Àwọn àjálù pàtàkì wo ni ó wà ní Nàìjíríà?

Àwọn àjálù tó wọ́pọ̀ ní Nàìjíríà ni ìkún omi, ìbàjẹ́ ilẹ̀, iná, ìwópalẹ̀ ilé, ìjàmbá ìrìnnà, ìjì, ọ̀dá, ooru líle àti ìbújáde àrùn.

Kí ni NEMA túmọ̀ sí fún ìdáhùn sí àjálù ní Nàìjíríà?

NEMA túmọ̀ sí Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Orílẹ̀-èdè, tó ń ṣètìlẹ́yìn fún ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè nípa àjálù, ìmúrasílẹ̀, ìdáhùn, ìrànlọ́wọ́ àti ìmúpadàbọ̀sípò.

Kí ni SEMA nínú ìṣàkóso àjálù ní Nàìjíríà?

SEMA sábà túmọ̀ sí Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Ìpínlẹ̀, tó ń ṣọ̀kan ọ̀pọ̀ iṣẹ́ àjálù láàárín ìpínlẹ̀ Nàìjíríà kan, tí ó sì ń bá àwọn aláṣẹ ìbílẹ̀ àti àwùjọ ṣiṣẹ́ pọ̀.

Kí ni ìdílé gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ ṣe nígbà àjálù ní Nàìjíríà?

Kúrò nínú ewu tó wà lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, tẹ̀lé ìtọ́ni ìṣílọ̀ tí a gbẹ́kẹ̀lé, mọ ibi tí gbogbo ọmọ ìdílé wà, kí o sì kàn sí àwọn olùdáhùn pajawiri tí a mọ̀ nígbà tí ó bá ní ààbò láti ṣe bẹ́ẹ̀.

Àjálù ní Nàìjíríà

Àjálù ní Nàìjíríà ní ìkún omi, ìbàjẹ́ ilẹ̀, iná, ìwópalẹ̀ ilé, ìjì, ìjàmbá ìrìnnà, ìbújáde àrùn àkóràn àti àwọn pajawiri mìíràn. Ìdáhùn sábà máa ń kan àwùjọ, ìjọba ìbílẹ̀, Àwọn Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Ìpínlẹ̀ àti Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Orílẹ̀-èdè. Mímọ ewu agbègbè àti mímú àwọn ohun ìpèsè rọrùn sílẹ̀ lè dín ìpalára kù kí ìrànlọ́wọ́ tó dé.

Tip

Ní Nàìjíríà, múra sílẹ̀ fún àwọn ewu tó ṣeé ṣe jù ní ìlú rẹ, bí ìkún omi, iná, ìbàjẹ́ ilẹ̀ tàbí ìwópalẹ̀ ilé. Ṣetán pẹ̀lú àwọn ìwé pàtàkì, omi, oògùn, fìtílà àti nọ́mbà pajawiri, kí ẹ sì fohùn ṣọ̀kan lórí ibi tí agbo ilé yín yóò pàdé. Kúrò ní agbègbè náà ní kùtùkùtù bí àwọn aláṣẹ tàbí olórí agbègbè tí a gbẹ́kẹ̀lé bá gba yín nímọ̀ràn láti kó lọ.

láti ọwọ́Ifeoma&Ahmed

Ewu àjálù yàtọ̀ sí ibi kan sí òmíràn ní Nàìjíríà. Ìkún omi wọ́pọ̀ ní àwọn ibi pẹ̀tẹ́lẹ̀ àti lẹ́gbẹ̀ẹ́ odò, àwọn agbègbè etíkun sì tún lè dojú kọ́ ìbàjẹ́ ilẹ̀ àti ipa ìjì. Àwọn ewu pàtàkì mìíràn ni iná, ìwópalẹ̀ ilé, ìjàmbá ojú ọ̀nà àti ìrìnnà, ọ̀dá, ooru líle àti ìbújáde àrùn. Àjálù lè jẹ́ ti ẹ̀dá, ìkùnà ẹ̀rọ ló lè fà á, tàbí kí ilé tí kò ní ààbò, ìṣàn omi tí kò dára, ìpọ̀ ènìyàn tàbí ètò aláìlera mú kí ó burú sí i. Ìṣẹ̀lẹ̀ kan lè fa ọ̀pọ̀ ìṣòro lẹ́ẹ̀kan náà, bíi ọ̀nà tí omi kún, àìsí iná, omi tí kò ní ààbò àti dídádúró iṣẹ́ ìlera. Ọ̀pọ̀ ìpele ló ń pín iṣẹ́ ìṣàkóso àjálù ní Nàìjíríà. Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Orílẹ̀-èdè, tí a sábà ń pè ní NEMA, ń ṣètìlẹ́yìn fún ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè. Àwọn Àjọ Ìṣàkóso Pajawiri Ìpínlẹ̀, tí a sábà ń pè ní SEMA, àti àwọn aláṣẹ ìjọba ìbílẹ̀ ló ń bójú tó ọ̀pọ̀ iṣẹ́ tó sún mọ́ àwọn àwùjọ tí ìṣẹ̀lẹ̀ kan kàn. Àwọn olórí ìbílẹ̀, ẹgbẹ́ ìsìn, ẹgbẹ́ olùyọ̀ǹda, òṣìṣẹ́ ìlera, panápaná, ọlọ́pàá, òṣìṣẹ́ ààbò alágbádá àti àjọ àwùjọ tún lè ṣèrànwọ́. Iṣẹ́ wọn lè jẹ́ fífúnni ní ìkìlọ̀, kíkó ènìyàn kúrò ní ewu, ìgbàlà, ìrànlọ́wọ́ àkọ́kọ́, ibùgbé ìgbà díẹ̀, pípín oúnjẹ àti mímú iṣẹ́ ìpìlẹ̀ padà. Àkókò ìṣàkóso àjálù sábà ní apá gbòòrò mẹ́rin. Dídín ewu kù ń gbìyànjú láti dènà tàbí dín ìpalára kù; ìmúrasílẹ̀ ń mú ènìyàn àti ohun ìpèsè múra; ìdáhùn ń dáàbò bo ènìyàn nígbà ìṣẹ̀lẹ̀; ìmúpadàbọ̀sípò sì ń ran ìdílé àti àwùjọ lọ́wọ́ láti tún ara wọn kọ́. Nígbà pajawiri, ìtọ́ni ìjọba àti ìsọfúnni agbègbè tí a lè gbẹ́kẹ̀lé ṣe pàtàkì. Àwọn ènìyàn gbọ́dọ̀ yẹra fún omi ìkún, ilé tó bàjẹ́, wáyà iná tó já bọ́, ibi tí iná ti ṣẹlẹ̀ àti ọ̀nà tí a ti dí, nítorí ewu tí a kò rí lè ṣì wà lẹ́yìn tí ohun tó hàn gbangba ti kọjá. Ìrànlọ́wọ́ pajawiri lè pèsè ibùgbé, oúnjẹ, omi, ìtọju ìlera àti ìrànlọ́wọ́ fún ìwé tó sọnù, ṣùgbọ́n ó lè pẹ́ tàbí kí a má pín in déédéé. Àwọn ìdílé gbọ́dọ̀ ní ètò ìpìlẹ̀ tiwọn, nítorí àwọn olùdáhùn ìjọba lè ní iṣẹ́ tó pọ̀ ní ọ̀pọ̀ ibi. Ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tó wúlò ni láti mọ ewu tó ṣeé ṣe jù ní agbègbè, ibi ààbò, ọ̀nà ìsálọ́, àwọn ẹni pàtàkì láti kàn sí àti àwọn tó lè nílò ìrànlọ́wọ́ àfikún. Àpò pajawiri kékeré, ìwé tí a dáàbò bo, omi mímu tó mọ́, fìtílà, oògùn ìpìlẹ̀ àti ọ̀nà gbígba ìkìlọ̀ tí a gbẹ́kẹ̀lé jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò.