Рәсәй рәсми рәүештә Рәсәй Федерацияһы тип аталған федератив республика булып тора. Федераль власть бөтә илгә ҡағыла, ә республикалар, өлкәләр, крайҙар, федераль әһәмиәттәге ҡалалар, автономиялы өлкә һәм автономиялы округтарҙың үҙ төбәк учреждениелары бар. Президент — дәүләт башлығы һәм ил вәкиле. Уның милли именлек, тышҡы сәйәсәт, юғары вазифаларға тәғәйенләү һәм дәүләт сәйәсәтенең дөйөм йүнәлеше буйынса ҙур яуаплылығы бар. Хөкүмәткә премьер-министр етәкселек итә. Ул иҡтисад, социаль хеҙмәттәр, дәүләт идараһы, транспорт, мәғариф, һаулыҡ һаҡлау һәм федераль сәйәсәтте тормошҡа ашырыу кеүек өлкәләр менән шөғөлләнә. Федераль Йыйылыш — ил парламенты. Ул ике палатанан тора: Дәүләт Думаһынан һәм Федерация Советынан. Дәүләт Думаһы федераль закондар ҡабул итә һәм хөкүмәтте формалаштырыуҙа ҡатнаша, ә Федерация Советы төбәктәрҙе вәкилләй һәм мөһим милли ҡарарҙарҙы ҡарай. Судтар — дәүләт ҡоролошоноң айырым өлөшө. Улар закондарҙы аңлата һәм ҡуллана, бәхәстәрҙе хәл итә, төрлө суд кимәлдәре аша енәйәт, гражданлыҡ, административ һәм конституция мәсьәләләрен ҡарай. Рәсәй төбәктәренең үҙ конституциялары йәки уставтары, закон сығарыу һәм башҡарма органдары, бюджеттары бар. Уларҙың вәкәләттәре мөһим, ләкин федераль закондар һәм учреждениелар төбәк идараһының эшенә ҙур йоғонто яһай. Муниципалитеттар — урындағы идара кимәле. Ҡалалар, райондары һәм башҡа урындағы берәмектәр урындағы юлдар, йәмәғәт урындары, торлаҡ хеҙмәттәре, ҡалдыҡтар менән эш итеү һәм йәмғиәт объекттары кеүек ғәмәли мәсьәләләрҙе хәл итә, әммә уларҙың ресурстары һәм вәкәләттәре төрлөсә. Көндәлек тормошта кешеләр дәүләт менән ғәҙәттә документтар, теркәлеү, һалымдар, мәктәптәр, дауаханалар, полиция, судтар, социаль түләүҙәр һәм дәүләт хеҙмәте офистары аша осраша. Вәкәләттәрҙең рәсми бүленеше федераль органдарҙың ғәмәлдәге йоғонтоһо ни тиклем ҙур икәнен һәр ваҡыт күрһәтмәй. Система ил күләмендә яраштырыуҙы һәм уртаҡ ҡағиҙәләрҙе тәьмин итә, ләкин көслө үҙәкләштереү урындағы үҙаллылыҡты сикләргә һәм ҡарарҙарҙы урындағы ихтыяждарға яраҡлаштырыуҙы ҡыйынлаштырырға мөмкин. Дәүләт мәсьәләһен аңлар өсөн, тәүҙә уның федераль, төбәк, муниципаль, суд йәки хоҡуҡ һаҡлау органы вәкәләтенә ҡарауын асыҡлағыҙ.
Рәсәйҙәге дәүләт ҡоролошо
Рәсәйҙә дәүләт Рәсәй Федерацияһы тип ойошторолған; ул президенттың вәкәләттәре ҙур булған федератив республика. Илдә федераль, төбәк һәм муниципаль кимәлдәр бар, уларҙың яуаплылығы төрлөсә. Система президентты, хөкүмәтте, парламентты, судтарҙы, төбәк хакимиәттәрен һәм урындағы үҙидараны үҙ эсенә ала.
Tip
Рәсәйҙә дәүләт учреждениеһына ҡағылған мәсьәләне хәл иткәндә, тәүҙә яуаплы идара кимәлен һәм аныҡ ведомствоны асыҡлағыҙ. Яҙма иҫәп алып барығыҙ, рәсми хеҙмәт каналдарын ҡулланығыҙ һәм аныҡ ҡарар йәки аңлатма һорағыҙ. Мәсьәлә бәхәскә йәки хоҡуҡҡа ҡағылһа, документтарға ҡул ҡуйғансы йә рәсми яуап ваҡытын үткәргәнсе бойондороҡһоҙ юридик кәңәш алығыҙ.