Россияда жалданып иштөө — кызматкер менен иш берүүчүнүн ортосундагы расмий мамиле. Кызматкер макулдашылган милдеттерди аткарат, ал эми иш берүүчү жумушту, эмгек акыны жана эмгек шарттарын камсыздайт. Негизги документ — трудовой договор, башкача айтканда эмгек келишими. Анда адатта тараптар, кызматтык милдет, иш орду, эмгек акынын тартиби, жумуш графиги жана негизги шарттар көрсөтүлөт. Кызматкер мыйзамдуу негиз болгондо мөөнөтсүз же белгилүү мөөнөткө жалданышы мүмкүн. Макулдашуу иштин чыныгы мүнөзүнө туура келүүгө тийиш, анткени расмий эмес келишим эмгек акыны, иш стажын, өргүүнү же башка укуктарды далилдөөнү кыйындатышы мүмкүн. Кеңири тараган түрлөрүнө толук убакыттагы, жарым күндүк, аралыктан, убактылуу иштөө жана жарандык-укуктук келишим боюнча иштөө кирет. Жарандык-укуктук келишим жалданып иштөө менен бирдей эмес: ал адатта иш берүүчүнүн жетекчилиги астындагы туруктуу жумуштан көрө белгилүү бир натыйжага же кызматка багытталат. Жумушка алуу көбүнчө арыз берүүнү, маектешүүнү, документтерди текшерүүнү, шарттарды макулдашууну жана келишимге кол коюуну камтыйт. Андан соң иш берүүчү жумуштун башталганын каттап, милдеттер, коопсуздук жана ички эрежелер боюнча көрсөтмө берет. Россиядагы эмгек эрежелери негизинен Эмгек кодексине жана ага байланыштуу ченемдерге таянат. Алар жумуш убактысын, эс алууну, жылдык өргүүнү, ооруп калгандагы өргүүнү, эмгек акыны, эмгекти коргоону, жеке маалыматтарды жана жумуштагы басмырлоодон коргоону камтыйт. Эмгек акы көбүнчө банк эсебине которулат, ал эми расмий жумушка алуу адатта эмгек акы эсептерин жүргүзүүнү жана милдеттүү социалдык төгүмдөрдү төлөөнү талап кылат. Кызматкер көрсөтүлгөн сумма кармоолорго чейинкиби же кийинкиби жана сыйлыктар кандай эсептелерин түшүнүшү керек. Жумуштан кетүү кызматкердин өз арызы, тараптардын макулдашуусу, белгиленген мөөнөттүн бүтүшү же мыйзам уруксат берген иш берүүчүнүн чечими менен болушу мүмкүн. Кызматкер талашты негиздөө зарыл болуп калса, келишимди, эмгек акы баракчаларын, билдирүүлөрдү жана башка жазууларды сакташы керек.
Россияда жалданып иштөө
Россияда жалданып иштөө көбүнчө жумуш сунушунан жана жазуу жүзүндөгү трудовой договор, башкача айтканда эмгек келишиминен башталат. Россияда эмгек акы, жумуш убактысы, өргүү, коопсуздук жана жумуштан бошотуу боюнча расмий эрежелер бар. Түшүнүктүү келишим кызматкерге милдеттерин билип, маанилүү укуктарын коргоого жардам берет.
Tip
Россияда иштесеңиз, ишке киришерден мурун чыныгы жумуш шарттарын жазуу жүзүндө тактаңыз. Убада кылынган милдеттерди, эмгек акыны, графикти жана иш ордун эмгек келишими менен салыштырып, өз жазууларыңызды сактаңыз.