پاکستان وچ مزدوری دے قانون

پاکستان وچ مزدوری دا قانون آجر لئی کیتے گئے کم اُتے لاگو ہوندا اے، بھاویں کم فیکٹری، دکان، دفتر، کھیت یا کسے ہور کم دی جگہ اُتے ہووے۔ کجھ قاعدے وفاقی نیں، جدکہ کم دیاں کئی اہم شرطاں صوبے بناندے یا چلدے کردے نیں۔ روزگار دا تعلق لکھتی معاہدے، تقرری دے خط، اجرت دے ریکارڈ، کم دی جگہ دے قاعدیاں یا اصل کم دے بندوبست نال ظاہر ہو سکدا اے۔ لکھتی ریکارڈ فائدہ مند اے کیوں جو ایہہ کم، اجرت، اوقات، آزمائشی مدت، چھٹی تے نوٹس دے بندوبست وکھا سکدا اے۔ عام طور تے کارکن توں طے شدہ کم کرنا، جائز ہدایتاں منّنا، کم دی جگہ دی ملکیت دی حفاظت کرنا تے حفاظتی قاعدے اپنانا متوقع ہوندا اے۔ آجر توں عام طور تے طے شدہ اجرت دینا، مناسب حد تک محفوظ کم دی جگہ مہیا کرنا، قانونی حقاں دا احترام کرنا تے لازمی روزگار ریکارڈ رکھنا متوقع ہوندا اے۔ اہم تحفظ گھٹ توں گھٹ اجرت، اجرت دی ادائیگی، کم دے اوقات، آرام، چھٹیاں، چھٹیاں دی اجازت، کم عمر کارکنان، عورت کارکنان تے پیشہ وارانہ حفاظت بارے ہو سکدا اے۔ اصل قاعدہ صوبے، شعبے تے ایس گل دے حساب نال بدل سکدا اے کہ کم دی جگہ کسے خاص قانون دے دائرے وچ آندی اے یا نئیں۔ صنعتی تعلقات دے قاعدے مزدور یونیناں، اجتماعی بھاؤ تاؤ، ہڑتالاں، تالہ بندی تے کارکنان تے آجران دے تنازعات نوں ویکھدے نیں۔ پاکستان وچ مزدور محکمیاں، مزدور عدالتاں، صنعتی تعلقات دے ادارے تے ہور سرکاری فورم تنازعے دے حساب نال وکھ وکھ کردار ادا کر سکدے نیں۔ سماجی تحفظ وچ ملازمین دے بڑھاپے دے فائدیاں دا ادارہ، صوبائی ملازمین دے سماجی تحفظ دیاں تنظیمَاں تے کم دی جگہ دی چوٹ دے معاوضے دے نظام شامل ہو سکدے نیں۔ ہر بندے لئی تحفظ خودکار نئیں ہوندا، تے غیر رسمی کارکنان نوں عملی طور تے گھٹ تحفظ مل سکدا اے۔ آجر کارکن نوں سزا دے سکدا یا نوکری توں کڈھ سکدا اے، پر طریقہ تے دستیاب تلافی معاہدے، کم دی جگہ دے قاعدیاں، نوکری ختم کرنے دی وجہ تے لاگو قانون اُتے منحصر اے۔ کاغذاں تے درست فورم دی پڑتال توں بغیر کارکن نوں برطرفی نوں قانونی یا غیر قانونی نئیں منّنا چاہیدا۔ مزدوری دے مسئلے وچ عام پہلا قدم تقرری دا خط، شناختی ریکارڈ، اجرت دا ثبوت، حاضری دا ریکارڈ، پیغاما‍ں، طبی کاغذ تے گواہاں دے ناں اکٹھے کرنا اے۔ کارکن متعلقہ مزدور دفتر، یونین، قانونی امداد دی خدمت یا اہل وکیل توں مدد لے سکدا اے، تے ہر شکایت تے جواب دی نقل اپنے کول رکھے۔