Na relassion amorosa a l’é un ligam volontari con na vicinansa romantica o da partnér. Le pareuje a decido ansema che livel d’impegno a l’ha la relassion e che spetative a l’han an materia ëd fedeltà, temp, sessualità e avnì. An Svizera le pareuje a vivo an form diferent. A peulo avèj doe ca separà, vive ansema sensa esse maridà, mariesse o continué na partnarià registrà esistenta; për la coabitassion d’un-a pareuja nen maridà, concubinagi a l’é un nòm comun. La forma legala e la qualità personala a son pa la stessa còsa. Na relassion formala a peul regolè chèich aspèt, mentre la fiducia, la cura e na comunicassion giusta ant la vita ëd tuti ij di a l’han da esse costruìe da tute doe le përson-e. Ij argoment comun important a son la ca, le speise, ij travaj ëd ca, ël travaj pagà, ël désir d’avèj fieuj, la cura, ël temp lìber e ij contat con le fameje. Parlè ciar da bon-a ora a evita che le spetative pa dite a divento pi tardi dij dirit pretendù. La vicinansa e la sessualità a ciamo un consentiment volontari. Un ‘sì’ d’un-a vira a val pa automaticamente pi tardi, e tute le përson-e a peulo rifiuté o fërmè un-a cossa sensa esse menaçà o punìe. Anche an na partnarià strèita, tute doe le përson-e a resto indipendenti. Le amicissie, ij interess, ël ripòs e un spassi personaj adata a peulo rende pi stabile la relassion. Ij contrast a son pa automaticamente un segn ëd faliment. A conta se tute doe le përson-e a scolto, a peulo an carich-e la responsabilità e a serco na solussion, sensa svaluté, intimidì o controlé l’àutra përson-a. Na relassion amorosa a peul cambié o finì. Quand as sëpara, parlè con ordin ëd ca, dle còse, dij sòld e dla cura a peul giuté; se a-i é violensa o pavura, sëparasse an sicurezza a l’ha la precedensa ansla discussion ansema.
Na relassion amorosa an Svizera
Na relassion amorosa an Svizera a peul esse vissùa da pareuja con doe ca diferent, ansema ant un-a ca, an concubinagi o ant na relassion regolamentà per lege. La vicinansa, ël consentiment, la fiducia e j’acòrd comun a son la sò base pratica. Na bon-a partnarià a lassa a tute doe le përson-e dignità, sicurezza e un pòst personaj.
Tip
Parlé da bon-a ora ëd còsa ch’a veul dì për vos l’impegno, la fedeltà, ël consentiment e la division giusta dij compit. Ten le acord ëd sòld e d’abitassion comuna scrivù e fà ch’a sio ciar. Ten ij tò contat personaj e serca agiut fòra dla relassion se a-i é control, menaçe o violensa.