नेपालमे मित्रता बनाबय, कायम रखय वा मित्रकेँ आर्थिक सहारा देबाक लेल कोनो केंद्रीय प्राधिकरण, पंजीकरण प्रणाली वा सामान्य कानूनी दायित्व नहि अछि। साथी आ मित्र मित्र वा साथी लेल सामान्य शब्द अछि। मितेरी किछु क्षेत्रीय आ जातीय समुदायमे भेटयवला अनुष्ठानिक वा प्रतीकात्मक मित्रता अछि; गुठी सामाजिक वा धार्मिक संघ अछि। मित्रता गुठी विशेषतः भक्तपुरक नेवार समुदायमे पारस्परिक आर्थिक वा अंतिम संस्कार सहायता आयोजित कऽ सकैत अछि। ई शब्द नेपालव्यापी मित्रता प्रणाली नहि बतबैत अछि। लोक बारंबार व्यक्तिगत वा डिजिटल संपर्क, साझा गतिविधि, पारस्परिकता, विश्वास तथा व्यावहारिक वा भावनात्मक सहायतासँ मित्रता बनबैत छथि। स्कूल, कॉलेज, कार्यस्थल, पड़ोस, खेल समूह, सांस्कृतिक समूह, स्वयंसेवी संगठन, युवा समूह आ NGO भेटबाक जगह दऽ सकैत अछि। स्थानीय युवा क्लब आ वार्ड क्लब, युवा संसद गतिविधि तथा अन्य सामुदायिक समूह बेसी संगठित अवसर दैत अछि। राष्ट्रिय युवा परिषद् 16 सँ 40 वर्षक युवासँ संबंधित अछि; क्लब सदस्यता संबंधित स्थानीय प्रक्रियापर निर्भर अछि आ युवा संसदक उच्च स्तर लेल नगरपालिका सिफारिश तथा लागू सहभागिता आह्वान जरूरी भऽ सकैत अछि। सेवाक व्यवस्था अनुसार युवा परामर्श व्यक्तिगत रूपेँ, ऑनलाइन वा समूहमे एक दिन मुफ्त उपलब्ध भऽ सकैत अछि। अनौपचारिक समूह सामान्यतः रुचि, स्थान, आयु वा भरोसाक आधारपर अपन प्रवेश शर्त बनबैत अछि। नेपालभरि एकरूप पात्रता नियम नहि। स्थानीय नियम, भाषा, जाति वा जातीय पहचान, लिंग, आर्थिक स्थिति, गतिशीलता आ प्रवासन स्थिति सहभागिता प्रभावित कऽ सकैत अछि। नेपालमे 125 जाति आ जातीय समूह, 10 धर्म आ 123 भाषा अछि; ताहि लेल समूह सिद्धांततः खुलल लगितो व्यवहारमे पहुँच कठिन भऽ सकैत अछि। काठमांडू लग ग्रामीण क्षेत्रक युवापर अध्ययनमे एकहि वर्गक भीतर मित्रता, वर्ग-पार मित्रतासँ बेसी संभावित छल। अध्ययनमे निम्न-वर्गीय सहभागीमे 88% वर्ग-पार मित्रतामे मजबूत रुचि बतौलनि, मुदा साझा रुचि वा पड़ोस संपर्क संभव मानयवला केवल 21% छलाह। पदानुक्रम, सामाजिक हैसियत, पारिवारिक प्रतिष्ठा आ भेदभाव बाधा बताओल गेल; ई निष्कर्ष देशभरक दर स्थापित नहि करैत अछि। मित्रतामे नियमित भेंट, फोन वा संदेश, साझा काज, मनोरंजन वा सामुदायिक गतिविधि भऽ सकैत अछि। नेपाली कानून मित्रकेँ संपर्कमे रहबाक, एकनिष्ठ रहबाक वा पैसा देबाक सामान्य दायित्व नहि दैत अछि। निजी सीमा आ पारस्परिक सहमति उचित सहायता तय करैत अछि। लिखित समूह समझौता योगदान, उपस्थिति, भूमिका आ उपलब्ध सहायताक राशि तय कऽ सकैत अछि। 2018–2019 मे भक्तपुरमे कएल मानवशास्त्रीय अध्ययनमे मित्रता गुठी 100 सँ बेसी परिवार, वर्तमान वा पुरान सहभागितावला 70 परिवार सहित, शामिल कएलक। समूह लगभग 4 सँ 55 व्यक्ति धरि छल आ आर्थिक वा अंतिम संस्कार सहायताक लेल नियमित योगदान, बैठक आ लिखित समझौता उपयोग कऽ सकैत छल। एकटा दर्ज मामिलामे NPR 3,000 प्रतिमाह छल, मुदा ई नेपालव्यापी शुल्क वा मानक नहि। टोल विकास संस्था संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयक मॉडल प्रक्रियाअंतर्गत स्थानीय पड़ोस वा विकास समूहक काज कऽ सकैत अछि। पंजीकरण आ गठन नियम नगरपालिकानुसार बदलैत अछि। उदाहरण लेल चुरे प्रक्रिया स्थानीय बासिंदाक बैठक, NPR 500 शुल्क आ ओहि दिन निपटान उपयोग कएलक। ई सामुदायिक विकास मार्ग अछि, औपचारिक मित्रता पंजीकरण प्रणाली नहि। लोक कोनो सामान्य अनिवार्य प्रक्रियाक बिना मित्रता समाप्त वा कम कऽ सकैत छथि। गंभीर विवाद सामुदायिक मध्यस्थताक लेल उपयुक्त हो तँ मध्यस्थता ऐन 2068 स्वैच्छिक सामुदायिक प्रक्रिया अनुमति दैत अछि। मध्यस्थ सम्मानित समुदाय सदस्य, सामुदायिक संस्था, सामाजिक कार्यकर्ता वा शिक्षक भऽ सकैत छथि। एक पक्ष आवेदन कऽ सकैत अछि आ दोसर पक्षकेँ सात दिन भीतर आमंत्रित करबाक चाही। दोसर पक्ष सहमत नहि हो तँ प्रक्रिया समाप्त। बताओल मध्यस्थता ढाँचामे दीवानी मामिलाक अधिकतम अवधि 60 दिन आ आपराधिक मामिलाक 30 दिन भऽ सकैत अछि। खतरा, दुर्व्यवहार वा अपराध हो तँ मध्यस्थता संरक्षण वा आपराधिक प्रक्रियाक स्थान नहि लैत अछि। मित्रतासँ जुड़ल साइबर उत्पीड़न, नकली पहचान, ब्लैकमेल, हैकिंग वा अनधिकृत पोस्ट लेल जिला, क्षेत्र वा वार्ड पुलिस कार्यालय अथवा नेपाल प्रहरी साइबर ब्यूरोमे शिकायत कएल जा सकैत अछि। पहचान प्रमाण आ URL वा स्क्रीनशॉट सहित शिकायत अंग्रेजी वा नेपालीमे, व्यक्तिगत रूपेँ वा ईमेलसँ देल जा सकैत अछि। पुलिस आपात सहायता 100 पर उपलब्ध अछि। जोखिमवला मित्रता वा ऑनलाइन स्थितिमे बच्चा राष्ट्रिय बाल अधिकार परिषद् वा मुफ्त बाल हेल्पलाइन 1098 पर संरक्षण, परामर्श, मनोसामाजिक सहायता, बचाव, अस्थायी आवास, परिवार पुनर्मिलन वा पुनर्समावेशन लेल संपर्क कऽ सकैत अछि। मित्रता विवादसँ गंभीर मानसिक कष्ट हो तँ सरकारी मानसिक स्वास्थ्य सूचना लाइन 1166 मनोवैज्ञानिक जानकारी वा सहायता दऽ सकैत अछि।
नेपालमे मित्रता
नेपालमे मित्रता सामान्यतः अनौपचारिक, स्वतंत्र रूपसँ चुनल संबंध अछि, जे विश्वास, बारंबार संपर्क आ परस्पर सहायतासँ बनल रहैत अछि। लोक प्रायः स्कूल, काज, पड़ोस, परिवार वा सामुदायिक नेटवर्क, क्लब आ डिजिटल संवादसँ भेटैत छथि। पहुँच आ अपेक्षा भाषा, जाति, जातीयता, लिंग, वर्ग, आयु, गतिशीलता आ स्थानीय रीति अनुसार बदलि सकैत अछि।
Tip
नेपालमे एहन मित्रता मार्ग चुनू जाहिमे बारंबार संपर्क, पारस्परिक भरोसा आ वास्तविक पहुँच हो। स्कूल, कार्यस्थल, पड़ोस, साझा रुचिक समूह वा संगठित युवा गतिविधिसँ शुरू करू आ समय वा पैसा देबाक पहिने स्थानीय नियम स्पष्ट करू। निजी सीमा साफ राखू आ गंभीर विवाद, ऑनलाइन दुर्व्यवहार वा खतराकेँ उचित सहायता सेवाक लग लऽ जाउ।

