ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆး

ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႂ်းမိူင်းထႆး ပိူင်ႈၵၼ်ၸွမ်းၼႃႈတီႈလႄႈၶၢဝ်း။ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵႆႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႅမ်ႇလႄႈဝဵင်း၊ လူမ်းလူင်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလႆႈၼမ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း။ ၼႃႈတီႈႁွင်ႇလႄႈဝၼ်းတူၵ်း ၸၢင်ႈမီးငႅၼ်ႈလိၼ်လႄႈၵူၼ်ႇၵွႆလိၼ်၊ ၸိူဝ်ႉၸၢင်ႇၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၸၢင်ႈမီးၽေးသုၼ်ႇမီႇၸိူဝ်ႉ ၽွင်းငႅၼ်ႈလိၼ်ၼွၵ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇႁႅင်း။ ၵၢၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ၸတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတင်းၸုမ်းၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၸုမ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵေႃႇမတီႇၵႅတ်ႇၵင်ႈၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႄႈၸွႆႈထႅမ် ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼမ်ဝႃႈ ปภ. (Por Por)။ ၸိုင်ႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း (amphoe)၊ ၸုမ်းၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈ tambon၊ ပလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ မူႇၸုမ်းၸွႆႈၵူၼ်း၊ ၽူႈၼမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸွႆႈၵၢၼ်သတိပၼ်၊ ၽၢႆႉၵူၼ်း၊ တီႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈလႄႈၸွႆႈထႅမ်။ ၶေႃႈသတိပၼ် ၸၢင်ႈမႃးတၢင်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတၢင်းၵၢၼ်၊ ၸုမ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶေႃႈမုၼ်းၾိင်ႈၾႃႉ၊ လႅင်ႇသဵင်ၽၢဝ်ႇ၊ ၶေႃႈၽၢဝ်ႇၽူင်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမူႇၸုမ်း။ ၶေႃႈၽၢဝ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်ၽႃႇသႃႇထႆး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽူႈၶဝ်ႈမႃးလႄႈၵူၼ်းယူႇတီႈၼႆႈ ထုၵ်ႇလီတူၺ်းၶေႃႈမုၼ်းတီႈယုမ်ႇယမ်လႆႈလၢႆတၢင်း၊ ၸွမ်းထၢမ်ၵူၼ်းလၢတ်ႈထႆး ႁႂ်ႈၶႆႈၼႄၶေႃႈၸႅင်ႈလႅင်း ဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်။ ၵၢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ ႁူမ်ႈပႃးၵၢၼ်ပႂ်ႉတူၺ်းလႄႈပၼ်သတိ၊ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၸီႉၼႄႁႂ်ႈယူႇၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ၶိုၼ်ႈတီႈသုင် ဢမ်ႇၼၼ်ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ။ ၸုမ်းၽွင်းငမ်းၸၢင်ႈပိုတ်ႇတီႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဝတ်ႉ၊ ႁူင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်တီႈလွတ်ႈၽေးတၢင်ႇတီႈ။ ၸုမ်းၸွႆႈၵူၼ်းလႄႈၽူႈဢาสႃႇ ၸၢင်ႈၸွႆႈတၢင်းၵႂႃႇ၊ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၼမ်ႉ၊ ၵၢၼ်တူၺ်းလူလၢမ်းပၢႆးယူႇလီ လႄႈၵၢၼ်ၸွႆႈၵူၼ်းဢၼ်ၶၢႆႉတူဝ်ယၢပ်ႇ။ ၼမ်ႉထူမ်ႈမီးၽေးလၢႆမဵဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်။ မၼ်းၸၢင်ႈႁူမ်ႇႁွင်ႉၶုမ်၊ ၼမ်ႉႁႅင်းလႆ၊ သၢႆၾႆးတူၵ်း၊ ၼမ်ႉပႅတ်ႈပႅတ်း၊ ငူး၊ သဵၼ်ႈတၢင်းလူႉလႅဝ်။ ယႃႇၶၢမ်ႈၼမ်ႉလႆႁႅင်း လူၺ်ႈတိၼ် ဢမ်ႇၼၼ်လူတ်ႉ၊ ယႃႇၸမ်ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉလႄႈႁိူၼ်းဢၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈ တေႃႇပေႃးမီးၶေႃႈယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ လွတ်ႈၽေး။ ၽွင်းမီးၽေးလူမ်းလူင် ဢမ်ႇၼၼ်ၽေးၵူၼ်ႇၵွႆလိၼ် ၵႆယၢၼ်ၽၢင်ႇပၢင်၊ တီႈၸၼ်ႉလိၼ်ၸၼ်း၊ ၽင်ႇၼမ်ႉ လႄႈပၢင်ႇလၢႆႇ။ ဝၢႆးငႅၼ်ႈလိၼ်ႁႅင်း ဢမ်ႇၼၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇထွၼ်လူင်းၽိတ်းပိူင် ၸွမ်းၽႂ်းၶိုၼ်ႈတီႈသုင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းပူၼ်ႉၽင်ႇ ပေႃးယူႇၸမ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ။ ယႃႇပႂ်ႉႁႂ်ႈမီးၶေႃႈၶႆႈၸႅင်ႈလႅင်းတဵမ်ထူၼ်ႈ ပေႃးသၢႆငၢႆၼႃႈတႃသတိၸႅင်ႈလႅင်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈတၢင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႄႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈၸၢင်ႈဢမ်ႇတူဝ်ႈထိုင်ၵၼ်။ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၶွင်ၶၢႆ၊ ၾႆးၾႃႉ၊ ၵၢၼ်ငိုၼ်းလႄႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း ၸၢင်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်တၢင်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈၸႃႉထိုင်ပိုၼ်ႉတီႈႁၢင်ႇ။ ၶူဝ်းၸွႆႈၽေးဢၼ်လဵၵ်ႉ၊ ၶေႃႈမုၼ်းလူင်၊ ၽူႈၵပ်းသိုပ်ႇဢၼ်လွတ်ႈၽေး၊ ၼမ်ႉၵိၼ်၊ ယႃႈယႃလႄႈၽႅၼ်ၼัดႁူပ်ႉပိူင်ငၢႆႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈၸၢင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇလႆႈလီၶိုၼ်ႈ။ ၶၵ်ႉႁႅၵ်ႈ ပဵၼ်ႁဵၼ်းႁူႉၽေးပၢႆးၾိင်ႈၾႃႉႁိမ်းႁိူၼ်း၊ ႁူင်းႁႅမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ မၢႆသဵၼ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇသွင်တၢင်း၊ ႁူႉတီႈသုင် ဢမ်ႇၼၼ်တီႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈဢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ၊ သိမ်းၽူႈၵပ်းသိုပ်ႇပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ လႄႈတူၵ်းလူင်းဝႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းတေၸူႉၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ပေႃးၶွင်ၶၢႆၵိုတ်း။ ၸွမ်းၶေႃႈၸီႉၼႄပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၸွႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈၵူၼ်းဢၼ်တူဝ်လႅင်ႇ၊ ၶိုၼ်းမိူဝ်းပေႃးၸုမ်းၽွင်းငမ်းယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈပိုၼ်ႉတီႈလွတ်ႈၽေးယဝ်ႉ။