Pirúqa achka pachamama peligrokunaman churakusqa, imaraykuchus Pacifico quchapa kawsayniyuq mama qucha patan, Andes suyu, hatun urqukunapas, tropical suyukuna kan. Aswan hatun peligrokunaqa llaqta llaqtamanmi hukniray; chayrayku mama qucha patapi, urqupi, sach'a suyupi ayllukuna huknirayta wakichikunku. Pirúpi maypipas sismo nisqa pacha kuyuykuna kanman. Sinchi mama qucha patapi kuyuyqa tsunami apamunman; urqupi kuyuykunataq allpa llusp'iyta, rumikuna urmayta kallpachanman. Huaico nisqaqa utqay puriq, ñut'u allpa, rumi, yakuyuq unu mayu-hina yaku, k'uchu wayq'upi utaq wayqupi urayamuqmi. Sinchi paraqa mayu unu lluqsiyta, llaqtapi unu junt'ayta, allpa llusp'iytapas ruwanman, aswanqa unu ñankunapa utaq mana allin sayasqa urqu qipaman wasikuna, ñankuna ruwasqa kaptin. Pirúqa Andespa wakin suyukunapi volcán llamk'ayta, unu pisi kayta, qasa, chiri pacha, rupay, sinchi wayra, sach'a nina ruwaykunatapas riqsichin. El Niño tinkusqa pacha tikraykuna wakin suyupi para, unu junt'ayta yapayta, wakin suyupitaq yaku tariyta pisiyachiyta atin. Desastre kamachiyqa SINAGERD, Nacional Sistema de Gestión de Riesgo de Desastres nisqawanmi kamachisqa. INDECIqa wakichiy, emergencia yanapay, tinkuchiy, runakunaman willayta yanapan; suyupi, municipiopi kamachiqkuna, local Defensa Civil huñukunaqa allin llank'ay ruwanankuyuqmi. Sistemaqa emergencia qhispichiyllamanta aswan astawanmi. Peligrokunata tariy, riesgo pisiyachiy, runakunata, institucionkunata wakichiy, pacha tikraypi yanapay, allin kawsay serviciokunata kutichiy, aswan seguro hinata wasi wasichayta yaykun. Amachay willaykuna kamachiqkunamanta, emergencia serviciokunamanta, local oficialkunamanta, radio, celular alerta, ayllu tinkuykunamantapas hamunman. Willayqa imayna ruwanata, mayman rinata runakuna yachaptinmi yanapan. Wakichiyqa sayayniyuqmi: peligrotaqa sapa kuti pantaspa sutinchayta mana atinkuchu, sayaykunaqa pisi kallpayuq kanman. Wasipa plan, aswan seguro wasichay akllay, emergencia imakunata waqaychay, oficial willayta kusisqa kaspa qatipaymi saphimanta hark'aykuna.
Pirúpi pachakuna sinchi sasachakuy
Pirúpi sinchi sasachakuykunaqa kuyuykuna, tsunami, unu lluqsiy, allpa llusp'iy, huaico, volcán llamk'ay, unu pisi kay, sinchi pacha imakunapas kanman. Pirúqa SINAGERD nacional desastre-sasachakuy kamachiy sistemawanmi llamk'an; INDECI, local Defensa Civil ayllukunapas wakichiy, yanapay, allinman kutichiyta yanapanku. Local peligrokunata riqsiy, huch'uy planniyuq kaymi daño pisiyachinman.
VivAVia can make mistakes. Check important information.