په تاجکستان کې کورني حیوانات

د تاجکستان د وترنري طب قانون د شخصي ساتل کېدونکو حیواناتو لپاره اصلي قانوني چوکاټ برابروي. له مالکانو تمه کېږي چې د حیواناتو فزیولوژیکي او چلندي اړتیاوې پوره کړي، د وترنري او روغتیايي لارښوونو پیروي وکړي او د وبایي کنټرول اصول مراعات کړي. دولتي وترنري پلټونکي هغه وخت د واکسین غوښتنه کولای شي چې د حیواني وبا خطر یې اړین کړي. هغه غفلت چې د حیوان د مړینې یا ټپي کېدو لامل شي، د حیواناتو پر وړاندې د ظلم په قانوني مفهوم کې راتلای شي. وترنري پاسپورټ د حیوان رسمي ریکارډ دی چې د مالک، ډول، جنس، رنګ، کال، د پېژندنې شمېرې او وترنري اقداماتو معلومات لري. د تولید لپاره نه ساتل کېدونکو حیواناتو لپاره باید پاسپورټ او انفرادي پېژندنه تر زېږېدو وروسته تر ۳۰ ورځو زیات ځنډ نه شي. اړوند اداره یې بڼه او کړنلاره ټاکي، او مالک د نافذې دولتي کړنلارې له مخې د پېژندنې لګښت ورکوي. د اړین وترنري تصدیق، د پېژندنې شمېرې یا وترنري پاسپورټ له لرلو پرته د کورني حیوان پلورل یا بل ته سپارل منع دي. په تاجکستان کې د لېږد لپاره همدا اسناد اړین دي. وترنري پاملرنه د دولتي او جواز لرونکو خصوصي خدمت‌ورکوونکو له لارې شته. خصوصي خدمتونه پیسې غواړي، خو تشخیص، معافیتي بیولوژیکي محصولات او د حیواناتو د نوملړ شوو ناروغیو مخنیوی ښايي له دولتي بودیجې تمویل شي. دا په دې معنا نه ده چې د کورني حیوان ټولې درملنې وړیا دي. تاجکستان په ۲۰۲۵ کال کې په دوشنبه کې نوی دولتي وترنري کلینیک پرانیست، خو د بیو، انتظار وختونو او د خدمتونو د پوښښ په اړه باوري ملي معلومات نشته. ښاري لاسرسی ښايي د ډېرو کلیوالو سیمو تر لاسرسي ښه وي؛ نو پر یوه خدمت له تکیې مخکې د خدمت‌ورکوونکي، بیې او شته درملنې تایید وکړئ. دوشنبه اضافي ځايي اصول لري. سپي او پیشوګانې په ادارو، انګړونو یا ګڼ مېشتو استوګنیزو ودانیو کې بې‌څارنې نه شي پرېښودل کېدای. سپی له خولې‌بند پرته کلتوري یا تفریحي پارکونو ته نه شي ننوتلای. د وترنري اسنادو پرته د حیوان پلورل، پېرودل، ښار ته راوستل یا بل ته سپارل د اداري سرغړونو د کوډ د ۲۷۶مې مادې له مخې جریمه لرلای شي: د افرادو لپاره له ۱ تر ۳ محاسبوي واحدونو، او د روغتیا یا شتمنۍ د زیان په صورت کې له ۱۰ تر ۲۰ محاسبوي واحدونو پورې. د ۲۷۷مې مادې له مخې د حیواناتو پر وړاندې ظلم له ۳ تر ۵ محاسبوي واحدونو، یا په د مشخصو شرایطو لرونکو پېښو کې له ۵ تر ۱۰ محاسبوي واحدونو جریمه لرلای شي. په تاجکي سوموني کې کره بدلون باید د اوسني محاسبوي واحد له مخې وکتل شي؛ د دوشنبې اصول باید داسې ونه ګڼل شي چې په ټول هېواد کې همداسې پلي کېږي. چارواکي ښايي کوڅه‌ډب حیوانات د پلان یا غوښتنې له مخې ونیسي، بل ځای ته یې ولېږدوي، افرادو یا سازمانونو ته یې وسپاري، په پناه‌ځای کې یې ځای پر ځای کړي، یا یې شنډ کړي او بېرته هغه ځای ته پرېږدي چې سپی یا پیشو پکې موندل شوې وي. شخصي افراد په خپل سر د کوڅه‌ډبو حیواناتو شمېر نه شي تنظیمولای. پناه‌ځایونه دولتي یا خصوصي کېدای شي او د هوکړې له مخې وترنري پاملرنه، نور خدمتونه او لنډمهاله استوګنځای ورکولای شي. د دوشنبې د حیواناتو پناه‌ځای یوه فعاله خصوصي لاره ده، خو د حیوان له وړلو مخکې یې ظرفیت او د منلو شرطونه تایید کړئ. موندل شوی حیوان تر دریو ورځو پورې پولیسو یا اړوندې ادارې ته راپور کېدای شي. موندونکی لنډمهاله پاملرنه برابرولای شي، خو کله چې مالک وپېژندل شي، حیوان باید بېرته هغه ته وسپارل شي. که تر شپږو میاشتو پورې هېڅ مالک د حیوان غوښتنه ونه کړي، د مدني قانون له مخې ښايي مالکیت موندونکي ته ولېږدول شي؛ دا د حیوان د وژلو، پټولو یا په ناقانونه توګه نیولو اجازه نه ده. د هوايي سفر لپاره، Somon Air د ټکټ له پېرودلو مخکې د حیوان ثبتول غواړي. یاد شوي اسناد د وترنري پاسپورټ، دولتي روغتیايي تصدیق، د نسل د ارزښت تصدیق او د اړتیا په صورت کې د واردولو اجازې په ګډون دي. معاینه باید تر الوتنې پنځه ورځې ډېر مخکې نه وي شوې، او د لېوني سپي د وروستي واکسین موده باید له الوتنې مخکې د ۲ او ۱۲ میاشتو ترمنځ وي. یو سپی یا پیشو چې د وړونکي بکس په ګډون تر ۵ کیلوګرامه وزن لري، په داسې بکس کې له ځان سره کابین ته تللای شي چې له ۳۲ × ۴۳ × ۲۰ سانتي‌مترو لوی نه وي. هغه حیوانات چې د بکس په ګډون له ۵ تر ۵۰ کیلوګرامه وزن لري، د سامان په خونه کې لېږدول کېږي؛ بکس یې باید له ۱۲۰ × ۸۰ × ۸۰ سانتي‌مترو لوی نه وي. له ۵۰ کیلوګرامو درانه حیوانات د کارګو په توګه او د هوايي بارنامې له لارې لېږدول کېږي. لېږد پیسې غواړي او عموماً د اضافي بکس د بیې دوه برابره وي، چې د سفر له مسیر سره تړاو لري. د روزنې تصدیق، خوله‌بند او پړی لرونکی د مرستې سپی بې له دې فیسه په کابین کې تلای شي. د هوايي شرکت او د منزل هېواد شرطونه هم پلي کېږي. لېوني سپي ناروغي د کوڅه‌ډبو سپو او له حیوانه انسان ته د لېږدېدو د خطر له امله د عامې روغتیا لپاره ډېره مهمه ده. د WOAH سیمه‌ییز راپور د ۲۰۱۹ کال په لومړیو نهو میاشتو کې په حیواناتو کې د لېوني سپي ۳۷ پېښې، او د ۲۰۲۰ کال په همدې موده کې ۲۹ پېښې ثبت کړې. د لېوني سپي د کنټرول ملي پلان شته، او د ۲۰۲۶ کال د دولتي پېرودلو اسناد د لېوني سپي ضد واکسین ۱۰۰٬۰۰۰ دوزونه یادوي. دا شمېرې د هر شخصي ساتل کېدونکي حیوان لپاره د وړیا واکسین عمومي حق نه ثابتوي. د کورني حیوان له اخیستلو، بل ته سپارلو، سفر یا سپارلو مخکې اوسني وترنري اسناد، مسؤله ځايي اداره، د خدمت‌ورکوونکي شرطونه او د ځانګړي سفر اړتیاوې وڅېړئ.