ထိုင်းဘာသာသည် ထိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိကနိုင်ငံသုံးနှင့် လူထုအသုံးပြုဘာသာစကားဖြစ်သည်။ အစိုးရ၊ ပညာရေး၊ နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာမီဒီယာ၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ နေ့စဉ်ဆက်သွယ်မှုအများစုတွင် အသုံးပြုသည်။ ထိုင်းစာရေးစနစ်တွင် ကိုယ်ပိုင်အက္ခရာရှိပြီး ဗျည်းသင်္ကေတများ၊ သရသင်္ကေတများနှင့် အသံအနိမ့်အမြင့်အမှတ်အသားများ ပါဝင်သည်။ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းရှိ စကားလုံးတိုင်းကြားတွင် နေရာလွတ်မခြားသောကြောင့် ဆိုင်းဘုတ်ဖတ်ခြင်းတွင် စကားလုံးနယ်နိမိတ်ကို အခြေအနေအလိုက် နားလည်ရန် လေ့ကျင့်မှုလိုသည်။ ထိုင်းဘာသာသည် အသံအနိမ့်အမြင့်အလိုက် အဓိပ္ပာယ်ကွဲပြားသည့် ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဝဏ္ဏတစ်ခု၏ အသံအနိမ့်အမြင့်ပုံစံက ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ သရအရှည်၊ နောက်ဆုံးအသံနှင့် အသံထွက်တို့လည်း အရေးကြီးသဖြင့် အသံကွာခြားချက်အနည်းငယ်ကပင် စကားလုံးတစ်လုံးကို ပြောင်းသွားစေနိုင်သည်။ ယဉ်ကျေးမှုကို စကားလုံးရွေးချယ်ပုံ၊ နာမ်စားများ၊ အသံနေအသံထား၊ နှုတ်ဆက်ပုံ၊ ကိုယ်ဟန်အမူအရာနှင့် ယဉ်ကျေးသည့် စကားဆက်များမှတစ်ဆင့် ဖော်ပြသည်။ အသုံးများသော စကားဆက်များတွင် အမျိုးသားပြောသူများ မကြာခဏသုံးသည့် ခရပ် (kráp) နှင့် အမျိုးသမီးပြောသူများ မကြာခဏသုံးသည့် ခါ (kha) ပါဝင်သော်လည်း လက်တွေ့အသုံးပြုပုံသည် အခြေအနေနှင့် ကိုယ်ပိုင်အမှတ်အသားအပေါ် မူတည်သည်။ ဒေသစကားပြောပုံများတွင် အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ အီဆန်၊ မြောက်ပိုင်းရှိ မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာ သို့မဟုတ် ခမ်းမောင်းနှင့် တောင်ပိုင်းရှိ တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာမျိုးကွဲများ ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒေသခံအမှတ်အသားကို ဖော်ပြပြီး တရားဝင်ဗဟိုထိုင်းစကားနှင့် ကွဲပြားသည့်အသံ ရှိနိုင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံသည် ဘာသာစကားစုံလင်သည်။ တောင်ပိုင်းအစွန်ဒေသအချို့တွင် မလေးဘာသာ အရေးပါပြီး အချို့မိသားစုနှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် တရုတ်ဘာသာစကားများ အသုံးပြုကြသည်။ လူမျိုးစုအများအပြားကလည်း ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားများကို ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေး၊ နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးနှင့် မြို့ပြအချို့တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ အသုံးများသော်လည်း နေရာတိုင်းတွင် ထိုင်းဘာသာကို အစားမထိုးနိုင်ပါ။ ဘာသာပြန်အက်ပ်များနှင့် ရိုးရှင်းသော လက်ဟန်ခြေဟန်များက ကူညီနိုင်သော်လည်း ဒေသခံစကားလုံးများကို လေ့လာခြင်း၏ တန်ဖိုးကို မဖယ်ရှားနိုင်ပါ။ ဘာသာစကားသည် မိတ်ဆွေဖွဲ့မှု၊ အလုပ်အကိုင်၊ ဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို လက်လှမ်းမီစေသော်လည်း အမှားလုပ်မိခြင်းသည် ပုံမှန်ဖြစ်သည်။ ဖြည်းဖြည်းပြောပါ၊ ဂရုတစိုက်နားထောင်ပါ၊ အသံထွက် သို့မဟုတ် ဒေသသုံးဘာသာစကားကို ဟာသလုပ်မည့်အစား ပြင်ဆင်ပေးမှုကို လက်ခံပါ။
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဘာသာစကား
ထိုင်းနိုင်ငံတွင် အဓိကဘာသာစကားမှာ ထိုင်းဘာသာဖြစ်ပြီး ထိုင်းအက္ခရာဖြင့် ရေးသားကာ ဒေသအလိုက် အသံထွက်နှင့် စကားပြောပုံ ကွဲပြားသည်။ အင်္ဂလိပ်၊ တရုတ်ဘာသာစကားများ၊ မလေး၊ အီဆန်၊ မြောက်ပိုင်းထိုင်းဘာသာ၊ တောင်ပိုင်းထိုင်းဘာသာနှင့် လူနည်းစုဘာသာစကားများကိုလည်း အသုံးပြုကြသည်။ ယဉ်ကျေးသော ထိုင်းစကားလုံးအနည်းငယ်ကို သိထားခြင်းက နေ့စဉ်ဆက်ဆံမှုကို ပိုနွေးထွေးလွယ်ကူစေနိုင်သည်။
Tip
နှုတ်ဆက်ခြင်း၊ ကျေးဇူးတင်ခြင်း၊ တောင်းပန်ခြင်း၊ အကူအညီတောင်းခြင်းနှင့် နားလည်ကြောင်းစစ်ဆေးခြင်းတို့အတွက် ထိုင်းစကားစုအနည်းငယ်ကို လေ့လာပါ။ မိမိစကားပြောပုံနှင့်ကိုက်ညီသည့် ယဉ်ကျေးပုံစံကိုသုံးပြီး ဒေသအလိုက်ကွဲပြားမှုများကို နားထောင်ပါ။ အသံထွက်မပြည့်စုံသော်လည်း ကြိုးစားမှုက အရေးပါသည်။