Cultura an Svissera

La cultura ëd Svissera a l'é caraterisà da pi lengo, region e manere ëd vive. A ven manifestasse pa mach an l'arte e ant jë fest, ma ëdcò ant la vita ëd tuti ij dì, ant la vita dj'associassion, ant ël magnè e ant ël modo ëd sté ansem. Mòlte abitudin cultural a cambio an base a la region, al comun e a la zona linguìstica.

Tip

Prima, varda che lengo, fest e pòst d'incontr a carateriso tò lòch. Un'apontament d'un'associassion, na festa ëd vilà o na visita a na biblioteca a crea an pressa n'acess concret. It l'has pa da pijé tute le abitudin, ma it deuv esse rispetos con lor.

Fas ëd vita

Le fas ëd la vita an Svìssera a van da l’infanzia e la gioventù, për l’educassion, la vita professionala e ij temp ëd famija fin-a a la vejëssa. Com a rivo a dipend da la persona, la famija e le condission ëd vita. Le istitussion publiche e le comunità a acompagno tanti passagi.

Stòria

La stòria dla Svizera a spiega com ëd pòst e d'acordi diferent a son diventà un stat federal con pi lenghe. I canton, le comun-e, la neutralità e la partecipassion politica a son stait formà a long. Ëdcò ij conflit, l'esclusion e ij cambiament ëd la società a fan part ëd sta stòria.

Art

L’art an Svìssera a comprend pòrt, scultur, literatura, mùsica, teatro, bal, film, design e òpere digital. A nass an tute le region ëd lenga e a mes-cia esperiense local con influense internassionaj. Mùsej, palc, scole, associassion e artìsta indipendent a contribuisso a la vita artistica.

Religion

La religion an Svìssera a l’é varia e a ven organizà an manere diferenta da un canton a l’àutr. Le gesie cristiane, d’àutre comunità religiose e le person sensa ligam religios a contribuisso a la vita ansem. La libertà ëd religion a protegg ël dir ëd crede e pratiche na religion, e ëdcò la decision ëd nen apartnì a gnun-a.

Lenga

La Svizra a l’é na naçion multilingua, con ël tëdësch, ël françèis, l’italian e ël rumanc coma lenghe principal ëd la region. Qua lenga a l’é importanta an la vita ëd tut ël di a depend da la region e da la situassion. An la Svizra tëdësca, al contrast tra svizzer-tëdësch e lenga standard a-i gionta n’àutra dimension.

Tradission

Le tradission an Svizra a son mot diferent për region, canton e sit. A comprendo le fèste annual, ël carneval, le pràtiche agrìcole, la mùsica, ël mangé e j’incontr dij associassion. Tanti usanse a cangio quand che le generassion neuve e ij grup ëd populassion a continuo a tramandèjle.

Convivença

La convivença an Svìssera a se fa ant le famije, ij vesinà, le scole, j’aziende, j’associassion e le comune. Le regole comun, la libertà personal e ël rispet a dev-o esse bilancià continuamente. Le abitudin local e le lenghe diferente a rendo particolarment important na comunicassion clara.