ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਾ ਜਾਂ ਕਿੱਤਾ ਉਹ ਕੰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਗਿਆਨ, ਹੁਨਰ, ਔਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੱਤੇ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ੇ ਲਈ ਪੇਸ਼ਾ (pesha) ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰ ਲਈ ਹੁਨਰ (hunar) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਕਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਿਖਲਾਈ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਡਾਕਟਰੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਧਿਆਪਕੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਲੇਖਾਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਉਸਤਾਦ-ਸ਼ਾਗਿਰਦ (ustad-shagird) ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਮਾਸਟਰ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਹ ਦਸਤਕਾਰੀ, ਮੁਰੰਮਤ, ਦਰਜ਼ੀ ਦੇ ਕੰਮ, ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ, ਉਸਾਰੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਹਾਰਕ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ, ਡਰਾਈਵਰਾਂ, ਵਿਕਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਘਰੇਲੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਫੈਕਟਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਦਫ਼ਤਰੀ ਸਹਾਇਕਾਂ, ਫ੍ਰੀਲਾਂਸਰਾਂ, ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਕਿੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਸਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ। ਸਹਾਇਕ, ਤਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਜਾਂ ਮੈਨੇਜਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ, ਅਧਿਕਾਰ, ਤਨਖ਼ਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਯਮਬੱਧ ਕਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿੱਖਿਆ, ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਤਾਂ ਕਿੱਤੇ ਅਤੇ ਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੰਧਤ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਰੀਅਰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਹੱਦਾਂ ਦੋਵੇਂ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਜਲਦੀ ਆਮਦਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਰਾਹ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਪੈਸਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੰਗ ਬਾਰੇ ਹਕੀਕਤਪਸੰਦ ਸੋਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ ਕੰਮ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਾ, ਉਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹੁਨਰ ਪਛਾਣਨਾ, ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰਾਹ ਲੱਭਣਾ ਅਤੇ ਕਾਬਲੀਅਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਬਣਾਉਣਾ। ਨਮੂਨਾ, ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਗਾਹਕ ਲਈ ਹੁਨਰ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ੇ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ, ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ, ਅਧਿਆਪਨ, ਸਿਹਤ-ਸੰਭਾਲ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਦਸਤਕਾਰੀ, ਆਵਾਜਾਈ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਿੱਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕੁਝ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਰਸਮੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਕੰਮ ਅਭਿਆਸ, ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਰੋਬਾਰ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਢੁਕਵਾਂ ਰਾਹ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਸਮਰੱਥਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Tip
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਕੰਮ ਸਿੱਖਣ ਜਾਂ ਸਿੱਧੇ ਕੰਮ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਸਥਾਨਕ ਮੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਹ ਚੁਣੋ, ਫਿਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਬਣਾਓ।

