Ezezimali eNingizimu Afrika

Ezezimali eNingizimu Afrika zihlanganisa indlela abantu abahola, abagcina, abasebenzisa, ababoleka, abatshala, abavikela futhi abadlulisa ngayo imali. Amabhange asekele ama-akhawunti nezinkokhelo, kuyilapho ukutshalwa kwezimali, izindleko zasekhaya, izikweletu, izintela nomshwalense kuthinta izingxenye ezihlukene zokuhlela ezezimali. Izinqumo ezifanele zincike emalini engenayo, ezinhlosweni, esikhathini, ebungozini nasemigomeni enikezwa umhlinzeki ngamunye.

Tip

Phatha izimali zakho eNingizimu Afrika njengohlelo olulodwa oluxhumene: qala ngokuhamba kwemali, bese ubheka izikweletu, imali oyibekile, ukuvikelwa nokutshala imali kwesikhathi eside. Khetha imikhiqizo ngokwezindleko zayo zonke, imigomo, ukutholakala kwemali nobungozi, hhayi ngentengo ephansi ekhangisiwe noma inzuzo elindelekile kuphela. Gcina amarekhodi ndawonye ukuze uqinisekise izinkokhelo, ulwazi lwentela, ukutshalwa kwezimali nembozo yomshwalense uma kudingeka.

Amabhange

Amabhange eNingizimu Afrika agcina imali iphephile, acubungula izinkokhelo, futhi ahlinzeka ngama-akhawunti, amakhadi, imali ebolekiwe, nezinsizakalo zokonga. Iningi lemisebenzi yasebhange yansuku zonke lisebenzisa irandi laseNingizimu Afrika, elibizwa nangokuthi i-ZAR, ngezinhlelo zokusebenza zeselula, ukubhanga nge-inthanethi, ama-ATM, amagatsha, nokudluliselwa kwemali ngogesi. Ukuqonda izinhlobo zama-akhawunti, izindleko, izindlela zokukhokha, nokuphepha kusiza abantu ukuba bakhethe ibhange futhi balisebenzise ngokuphepha.

Ukutshala

Ukutshala izimali eNingizimu Afrika kusho ukufaka imali ezimpahleni ezingakhula noma zikhiqize imali engenayo ngokuhamba kwesikhathi. Izinketho ezivamile zihlanganisa amasheya, amabhondi, ama-unit trust, ama-exchange-traded fund, izakhiwo nemikhiqizo yomhlalaphansi exhumene nezimakethe zaseNingizimu Afrika noma zamazwe ngamazwe. Konke ukutshala imali kunengozi, ngakho ukukhetha okufanele kuncike esikhathini, enjongweni, olwazini nasemandleni okubhekana nokulahlekelwa.

Izindleko

Izindleko eNingizimu Afrika ziyimali abantu nemindeni abayikhokhela izindlu, ukudla, ezokuthutha, izinsizakalo, imfundo, ukunakekelwa kwempilo nezidingo zansuku zonke. Ngokuvamile zikhokhwa ngamarandi aseNingizimu Afrika, futhi inani lingahluka kakhulu phakathi kwamadolobha, amadolobhana, izindawo zasemakhaya nemizi eyahlukene. Isabelomali esicacile sisiza ukuhlukanisa izindleko ezibalulekile, imali eguquguqukayo nezikweletu ezingakhokhwa njalo.

Izikweletu

Isikweletu eNingizimu Afrika yimali ebolekwe ngesivumelwano sokuthi ibuyiswe kanye nenzalo nezindleko ezivunyelwe. Izinhlobo ezivamile zihlanganisa amakhadi esikweletu, imali mboleko yomuntu siqu, i-overdraft, uxhaso lwemoto, imali mboleko yendlu ebizwa ngokuthi i-bond nama-akhawunti ezitolo. Ukuboleka kungasiza ekufinyeleleni imigomo ebalulekile, kodwa ukwehluleka ukukhokha ngesikhathi kunganciphisa inkululeko yezimali futhi kwengeze izindleko.

Izintela

Izintela eNingizimu Afrika zixhasa izinsizakalo zomphakathi futhi ziqoqwa ngezinhlelo eziningana. Intela yemali engenayo, i-PAYE, i-VAT nezinye izintela zingasebenza kuye ngemali engenayo yomuntu, umsebenzi, okuthengwayo, impahla, umsebenzi webhizinisi nokuthengiselana. Ukugcina amarekhodi anembile nokuqonda izibopho zakho zentela kusiza ukuvimbela izinkinga ezingagwemeka.

Umshwalense

Umshwalense eNingizimu Afrika usiza ukuvikela abantu nempahla ekulahlekelweni yimali okubangelwa izigameko ezifana nezingozi, ukugula, ukweba, ukulimala, ukukhubazeka noma ukufa. Ikhasimende likhokha iphrimiyamu, bese umshwalense ukhokha ngokwemigomo yomshwalense lapho kwenzeka isigameko esikhaviwe. Umshwalense ofanele uncike engcupheni, enanini elisengozini, kokungakhaviwe nasekukwazini ukukhokha iphrimiyamu.