પાકિસ્તાનમાં દેવું ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ અથવા વ્યવસાય હમણાં નાણાં, માલ અથવા સેવાઓ મેળવે અને પછીથી પરત આપવાનું વચન આપે. કરારમાં મૂળ રકમ, માર્ક-અપ અથવા અન્ય નાણાકીય ખર્ચ, ચુકવણીનું સમયપત્રક, જામીનગીરી અને મોડી ચુકવણીનાં પરિણામો સામેલ હોઈ શકે છે. ઔપચારિક ઉધાર વ્યાપારી બેંકો, ઇસ્લામિક બેંકો, માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થાઓ, નોકરીદાતાઓ અથવા નિયમન હેઠળના નાણાકીય પ્રદાતાઓ પાસેથી મળી શકે છે. અનૌપચારિક ઉધાર સગાં, મિત્રો, દુકાનદારો અથવા સામુદાયિક વ્યવસ્થાઓ પાસેથી હોઈ શકે છે; લેખિત કરાર ન હોય તો પણ તે ગંભીર જવાબદારી ઊભી કરી શકે છે. સામાન્ય હેતુઓમાં ઘર, શિક્ષણ, તબીબી સારવાર, ખેતી, વ્યવસાય માટે માલનો જથ્થો, પરિવહન અને ઘરનાં કટોકટી ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે. નાણાકીય ઉત્પાદનોનાં નામ અને માળખાં જુદાં હોય છે, તેથી ઉધાર લેનારે કુલ કેટલી રકમ પરત કરવાની છે અને દરેક ચુકવણી ક્યારે કરવાની છે તેના પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. પરંપરાગત લોનમાં સામાન્ય રીતે વ્યાજ અથવા માર્ક-અપની રચનાઓ હોય છે. ઇસ્લામિક નાણાંકીય વ્યવસ્થામાં વેચાણ, ભાડાપટ્ટો, ભાગીદારી અથવા શરિયત આધારિત અન્ય વ્યવસ્થાઓ હોઈ શકે છે, છતાં તે જવાબદારીઓ ઊભી કરે છે અને તેમાં એવા ખર્ચ અથવા સંપત્તિ હોઈ શકે છે જે સમજવી જરૂરી છે. જામીનગીરી એટલે લોનને ટેકો આપવા માટે વચનરૂપે મૂકેલી મિલકત અથવા બીજી સંપત્તિ. બિનજામીનદાર લોનમાં જામીનગીરીની જરૂર ન હોય, છતાં હપ્તા ચૂકી જવાથી વિશ્વાસને નુકસાન, વસૂલાતની મુશ્કેલીઓ અથવા કાનૂની અને નાણાકીય પરિણામો આવી શકે છે. સમુદાયની બચત મંડળીઓ, જેને ઘણી વાર કમિટી અથવા બચત કમિટી કહેવામાં આવે છે, સામાન્ય બેંક લોન કરતાં મુખ્યત્વે સમૂહ બચતની વ્યવસ્થા છે. તે આયોજનબદ્ધ એકમુશ્ત રકમ મેળવવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ સભ્યોને સ્પષ્ટ નિયમો અને વિશ્વસનીય નોંધો રાખવાની જરૂર છે, કારણ કે અનૌપચારિક વ્યવસ્થાઓ નિષ્ફળ થઈ શકે છે. જૂના હપ્તા ભરવા માટે નવું ઉધાર લેવાય, અનેક નિયત તારીખો ભૂલાય અથવા જીવનજરૂરી ખર્ચ વારંવાર ઉધારથી ચલાવાય ત્યારે દેવાની સમસ્યા વધે છે. ઊંચા ખર્ચનું ટૂંકા ગાળાનું ધિરાણ અને અનૌપચારિક ધિરાણકર્તાઓનું દબાણ આ ચક્રને વધુ ખરાબ કરી શકે છે. સહી કરતાં પહેલાં ધિરાણકર્તાની ખરાઈ કરો, કરાર વાંચો, કુલ પરતફેર ગણો, બધી નિયત તારીખો લખો અને ચુકવણી ચૂકી જવાથી શું થશે તે પૂછો. પરતફેર મુશ્કેલ બને તો ધિરાણકર્તાનો વહેલો સંપર્ક કરો, બિનજરૂરી નવું ઉધાર લેવાનું બંધ કરો અને આવશ્યક દેવા માટે લેખિત પ્રાથમિકતા યોજના બનાવો.
પાકિસ્તાનમાં દેવું
પાકિસ્તાનમાં દેવું એટલે બેંક, માઇક્રોફાઇનાન્સ સંસ્થા, વ્યવસાય, કુટુંબના સભ્ય અથવા અન્ય ધિરાણકર્તા પાસેથી ઉછીનાં લીધેલા અને પાછાં ચૂકવવાના નાણાં. લોન શિક્ષણ, ઘર, ખેતી, આરોગ્યસંભાળ અથવા વ્યવસાયમાં મદદરૂપ થઈ શકે છે, પરંતુ માર્ક-અપ, ફી, જામીનગીરી અને મોડી ચૂકવણીથી પરતફેર મુશ્કેલ બની શકે છે. ઉધાર લેતાં પહેલાં કુલ જવાબદારીની સરખામણી ઘરની સ્થિર આવક સાથે કરો.
Tip
સ્પષ્ટ હેતુ માટે જ ઉધાર લો અને ઓછી આવકવાળા મહિનામાં હપ્તો ભરવાની ક્ષમતા તપાસ્યા પછી જ લો. પાકિસ્તાનમાં નાણાં સ્વીકારતાં પહેલાં ધિરાણકર્તા, મળેલી રકમ, કુલ પરતફેર, નિયત તારીખો, જામીનગીરી અને મોડી ચુકવણીનાં પરિણામો લખી લો. દેવું પહેલેથી મુશ્કેલ હોય તો વહેલી તકે હિસાબ સમજો અને અમલમાં મૂકી શકાય એવી લેખિત વ્યવસ્થા માગો.

