Россиядагы адамдын айлана-чөйрөсү шаардык, шаар четиндеги, айылдык же алыскы аймактагы болушу мүмкүн. Ири шаарда, өнөр жай конушунда жана айылдык жамаатта экологиялык шарттар кыйла айырмаланат. Жергиликтүү чөйрөнүн маанилүү бөлүктөрүнө турак жай, жылытуу, жолдор, коомдук транспорт, дренаж, ичүүчү суу, таштанды чогултуу, дарактар, парктар жана эс алуучу жайлар кирет. Мезгилдик шарттар да маанилүү, өзгөчө кар, жазгы эриген суу, кышкы жылытуу, чаң жана жайкы токой өртүнүн түтүнү. Жергиликтүү экологиялык милдеттер башкаруу деңгээлдери менен кызмат көрсөтүү уюмдарынын ортосунда бөлүштүрүлгөн. Муниципалдык органдар коомдук жайларды, көчөлөрдү, жергиликтүү жакшыртуу иштерин, таштанды маселелерин жана айрым санитардык иштерди карашат; кеңири экологиялык көзөмөлдү аймактык же федералдык органдар жүргүзүшү мүмкүн. Абанын сапатына жол кыймылы, өнөр жай, үйлөрдү жылытуу, чаң жана түтүн таасир этиши мүмкүн. Агынды суулар, жер үстүндөгү агындылар, бузулган инфраструктура, өндүрүштүк калдыктар же дарыя-көлдөрдүн жанындагы таштандылар суунун сапатына таасир этиши мүмкүн. Таштандыларды башкаруу адатта чогултууга, ташууга, мүмкүн болгон жерде сорттоого, иштетүүгө жана жок кылууга байланыштуу. Жашоочулар берилген контейнерлерди туура колдонуп, батарея, химиялык зат жана электроника сыяктуу кооптуу буюмдарды кадимки таштандыга салбаса, системанын ишине көмөк көрсөтөт. Жашыл аймактар курулуштуу жерлерди салкындатып, чаңды азайтып, жамгыр суусун сиңирип, адамдар менен жаныбарларга жай берет. Дарактарды жана чөптөрдү туура эмес унаа токтотуудан, курулуштагы зыяндан, көзөмөлсүз кыюудан, өрттөн жана ашыкча тебелөөдөн коргоо керек. Короонун таза көрүнүшү анын чөйрөсү ден соолукка пайдалуу экенин дайыма билдирбейт. Байкоого арзырлык белгилерге жыт, түтүн, туруп калган суу, сынган контейнерлер, бүтөлгөн арыктар, ашыкча ызы-чуу, кооптуу жолдор жана жаандан же кар эригенден кийин пайда болгон өзгөрүүлөр кирет. Жергиликтүү көйгөйлөрдү так жайгашкан жерди, датаны, сүрөттөмөнү жана коопсуз болсо сүрөттөрдү кошуп, жооптуу кызматка билдирүү аркылуу чечүүгө болот. Олуттуу булгануу, ден соолукка коркунуч же өрт тууралуу тиешелүү шашылыш жардам кызматына же мамлекеттик органга билдирүү керек. Адатта эң жакшы жакшыртуу — практикалык жана жергиликтүү аракет. Жалпы аймактарды таза кармоо, суу менен энергияны үнөмдөө, керексиз унаа жүрүшүн азайтуу, дарактарды багуу жана коңшулук тазалоого катышуу атайын билимсиз эле күнүмдүк чөйрөнү коопсузураак жана кам көрүүгө ыңгайлуу кыла алат.
Россиядагы айлана-чөйрө
Россиядагы айлана-чөйрө дегенде үйдүн, мектептин, жумуш ордунун же конуштун айланасындагы жерлер менен шарттар түшүнүлөт. Аларга имараттар, жолдор, короолор, жашыл аймактар, аба, суу, ызы-чуу, таштанды жана жакынкы табигый жерлер кирет. Алардын сапатына жергиликтүү кызматтар, жерди пайдалануу, аба ырайы жана жашоочулар менен бийлик органдарынын жалпы мейкиндиктерге кам көрүшү таасир этет.
Tip
Күн сайын колдонгон жериңизден — корооңуздан, көчөдөн, мектепке барчу жолдон же айыл борборунан баштаңыз. Так сүрөттөп берүүгө боло турган бир көйгөйдү жана дароо өзгөртө ала турган бир адатты табыңыз. Кайталанган чакан жакшыртуулар жергиликтүү чөйрөнү коопсузураак кылып, ага кам көрүүнү жеңилдетет.