پاڪستان ۾ سياست انهن آئيني ادارن ۽ عوامي عملن تي مشتمل آهي، جن ذريعي فيصلا ڪيا وڃن ٿا ۽ اختيار رکندڙن کان جوابدهي وٺي سگهجي ٿي. رياستي ڍانچي ۾ آئين، پارليامينٽ، وفاقي حڪومت، صوبائي حڪومتون، عدالتون، عوامي انتظاميا ۽ مقامي ادارا شامل آهن. ڇاڪاڻ ته پاڪستان ۾ وفاقي نظام آهي، تنهنڪري ڪو عوامي معاملو هڪ مرڪزي اختيار بدران وفاق، ڪنهن صوبي يا مقامي اداري جي دائري ۾ اچي سگهي ٿو. چونڊون شهرين لاءِ نمائندا چونڊڻ ۽ حڪومتن جي جوڙجڪ تي اثر وجهڻ جو هڪ اهم طريقو آهن. پاڪستان جو اليڪشن ڪميشن (Election Commission of Pakistan) قومي اسيمبلي، صوبائي اسيمبلين، مقامي ادارن ۽ ٻين آئيني عهدن جون چونڊون ڪرائي ٿو. ووٽر سڃاڻپ لاءِ پنهنجو قومي سڃاڻپ ڪارڊ استعمال ڪن ٿا ۽ ڳجهي ووٽ ذريعي ووٽ ڏين ٿا. پارلياماني اڪثريت، اتحادي بندوبست ۽ نمائندگي حڪومتن جي ٺهڻ ۽ قانون سازي جي اڳتي وڌڻ تي اثرانداز ٿين ٿا. رياستي ادارا ۽ چونڊون هڪ ٻئي سان لاڳاپيل آهن، پر انهن جا ڪم مختلف آهن. رياستي ڍانچو اختيار ۽ ذميواريون مقرر ڪري ٿو، جڏهن ته چونڊون ان ڍانچي اندر نمائندا چونڊين ٿيون. ڪنهن سياسي معاملي کي سمجهڻ لاءِ حڪومت جي سطح، ذميوار اداري ۽ ان ڳالهه جي سڃاڻپ ڪريو ته معاملو قانون سازي، انتظاميا، عدالتي نظرثاني يا چونڊ سان لاڳاپيل آهي. مثال طور، قومي پاليسي ۽ مقامي خدمتن جو مسئلو مختلف اختيارين سان رابطو گهرن ٿا.
سياست پاڪستان ۾
پاڪستان ۾ سياست ان ڳالهه سان لاڳاپيل آهي ته عوامي اختيار ڪيئن منظم، استعمال ۽ ان تي مقابلو ڪيو وڃي ٿو. پاڪستان هڪ وفاقي پارلياماني جمهوريه آهي، تنهنڪري اختيار وفاق، صوبن ۽ مقامي ادارن ۾ ورهايل آهي. چونڊون شهرين کي نمائنده ادارن سان ڳنڍين ٿيون، جڏهن ته رياستي نظام طئي ڪري ٿو ته ڪهڙو ادارو ڪارروائي ڪري سگهي ٿو.
Tip
پاڪستان ۾ ڪنهن سياسي معاملي کي سنڀالڻ وقت حڪومت جي سطح ۽ ذميوار اداري کي شروعاتي نقطو بڻايو. رياستي اختيار بابت سوالن کي چونڊن بابت سوالن کان الڳ رکو، ڇاڪاڻ ته انهن لاءِ مختلف جاچون ۽ رابطا گهربل آهن. وڌيڪ ڪارروائي کان اڳ اداري، فيصلي يا چونڊ جو رڪارڊ ٺاهيو.