Àwọn ọgọ́rọ̀ọ̀rún èdè àti oríṣìíríṣìí ọ̀nà sísọ ni ó wà ní Nàìjíríà. Èdè ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ilé, ìdánimọ̀ ẹ̀yà, agbègbè, ẹ̀kọ́, òwò, ìgbàgbọ́, àwọn eré ìròyìn, àti ìtàn ara ẹni. A ń lo Èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìjọba orílẹ̀-èdè, ẹ̀kọ́ àṣẹ púpọ̀, àwọn ilé-ẹjọ́, ọ̀pọ̀ ibi iṣẹ́, àti ìbánisọ̀rọ̀ láàárín àwọn ẹni tí èdè wọn yàtọ̀. Èdè Gẹ̀ẹ́sì ti Nàìjíríà ní àsọyé ohùn, ọ̀rọ̀, ìlù sísọ, àti lílo agbègbè tí a tẹ́wọ́ gbà tirẹ̀. Pidgin Nàìjíríà jẹ́ èdè ìbánisọ̀rọ̀ alágbàpọ̀ tí a ń lò káàkiri ní ọ̀pọ̀ apá orílẹ̀-èdè, pàápàá jù lọ ní àwọn ìlú àti gúúsù. Ó lè sọ ìbáṣepọ̀ ọ̀rẹ́, àwàdà, iṣẹ́, orin, àti ìtumọ̀ ojoojúmọ́ jáde; kì í ṣe Èdè Gẹ̀ẹ́sì tí kò tọ́ lásán. A ń lo Èdè Hausa káàkiri ní àríwá Nàìjíríà àti nínú òwò tó kọjá àríwá. A ń lo Èdè Yorùbá káàkiri ní gúúsù ìwọ̀-oòrùn, Èdè Igbo sì wọ́pọ̀ ní gúúsù ìlà-oòrùn; nígbà tí ọ̀pọ̀ èdè mìíràn jẹ́ pàtàkì fún àwọn àwùjọ tiwọn. Àwọn ènìyàn sábà máa ń yí èdè padà láàárín ìjíròrò kan. Ẹni tó ń sọ̀rọ̀ lè lo èdè agbègbè nílé, Èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ilé-ẹ̀kọ́ tàbí ibi iṣẹ́, àti Pidgin Nàìjíríà pẹ̀lú àwọn ọ̀rẹ́ tàbí oníbàárà. Ẹ kí àti ọ̀nà ọ̀wọ̀ lè ní ìtumọ̀ àwùjọ pàtàkì. Àwọn ọ̀rọ̀ tó yẹ lè sinmi lórí ọjọ́-orí, ipò, ẹ̀sìn, ohun tí a ń retí nípa akọ tàbí abo, ibi, àti bí àwọn tó ń sọ̀rọ̀ ṣe mọ ara wọn tó. Ìtumọ̀ kì í sábà jẹ́ fífi ọ̀rọ̀ kan rọ́pò ọ̀rọ̀ kan. Àwàdà, orúkọ ìyìn, òwe, ìwà ọmọlúwàbí, àti sísọ̀rọ̀ lọ́nà àfọwọ́kọ lè pàdánù ìtumọ̀ wọn nígbà tí a bá gbé wọn sí èdè mìíràn. Ìyàn èdè lè mú kí àwọn ènìyàn ní ìmọ̀lára pé wọ́n wà nínú ẹgbẹ́ tàbí pé a yọ wọ́n síta. Sísọ̀rọ̀ ní kedere, ìtumọ̀ pẹ̀lú sùúrù, ìsọfúnni tó rọrùn láti lóye, àti ọ̀wọ̀ fún àwọn èdè ìbílẹ̀ ń ran ẹbí, ilé-ẹ̀kọ́, ilé-iṣẹ́, àti iṣẹ́ ìjọba lọ́wọ́ láti ṣiṣẹ́ dáadáa.
Èdè ní Nàìjíríà
Nàìjíríà jẹ́ orílẹ̀-èdè oní èdè púpọ̀, ìyàn èdè sì sábà sinmi lórí agbègbè, ẹbí, ilé-ẹ̀kọ́, iṣẹ́, ẹ̀sìn, àti àwọn ẹni tó ń bá ara wọn sọ̀rọ̀. Èdè Gẹ̀ẹ́sì ni èdè ìjọba àti afárá ìbánisọ̀rọ̀ pàtàkì ní àwọn ipò àṣẹ, nígbà tí Pidgin Nàìjíríà àti ọ̀pọ̀ èdè Nàìjíríà ni a ń lò káàkiri nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Sísọ̀rọ̀ nípa èdè pẹ̀lú ọ̀wọ̀ ń ran ènìyàn lọ́wọ́ láti ní ìmọ̀lára pé a kà wọ́n sí ara ẹgbẹ́.
Tip
Yan èdè tó bá àwọn ènìyàn àti ipò mu, kì í ṣe èyí tó rọrùn fún ìwọ nìkan. Lo Èdè Gẹ̀ẹ́sì tó ṣe kedere nígbà tí ó bá jẹ́ èdè àṣẹ tí gbogbo yín jọ ń lò, ṣùgbọ́n gba Pidgin Nàìjíríà tàbí èdè agbègbè sílẹ̀ nígbà tí ó bá ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti lóye àti kópa. Kíkọ́ ẹ kí kan àti gbólóhùn ọ̀wọ̀ kan jẹ́ ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tó wúlò.