نيپال انشورنس اٿارٽي (NIA)، नेपाल बीमा प्राधिकरण، Insurance Act 2079 ۽ Insurance Regulation 2081 تحت لائسنس يافته انشوررن ۽ وچولين کي ضابطي ۽ نگراني هيٺ رکي ٿي. اها لائسنس جاري ۽ تجديد ڪري ٿي، فراهم ڪندڙن جي جاچ ڪري ٿي، پاليسي هولڊرن جا حق بچائي ٿي ۽ شڪايتون ۽ تڪرار سنڀالي ٿي. NIA جي رجسٽر ۾ حياتي، غير حياتي، مائڪرو-حياتي، مائڪرو-غير حياتي ۽ ٻيهر انشورنس ڌار درج آهن. تحقيق جي تاريخ تي هوم پيج 14 حياتي ۽ 14 غير حياتي انشورر ڏيکاريو، پر ضم ٿيڻ ۽ لائسنس بدلجڻ سان انگ بدلجي سگهي ٿو؛ موجوده رجسٽر ئي ڀروسي جوڳو ذريعو آهي. نجي انشورنس حياتي، مدت واري حياتي، انڊومنٽ جهڙن فائدن، حادثن، سنگين بيماري، ملڪيت، زراعت، مال مويشي، جڙي ٻوٽين جي خطرن ۽ ٻين غير حياتي نقصانن جو تحفظ ڏئي سگهي ٿي. پرڏيهي روزگار لاءِ مدت واري حياتي انشورنس مخصوص روزگار لاڳاپيل ضرورت پوري ڪري ٿي. مائڪرو انشورنس گهٽ قيمت واري تحفظ ۽ وسيع رسائي لاءِ رسمي طور لائسنس يافته رستو آهي. ٻيهر انشورنس سان انشورر پنهنجو ڪجهه خطرو ٻئي انشورر ڏانهن منتقل ڪن ٿا. پاليسيءَ ۾ عام طور بيمه ڪيل رقم، پريميئم، مدو، استثنا، انتظار يا رعايتي مهلت، ڪٽوتي، نامزد شخص يا فائدو وٺندڙ جا قاعدا، منسوخي ۽ دعويٰ جو عمل لکيل هوندو آهي. سماجي سلامتي فنڊ (SSF)، सामाजिक सुरक्षा कोष، عام تجارتي پاليسي بدران حصو ڏيندڙن کي قانوني تحفظ ڏئي ٿو. ان جي اسڪيمن ۾ طبي ۽ صحت جي سارسنڀال، ولادت، حادثو، معذوري، وڏي ڄمار، خاندان جي ڀاتين ۽ بيروزگاريءَ جو تحفظ شامل آهي. رسمي شعبي ۾ حصو ڏيندڙ بنيادي اجرت جو 11% ۽ ملازم رکڻ وارو 20% ڏئي ٿو؛ گڏيل ماهوار حصو 31% آهي. پرڏيهي روزگار، خود روزگار ۽ غيررسمي شعبي لاءِ الڳ قاعدا آهن. پرڏيهي روزگار جو حصو لاڳو گهٽ ۾ گهٽ بنيادي اجرت جو 21.33% آهي. دير سان يا نه ڏنل حصي تي 10% وياج لڳي سگهي ٿو ۽ SSF ضابطن موجب ماڻهو فائدي کان خارج ٿي سگهي ٿو. صحت انشورنس بورڊ (HIB)، स्वास्थ्य बीमा बोर्ड، Health Insurance Act 2074 تحت نيپال جي سرڪاري سماجي صحت انشورنس هلائي ٿو. ان ۾ خاندان کي هڪ يونٽ سمجهيو وڃي ٿو. 1 کان 5 ڀاتين وارو گهراڻو NPR 3,500 ڏئي NPR 100,000 جو فائدي وارو پول وٺي ٿو؛ هر اضافي ڀاتي سان حصو NPR 700 ۽ پول NPR 20,000 وڌي ٿو، وڌ ۾ وڌ NPR 200,000 تائين. پول خاندان جي يونٽ جو آهي ۽ اڳتي منتقل نٿو ٿئي. انتهائي غربت وارا گهراڻا، مڪمل معذрал хүмүүс ۽ سندن خاندان، HIV، گهڻن دوائن جي مزاحمتي تپ دق يا جذام وارا ماڻهو، 70 يا وڌيڪ عمر وارا ماڻهو ۽ ڪجهه ٻيا گروهه سرڪاري خرچ تي يا مفت رسائي حاصل ڪري سگهن ٿا. Female Community Health Volunteers ۽ سندن خاندان 50% رعايت وٺن ٿا. 15 کان وڌيڪ بسترن وارن فراهم ڪندڙن وٽ 10% يا 20% گڏيل ادائيگي لاڳو ٿي سگهي ٿي، ايمرجنسي ۽ بنيادي خدمتن جهڙن استثنائن سان. HIB رجسٽريشن ۾ وارڊ رجسٽريشن اسسٽنٽ، HIB اي-پورٽل، Nagarik App، ConnectIPS، eSewa يا Khalti شامل ٿي سگهن ٿا. تجديد لاڳاپيل چڪر کان گهٽ ۾ گهٽ هڪ مهينو اڳ مڪمل ڪريو. HIB جي اهليت ۽ فائدا نجي پاليسيءَ جي حقن کان الڳ آهن. نجي انشورر خودڪار نموني HIB يا SSF جي جاءِ نٿو وٺي، ۽ HIB يا SSF ۾ شرڪت سان هر نجي انشورنس فائدو نٿو ملي. FY 2081/82 لاءِ NIA جي انگن ۾ مجموعي پريميئم NPR 227.18 billion، جنهن ۾ حياتي انشورنس NPR 182.27 billion ۽ غير حياتي NPR 44.91 billion هئي. پرڏيهي روزگار پاليسين کانسواءِ حياتي انشورنس ڪوريج 39.99% ۽ انهن پاليسين سميت 48.33% هئي. GDP جي ڀيٽ ۾ مجموعي انشورنس رسائي 3.72% هئي: حياتي 2.98% ۽ غير حياتي 0.74%؛ في ماڻهو مجموعي انشورنس NPR 7,396.17 هئي. اهي انگ حياتي انشورنس جي برتري ڏيکارين ٿا، جڏهن ته ملڪيت، زراعت، مال مويشي ۽ ٻين غير حياتي تحفظن جون عملي ضرورتون برقرار آهن. تحفظ وٺڻ کان اڳ NIA وٽ انشورر ۽ وچوليءَ جو لائسنس جاچيو. ايجنٽ جي ڳالهه تي اڪيلو ڀروسو نه ڪريو، پاليسي شيڊيول پڙهو. بيمه ڪيل رقم، پريميئم جي مقرر تاريخ، مدو، استثنا، انتظار يا رعايتي مهلت، ڪٽوتي، نامزد شخص، تجديد، ختم ٿيڻ، بحالي، پاليسي واپس ڪرڻ، ادا ٿيل حيثيت ۽ منسوخيءَ جون شرطون جاچيو. نجي پريميئم پراڊڪٽ، خطري، بيمه ڪيل رقم، مدي ۽ خطري جي جائزي تي دارومدار رکي ٿو؛ هڪ عالمي مقرر پريميئم ناهي. NIA گهرجن تحت بي لائسنس فراهم ڪندڙ سان بندوبست يا ٻاهرين ملڪ ۾ ڪيل انشورنس معاهدو غيرقانوني ٿي سگهي ٿو. دعويٰ لاءِ لاڳو مهلت موجب لاڳاپيل انشورر، HIB يا SSF کي اطلاع ڏيو ۽ پاليسي يا اسڪيم جو عمل اختيار ڪريو. خراب ٿيل ملڪيت ۽ ٻيا ثبوت محفوظ رکو. خطري موجب پاليسي يا سرٽيفڪيٽ، سڃاڻپ دستاويز، دعويٰ فارم، پريميئم جو ثبوت، طبي يا موت جا رڪارڊ، پوليس يا باهه رپورٽ ۽ سروي رپورٽ گهرجي سگهي ٿي. غير حياتي دعويٰ لاءِ لائسنس يافته سرويئر جو جائزو گهربل ٿي سگهي ٿو. تجارتي انشورر مسئلو حل نه ڪري ته پهرين انشورر وٽ ۽ پوءِ NIA جي شڪايت واري رستي تي وڃو. NIA پنهنجي اختيار اندر بيمه وٺندڙ ۽ انشورر جي ذميواري طئي ۽ تڪرار حل ڪري سگهي ٿي. سڀني پاليسين لاءِ هڪ ئي دعويٰ مهلت ناهي. تحفظ بدلائڻ ۾ تجديد، پاليسيءَ ۾ ترميم، نامزد شخص جي تبديلي، پاليسي ختم ٿيڻ ۽ بحالي، واپس ڪرڻ يا ادا ٿيل حيثيت ۾ تبديلي شامل ٿي سگهي ٿي. هڪ نجي انشورر کان ٻئي ڏانهن وڃڻ لاءِ عام طور نئون خطري جو جائزو گهربل آهي ۽ پاڻمرادو پورٽيبلٽي نٿي ملي. قانوني اسڪيمن جا پنهنجا حصيداري، اهليت ۽ تجديد جا قاعدا آهن. ضم ٿيڻ يا منتقلي سبب ڪاروبار يا اسڪيم جي تبديلي NIA منظوري ۽ لاڳو هدايتن هيٺ ٿيندي آهي.
نيپال ۾ انشورنس
نيپال ۾ انشورنس نجي پاليسين يا قانوني اسڪيمن وسيلي مقرر ذاتي، ملڪيت، ذميواري ۽ آمدنيءَ جي خطرن کان مالي تحفظ ڏئي ٿي. تجارتي انشورنس ۾ حياتي، غير حياتي، مائڪرو انشورنس ۽ ٻيهر انشورنس شامل آهن، جڏهن ته سرڪاري پروگرام الڳ صحت ۽ سماجي تحفظ ڏين ٿا. تحفظ، پريميئم، استثنا، دعوا ۽ اهليت فراهم ڪندڙ، پاليسي يا اسڪيم موجب ٿين ٿا.
Tip
تحفظ ان خطري موجب چونڊيو جنهن کي ڍڪڻ جي ضرورت آهي ۽ اهو به ڏسو ته HIB يا SSF لاءِ اهل آهيو يا نه؛ هر قسم جي انشورنس کي هڪ ٻئي جو متبادل نه سمجهو. نجي تحفظ لاءِ فراهم ڪندڙ جو لائسنس، پاليسي شيڊيول، استثنا، ادائيگيءَ جون تاريخون ۽ دعويٰ جو عمل اوليت سان ڏسو؛ HIB ۽ SSF لاءِ اهليت، حصا ۽ تجديد طئي ڪن ٿا ته تحفظ جاري رهندو يا نه.

