Nagtakda ang balaod sa pamuo sa Pilipinas sa mga batakang lagda sa relasyon sa trabaho. Magamit kini sa daghang trabaho sa pribadong sektor, samtang lahi nga sistema ang gisunod sa mga kawani sa gobyerno ug pipila ka espesyal nga grupo. Kasagaran naglakip ang relasyon sa pagpanarbaho sa trabaho nga gihimo ubos sa direksiyon sa amo baylo sa bayad. Lakip sa importanteng kamatuoran ang trabaho, oras sa pagtrabaho, suhol, benepisyo, lugar sa trabaho, ug kon kinsa ang nagkontrol sa trabaho. Mahimong regular, anaa sa panahon sa pagsulay, gibase sa proyekto, panahong trabaho, adunay gitakdang termino, o lahi ang kahikayan sa trabaho kon gitugotan sa balaod. Dili kanunay maoy magbuot ang ngalan sa kontrata kay importante usab ang tinuod nga relasyon sa trabaho. Kinahanglang mosunod ang mga amo sa lagda sa legal nga suhol, oras sa pagtrabaho, panahon sa pagpahulay, bakasyon, sosyal nga panalipod, ug kaluwasan sa trabahoan. Nagdepende ang pipila ka benepisyo sa pagkahan-ay sa mamumuo, gidugayon sa serbisyo, palisiya sa kompanya, o espesyal nga balaod. Kasagaran adunay katungod ang mga mamumuo sa patas nga pagtratar, luwas nga trabahoan, bayad nga uyon sa balaod, ug panalipod batok sa gidili nga diskriminasyon o pagpanimalos. Wala magpasabot ang mga sumbanan sa pamuo nga dili na kinahanglang mosunod sa makataronganong lagda sa trabahoan. Angay adunay legal nga rason ug patas nga proseso ang pagdisiplina ug pagtangtang sa trabaho. Mahimong importante ang mga rekord, pahibalo, mga pagpasabot, ug kahigayonan sa pagtubag kon may panaglalis bahin sa suspensiyon o pagtapos sa trabaho. Motabang ang Department of Labor and Employment, nga gitawag og DOLE, sa pagpatuman sa mga sumbanan sa pamuo ug paghatag og administratibong mga agianan. Ang National Labor Relations Commission, nga gitawag og NLRC, modumala sa daghang panaglalis sa pamuo nga naglakip sa pagtangtang, mga pag-angkon sa kuwarta, ug mga katungod sa pagpanarbaho. Mahimong mogamit una og pakig-uli o pagpataliwala ang pipila ka panaglalis sa trabahoan, ug mahimong magtakda og dugang nga lagda ang mga unyon o kolektibong negosasyon. Nagdepende ang hustong agianan sa pag-angkon, kahimtang sa mamumuo, ug sektor sa amo. Sugdi ang praktikal nga pagsabot pinaagi sa pagtigom sa kontrata, mga payslip, iskedyul, mensahe, rekord sa bakasyon, ug mga pahibalo. Itandi kini nga mga rekord sa aktuwal nga kahikayan sa trabaho sa dili pa modesisyon kon makigsabot, mangayo og tabang sa DOLE, o mangayo og legal nga tambag.
Balaod sa pamuo sa Pilipinas
Gipasabot sa balaod sa pamuo sa Pilipinas ang batakang relasyon tali sa mga mamumuo ug mga amo. Naglangkob kini sa pagpanarbaho, suhol, oras sa trabaho, bakasyon, kaluwasan sa trabahoan, disiplina, ug pagtapos sa pagpanarbaho. Gihiusa sa sistema ang Labor Code, mga espesyal nga balaod, kasabotan sa pagpanarbaho, ug mga lagda nga gipatuman sa Department of Labor and Employment.
Tip
Kon nagtrabaho ka sa Pilipinas, tipigi sa yano nga file ang imong kontrata, mga rekord sa bayad, iskedyul, ug importanteng mga mensahe sa trabahoan. Kon motumaw ang problema, isulat ang mga petsa ug kamatuoran, pangayo sa amo og klarong sinulat nga pagpasabot, ug gamita ang DOLE o laing angay nga agianan sa pamuo kon dili masulbad sa direktang panaghisgot. Kasagaran mas sayon sabton ug sulbaron ang panaglalis kon sayo pa adunay mga rekord.