ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ

ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਣ, ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕੇਂਦਰੀ ਅਥਾਰਟੀ, ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜਾਂ ਆਮ ਕਾਨੂੰਨੀ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਹੀਂ। ਸਾਥੀ (साथी) ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰ (मित्र) ਦੋਸਤ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਲਈ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਹਨ। ਮਿਤੇਰੀ (Miteri) ਕੁਝ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਰਸਮੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਦੋਸਤੀ ਹੈ; ਗੁਠੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਦੋਸਤੀ ਗੁਠੀ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਆਪਸੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭਕਤਪੁਰ ਦੇ ਨੇਵਾਰ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੂਰੇ ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਇੱਕੋ ਦੋਸਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੇ। ਲੋਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੰਪਰਕ, ਸਾਂਝੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ, ਪਰਸਪਰਤਾ, ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਜਾਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਦਦ ਰਾਹੀਂ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਕੂਲ, ਕਾਲਜ, ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਮੁਹੱਲੇ, ਖੇਡ ਸਮੂਹ, ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮੂਹ, ਸਵੈਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਯੁਵਾ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਯੁਵਾ ਕਲੱਬ ਅਤੇ ਵਾਰਡ ਕਲੱਬ, ਯੁਵਾ ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਮੂਹ ਵਧੇਰੇ ਸੰਗਠਿਤ ਮੌਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਪਰਿਸ਼ਦ 16 ਤੋਂ 40 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਕਲੱਬ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਯੁਵਾ ਸੰਸਦ ਪੱਧਰਾਂ ਲਈ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਸੱਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਰੂਬਰੂ, ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਂ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਯੁਵਾ ਸਲਾਹ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸਮੂਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦਿਲਚਸਪੀ, ਥਾਂ, ਉਮਰ ਜਾਂ ਭਰੋਸੇ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਹੁੰਚ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ-ਪੱਧਰੀ ਇਕਸਾਰ ਯੋਗਤਾ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਯਮ, ਭਾਸ਼ਾ, ਜਾਤ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਪਛਾਣ, ਲਿੰਗ, ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ, ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦਰਜਾ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ 125 ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ, 10 ਧਰਮ ਅਤੇ 123 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ; ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਾਠਮੰਡੂ ਨੇੜੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਵਰਗ-ਪਾਰ ਦੋਸਤੀ, ਇੱਕੋ ਵਰਗ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਸੰਭਾਵੀ ਸੀ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ ਵਰਗ ਦੇ 88% ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਵਰਗ-ਪਾਰ ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦੱਸੀ, ਪਰ ਸਾਂਝੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪੀਆਂ ਜਾਂ ਮੁਹੱਲਾ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ਼ 21% ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਭਵ ਮੰਨਿਆ। ਦਰਜ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਦਰਜਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਖ ਅਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਸਨ; ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਦਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ। ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਮੈਸੇਂਜਰ ਸੰਪਰਕ, ਸਾਂਝਾ ਕੰਮ, ਮਨੋਰੰਜਨ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਲਈ ਹੀ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਦਾ ਆਮ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ। ਨਿੱਜੀ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਮਤੀ ਢੁੱਕਵੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਿਖਤੀ ਸਮੂਹ ਸਮਝੌਤਾ ਯੋਗਦਾਨ, ਹਾਜ਼ਰੀ, ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਮਦਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। 2018–2019 ਵਿੱਚ ਭਕਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਨਸਲੀ-ਸਮਾਜਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਗੁਠੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 70 ਘਰ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਸਮੂਹ ਲਗਭਗ 4 ਤੋਂ 55 ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਅੰਤਿਮ-ਸੰਸਕਾਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਯੋਗਦਾਨ, ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਦਰਜ ਇੱਕ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਦੇ NPR 3,000 ਸਨ, ਪਰ ਇਹ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਫੀਸ ਜਾਂ ਮਿਆਰ ਨਹੀਂ। ਟੋਲ ਵਿਕਾਸ ਸੰਸਥਾ (Tol Bikas Sanstha) ਸੰਘੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਆਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ ਸਥਾਨਕ ਮੁਹੱਲਾ ਜਾਂ ਵਿਕਾਸ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਗਠਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ਚੂਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, NPR 500 ਫੀਸ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹ ਹੈ, ਰਸਮੀ ਦੋਸਤੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਆਮ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬਿਨਾਂ ਦੋਸਤੀ ਖਤਮ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਾਦ ਲਈ ਭਾਈਚਾਰਕ ਵਿਚੋਲਗੀ ਢੁੱਕਵੀਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵਿਚੋਲਗੀ ਐਕਟ 2068 ਸਵੈਛਿਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਚੋਲਾ ਮਾਣਯੋਗ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੱਖ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਸੱਦਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਸਹਿਮਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਰਸਾਏ ਵਿਚੋਲਗੀ ਢਾਂਚੇ ਹੇਠ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 60 ਦਿਨ ਅਤੇ ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ 30 ਦਿਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਤਰਾ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਜਾਂ ਅਪਰਾਧ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵਿਚੋਲਗੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਫੌਜਦਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ। ਦੋਸਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਈਬਰ ਤੰਗ-ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ, ਜਾਲੀ ਪਛਾਣ, ਬਲੈਕਮੇਲ, ਹੈਕਿੰਗ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਕਾਰ ਪੋਸਟ ਲਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਇਲਾਕਾ ਜਾਂ ਵਾਰਡ ਪੁਲਿਸ ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਨੇਪਾਲ ਪੁਲਿਸ ਸਾਈਬਰ ਬਿਊਰੋ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਛਾਣ ਸਬੂਤ ਅਤੇ URLs ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ਾਟ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਨੇਪਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਰੂਬਰੂ ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਹਾਇਤਾ 100 ’ਤੇ ਹੈ। ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਦੋਸਤੀ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਲਾਹ, ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ, ਬਚਾਅ, ਅਸਥਾਈ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਜਾਂ ਪੁਨਰ-ਏਕੀਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰ ਪਰਿਸ਼ਦ ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਬਾਲ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1098 ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦੋਸਤੀ ਵਿਵਾਦ ਵੱਡੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪੀੜ ਪੈਦਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਾਈਨ 1166 ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ ਮਦਦ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।