Рәсәй — климат зоналары һәм тәбиғәт хәүефтәре күп булған бик ҙур ил. Киң таралған хәүефтәргә һыу баҫыу, урман янғындары, ҡышҡы дауылдар, ҡаты һыуыҡ, эҫелек, ер ишелеү, ҡайһы бер төбәктәрҙә ер тетрәү, шулай уҡ транспорт, биналар йәки сәнәғәт менән бәйле авариялар инә. Ашығыс хәлдәр менән идара итеү федераль властар, төбәк хөкүмәттәре, муниципалитеттар һәм махсус хеҙмәттәр араһында бүленгән. Ғәҙәттә МЧС йәки МЧС тип аталған Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ҡотҡарыу эштәрен, янғын һүндереүҙе, граждандарҙы яҡлауҙы һәм халыҡҡа иҫкәртеүҙәрҙе координациялай. Урындағы кимәлдә ашығыс хәлдәрҙе координациялау муниципаль хеҙмәттәр һәм ЕДДС — Берҙәм дежур-диспетчерлыҡ хеҙмәте аша ойошторолорға мөмкин. Полиция, ашығыс медицина бригадалары, янғын һүндереү һәм ҡотҡарыу бүлексәләре, медицина ойошмалары, коммуналь хеҙмәттәр һәм транспорт органдары ла яуап сараларында ҡатнаша ала. Кисәтеүҙәр сиреналар, кеҫә телефонына хәбәрҙәр, телевидение, радио, рәсми иғландар, тауыш көсәйткестәр йәки урындағы онлайн каналдар аша килергә мөмкин. Кисәтеү кешеләргә бинала ҡалырға, билдәле урындан ситтә торорға, эвакуацияға әҙерләнергә йәки хәүефһеҙерәк урынға күсергә ҡушыуы ихтимал. Граждандар оборонаһы йыш ҡына ГО и ЧС тигән атама менән бирелә; был — граждандар оборонаһы һәм ашығыс хәлдәрҙән һаҡлау тигәнде аңлата. Ғәмәлдә ул халыҡты мәғлүмәт менән тәьмин итеүҙе, ышыҡланыуҙы, эвакуацияны, ҡотҡарыу операцияларын, тәүге ярҙамды һәм мөһим хеҙмәттәрҙе тергеҙеүҙе үҙ эсенә ала. Һәләкәт ваҡытында тәүге хәүефһеҙ аҙымдар ғәҙәттә рәсми күрһәтмәләрҙе үтәүҙе, тын алыуҙы һәм тән йылыһын һаҡлауҙы, емерелгән ҡоролмаларҙан һәм ташҡын һыуынан ситтә тороуҙы, шулай уҡ хәүефһеҙ булғанда балаларға, оло кешеләргә һәм йәрәхәтләнгәндәргә ярҙам итеүҙе үҙ эсенә ала. Бер әйберегеҙҙе алыр өсөн генә хәүефле урынға кире ҡайтмағыҙ. Ашығыс кәрәк-яраҡ йыйылмаһына эсәр һыу, ябай аҙыҡ, дарыуҙар, тәүге ярҙам йыйылмаһы, йылы кейем, фонарь, запас батарейкалар, мөһим документтарҙың күсермәләре һәм зарядланған тышҡы аккумулятор инә ала. Кеҫә телефон селтәрҙәре насарайғанда ғаилә ағзалары менән нисек бәйләнешкә сығыуҙы ла белегеҙ. Система ҡотҡарыу, медицина, янғын һүндереү һәм эвакуация ярҙамын күрһәтә ала, әммә алыҫ аралар, насар һауа торошо, емерелгән юлдар һәм бәйләнеш өҙөлөүе ярҙамды тотҡарларға мөмкин. Шуға күрә рәсми хеҙмәттәр көслө булғанда ла шәхси әҙерлек һәм урындағы шарттарҙы белеү мөһим булып ҡала.
Рәсәйҙә һәләкәттәр
Рәсәйҙә һәләкәттәргә әҙерлек кешеләргә һыу баҫыу, урман янғындары, ҡаты һауа торошо, сәнәғәт авариялары һәм башҡа ашығыс хәлдәрҙә эш итергә ярҙам итә. Рәсәйҙә федераль, төбәк һәм урындағы ашығыс хеҙмәттәр эшләй; Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы, МЧС, мөһим роль уйнай. Кисәтеүҙәрҙе, хәүефһеҙ урындарҙы һәм төп кәрәк-яраҡты белеү рәсми ярҙам һуңлаған осраҡта хәүефте кәметергә мөмкин.
Tip
Рәсәйҙә төбәгегеҙ өсөн ысынбарлыҡҡа яҡын хәүефтәргә әҙерләнегеҙ; урындағы кисәтеүҙәрҙең нисек яңғырауын һәм кешеләргә ҡайҙа барырға ҡушылыуын белегеҙ. Ашығыс кәрәк-яраҡ йыйылмаһын әҙер тотоғоҙ, мөһим бәйләнештәрҙе интернетһыҙ ҙа ҡарарлыҡ итеп һаҡлағыҙ һәм ябай ғаилә осрашыу планын төҙөгөҙ. Ашығыс хәлдә рәсми күрһәтмәләргә таянығыҙ һәм эвакуация бойоролғанда иртә сығығыҙ.