Palibot ha Pilipinas

An palibot amo an mga lugar ngan kahimtang ha palibot han mga tawo. Ha Pilipinas, mahimo mag-upod hini an panimalay, subdivision o sitio, barangay, eskwelahan, merkado, kalsada, salog, baybayon, uma, o matawo nga bahin han syudad. Kasagaran ginagamit an pulong nga Pilipino nga kapaligiran para ha environment o palibot. Nag-uupod ito han natural nga mga bahin, sugad han hangin, tuna, tubig, mga tanom, ngan hayop, ngan han hinimo han tawo nga mga bahin, sugad han mga balay, kalsada, kanal, tinukod, ngan panpubliko nga mga lugar. Nakakaapekto ha kahimsog ngan kaluwasan an kahimtang han palibot. Mahimo pagpadamuon han natindog nga tubig an mga lamok, magpasamot hin baha an barado nga kanal, makaminos han kalidad han hangin an aso, ngan makaakit hin mga peste o madara ngadto ha mga salog ngan dagat an waray pagdumara nga basura. May-ada ha Pilipinas hin magkasagka nga mga urban nga lugar ngan haluag nga kabaryohan ngan mga komunidad ha isla. Mahimo magin diri sugad kaimportante ha iba nga lugar an problema nga komon ha usa, salit sadang magtikang an pag-ataman han palibot ha nakikita ngan nasusukol gud han mga tawo ha kahirani nga lugar. Agsob pagdumaraon an basura pinaagi hin pagtipig ha panimalay, pagkolekta, mga lagda han komunidad, pag-recycle o pagkuha utro han magagamit, paghimo hin abuno kon angayan, ngan paglabog han nahibilin nga basura. Mahimo mabatian han mga tawo an mga pulong sugad han segregation, pagkolekta han barangay, materials recovery facility, ngan basura. Nagiagi an tubig ha magkadugtong nga mga lugar. Mahimo sumulod ha kanal, sapa, salog, katunaan nga basâ, o lugar ha baybayon an uran nga naabot ha atop, kalsada, o tugkaran. Nabulig ha pagminus han lokal nga pagbaha ngan pagpanalipod han tubig ngan mga ihalas nga hayop an pagpabilin nga waray basura an mga kanal ngan agianan han tubig. Kinahanglan liwat mangandam an mga komunidad para ha bagyo, makusog nga uran, baha, pagguho han tuna, linog, pagbuto han bulkan, kapaso, ngan huraw. Ginkikinahanglan han talwas nga palibot an matin-aw nga mga agianan, pagseguro han mga butang, makatadunganon nga pag-ataman han tinukod, ngan pagtagad ha lokal nga mga pahibaro ngan kahikayan ha pagbakwit. Ginkakaupod an responsabilidad ha palibot. Mahimo magdumara an mga panimalay han basura ngan tubig, magpamenos han polusyon an mga negosyo, magtutdo han pag-obserbar ngan pag-ataman an mga eskwelahan, ngan mag-organisa hin serbisyo, pagmintinar, impormasyon, ngan buruhaton han komunidad an barangay ngan iba pa nga lokal nga awtoridad. Praktikal nga paagi an pag-usisa hin usa nga lugar, pagkilala han gintitikangan han problema, ngan pag-uyon hin buruhaton nga masusuri. Diri napuporma an limpyo nga palibot pinaagi han usa la nga paglimpyo; nadepende ito ha regular nga mga batasan, masasarigan nga serbisyo, ngan madagmit nga pagreport han mga tawo han mga problema.