പാകിസ്ഥാനിലെ പ്രകൃതി

പാകിസ്ഥാനിലെ ഭൂപ്രകൃതിയിൽ മലനിരകൾ, പീഠഭൂമികൾ, സമതലങ്ങൾ, മരുഭൂമികൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, നീണ്ട തീരപ്രദേശം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ അവിടെ പലതരം പ്രകൃതിപ്രദേശങ്ങളുണ്ട്. ഹിമാലയം, കാരക്കോറം, ഹിന്ദുകുഷ് മലനിരകളിൽ ഉയർന്ന കൊടുമുടികൾ, ഹിമാനികൾ, താഴ്‌വരകൾ, വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന നദികൾ എന്നിവയുണ്ട്. സിന്ധു സമതലം കൃഷിക്കും ജനവാസത്തിനും പ്രധാനമാണ്; മരുഭൂമികളിലും വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിലും വെള്ളം ശ്രദ്ധയോടെ ഉപയോഗിക്കണം. പാകിസ്ഥാനിലെ പ്രകൃതി സിന്ധു നദീസംവിധാനവുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നദികളും കനാലുകളും വെള്ളപ്പൊക്ക സമതലങ്ങളും തടാകങ്ങളും തണ്ണീർത്തടങ്ങളും വീടുകൾക്കും കൃഷിക്കും കന്നുകാലികൾക്കും മത്സ്യങ്ങൾക്കും പക്ഷികൾക്കും മറ്റു വന്യജീവികൾക്കും വെള്ളം നൽകുന്നു. കാലാവസ്ഥാനുസൃതമായ വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾ നാശം വരുത്താമെങ്കിലും അവ മണ്ണ് കൊണ്ടുവരുകയും തണ്ണീർത്തടങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പാകിസ്ഥാനിൽ മലനിരകളിലും നദീതീരപ്രദേശങ്ങളിലും വരണ്ട മേഖലകളിലും തീരപ്രദേശങ്ങളിലും വനങ്ങളുണ്ട്. മണ്ണൊലിപ്പ് കുറയ്ക്കാനും തണൽ നൽകാനും കാർബൺ സംഭരിക്കാനും മരം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഭവങ്ങൾ നൽകാനും മൃഗങ്ങൾക്ക് ആവാസസ്ഥലമൊരുക്കാനും വനങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. മഴ കുറവായതിനാലോ ഭൂമി തീവ്രമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാലോ ചില വനപ്രദേശങ്ങളിൽ മരങ്ങൾ വിരളമാണ്. മഞ്ഞുപുലികൾ, മാർഖോർ, കാട്ടാടുകൾ, കാട്ടുചെമ്മരിയാടുകൾ, കരടികൾ, ഗസെല്ലുകൾ, ഡോൾഫിനുകൾ, ആമകൾ, ദേശാടനപ്പക്ഷികൾ, ഒട്ടേറെ ചെറിയ ജീവിവർഗങ്ങൾ എന്നിവ വന്യജീവികളിൽപ്പെടുന്നു. അവയുടെ നിലനിൽപ്പ് സുരക്ഷിതമായ ആവാസസ്ഥലം, ശുദ്ധജലം, മതിയായ ഭക്ഷണം, അനധികൃത വേട്ടയിൽ നിന്നും ദോഷകരമായ ഭൂമിയുപയോഗത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സംരക്ഷണം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. പാകിസ്ഥാന്റെ തീരവും കണ്ടൽക്കാടുകളും പ്രകൃതിപരിസ്ഥിതിയുടെ ഭാഗമാണ്. കണ്ടൽക്കാടുകൾ തീരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനും മത്സ്യങ്ങൾക്ക് വളരാനുള്ള ഇടങ്ങൾ നൽകാനും പക്ഷികൾക്കും മറ്റു മൃഗങ്ങൾക്കും ആവാസമൊരുക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. കടൽമലിനീകരണം, കണ്ടൽവെട്ട്, നദീപ്രവാഹത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ, തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ വർധിക്കുന്ന അപകടസാധ്യതകൾ എന്നിവ ഈ വ്യവസ്ഥകളെ ദുർബലമാക്കാം. കൃഷി, മേച്ചിൽ, മത്സ്യബന്ധനം, വനവിഭവങ്ങൾ, വിനോദസഞ്ചാരം, ഔഷധം, ദൈനംദിന ജീവിതം എന്നിവയ്ക്കായി ആളുകൾ പ്രകൃതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. ഒരു പരിസ്ഥിതിവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് വീണ്ടെടുക്കാനാകുന്ന പരിധിക്കുള്ളിൽ ഈ ഉപയോഗം നിൽക്കുമ്പോൾ അത് പ്രയോജനകരമാകും. മണ്ണോ വെള്ളമോ സസ്യങ്ങളോ മൃഗങ്ങളോ പുതുക്കപ്പെടുന്നതിനെക്കാൾ വേഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ അത് ദോഷകരമാകുന്നു. സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ, ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ, വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ, വേട്ടയാടൽ നിയന്ത്രിത മേഖലകൾ, സമൂഹാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംരക്ഷണപ്രദേശങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പരിപാലനം എന്നിവ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കും. വ്യക്തമായ ചട്ടങ്ങൾ, പ്രാദേശിക പങ്കാളിത്തം, നിയമനടപ്പാക്കൽ, നീതിപൂർവമായ പ്രയോജനവിതരണം, ഈ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സമീപം ഇതിനകം താമസിക്കുന്നവരോടുള്ള ബഹുമാനം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചാണ് അവയുടെ വിജയം. പ്രായോഗികമായ സമീപനം ചുറ്റുമുള്ള ഭൂപ്രകൃതി നിരീക്ഷിക്കുക, അതിന്റെ പ്രധാന ജല-മണ്ണ് ആവശ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക, മാലിന്യം കുറയ്ക്കുക, മൃഗങ്ങൾക്കും സസ്യങ്ങൾക്കും ദോഷം വരുത്താതിരിക്കുക, പുനരുദ്ധാരണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുക എന്നിവയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തെ സുരക്ഷിതമായ ഉപജീവനമാർഗങ്ങളോടും ദുരന്താസൂത്രണത്തോടും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള വികസനത്തോടും ബന്ധിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് പാകിസ്ഥാനിൽ അത് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമാകുന്നത്.