ မารယาทဢၼ်ၼပ်ႉယမ်၊ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၸႅင်ႈလႅင်း လႄႈ လွင်ႈသႂ်ႇၸႂ်ၵွင်ႉၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ၸွႆႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၸတ်းၵၢၼ်လွင်ႈၸမ်ၸႂ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးတင်းၵူၼ်းၼႂ်းၶႄႇ၊ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်း၊ မိတ်ႉသႆး၊ လႄႈ ၵူႈၵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉ။ ၶဝ်မၵ်းမၢႆၶိုၼ်ႈမႃးၸွမ်းၵၢၼ်ထူပ်းၵၼ်ၶိုၼ်း၊ လွင်ႈၼပ်ႉယမ်၊ တၢင်းႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်းၸွမ်းၵၼ်၊ လႄႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ဢၼ်တႄႇတေႃႇၶၢဝ်း။ ၶေႃႈၵၢၼ်ၶွင်ၼႂ်းၶႄႇၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇလွင်ႈလိူၵ်ႈၵၢၼ်ၵူႈဝၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈ။ လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၶွင်ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၵိုၵ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ် လႄႈ ၼႃႈတီႈမၼ်း: ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းတီႈၵၢၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိတ်ႉသႆးၸမ်ၸႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ၊ လႄႈ ၵူႈၵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉၸၢင်ႈမီးလွင်ႈၵပ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းၶႄႇပွၵ်ႈၵႂၢင်ႈ။
Tip
ၸႂ်ႉၸၼ်ႉလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၼ်တင်းၸၼ်ႉယုမ်ႇယမ် လႄႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတႄႉ၊ လႄႈ ႁႂ်ႈလွင်ႈပိုတ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၽိူမ်ႉထႅင်ႈထိၵမ်း။ ၸတ်းၵၢၼ်လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ငိုၼ်း၊ လႄႈ လွင်ႈမီးပွင်ႈၵူၼ်းၼႂ်းၶႄႇ ၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸႅင်ႈလႅင်း၊ ယႃႇပိုင်ႈၼိူဝ်ၶေႃႈဝူၼ်ႉႁင်းၵူႈ။ လွင်ႈပဵၼ်မိတ်ႉသႆးဢမ်ႇမၢႆဝႃႈတေလူဝ်ႇၸွႆႈထႅမ် ဢမ်ႇၼၼ် ပိုတ်ႇၽိုၼ်မုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်သေၵႃႈ။