نيپال ۾ خرچ

نيپال ۾ گهرن جا خرچ بار بار ٿيندڙ ادائيگين، ڪڏهن ڪڏهن ٿيندڙ خرچن ۽ غيررسمي خرچن تي مشتمل آهن. مکيه بجيٽ مدن ۾ کاڌو، رهائش، بجلي، پاڻي، پچائڻ جو ٻارڻ، ٽرانسپورٽ، صحت، تعليم، خانداني مدد، رابطو ۽ وندر شامل آهن. کاڌو قومي سطح تي خرچ جو وڏو حصو آهي، پر هنڌ موجب حصو بدلجي ٿو: کٽمنڊو ماٿري ۾ استعمال جو 38.9% کاڌي تي، جڏهن ته ڳوٺاڻي مڌيش ۾ 59.4% هو. ڪرائي جو حصو کٽمنڊو ماٿري ۾ 17.8% ۽ ڳوٺاڻي مڌيش ۾ 8.8% هو. تعليم جو حصو ترتيبوار 8.5% ۽ 3.2% هو. 2022/23ع جي نيپال لِونگ اسٽينڊرڊز سروي 4، کاڌي جا خرچ ست ڏينهن ۽ ڪيترائي غيرکاڌي خرچ 30 ڏينهن يا 12 مهينن لاءِ ماپيا. قومي سالياني گهريلو استعمال جو انگ ڀيٽ لاءِ استعمال ڪريو، مقرر وظيفو نه. 2023ع جي قيمتن موجب سرڪاري 2022/23ع غربت جي حد هر شخص لاءِ سالانه NRs. 72,908 هئي. ان ۾ خوراڪ لاءِ NRs. 35,029، يعني لڳ ڀڳ ماهوار NRs. 2,919، ۽ غيرکاڌي ضرورتن لاءِ NRs. 37,879 شامل هئا. بنيادي ضرورتن جي قيمت کٽمنڊو ماٿري ۾ هر شخص لاءِ سالياني لڳ ڀڳ NRs. 129,934 ۽ ڳوٺاڻي مڌيش ۾ NRs. 47,344 هئي. اهي گهٽ ۾ گهٽ معيار آهن، مڪمل گهريلو بجيٽ نه. گهر جي ماڻهن جو تعداد، ڪرايو ۽ حقيقي خدمتن جون ضرورتون الڳ ڳڻڻ گهرجن. رهائش جا خرچ شهر يا صوبي، گهر جي ماپ، سهولتن، معاهدي، شامل خدمتن ۽ موسم تي دارومدار رکن ٿا. ڪرايو، ضمانتي رقم ۽ اضافي چارج الڳ لکو، ڇاڪاڻ⁠تہ نيپال ۾ ڪراين جي هڪ قومي فهرست ناهي. نيپال اليڪٽرسيٽي اٿارٽي بجليءَ جو بل ڪنيڪشن جي ايمپيئر ۽ استعمال موجب ٺاهي ٿي. 230 وولٽ گهريلو ڪنيڪشن لاءِ 0 کان 20 kWh تي گهٽ ۾ گهٽ ماهوار چارج 5A لاءِ NRs.30 کان 60A لاءِ NRs.125 تائين آهي. شايع ٿيل توانائي اگهن ۾ 21 کان 30 kWh لاءِ NRs.6.5 في kWh، 31 کان 50 kWh لاءِ NRs.8 ۽ 51 کان 100 kWh لاءِ NRs.9.5 شامل آهن. پاڻي ۽ گندي پاڻي جا خرچ فراهم ڪندڙ ۽ مقامي سطح جي ٽيرف موجب آهن؛ ٽينڪر ۽ بوتل وارو پاڻي الڳ خرچ آهن. ٻارڻ جا اگهه گهر جي توانائي ۽ ٽرانسپورٽ ٻنهي تي اثر ڪن ٿا. 2 آگسٽ 2026ع تي کٽمنڊو، پوکھرا ۽ ڊپايال ۾ نيپال آئل ڪارپوريشن جا اگهه پيٽرول، ڊيزل ۽ گاسليٽ لاءِ NRs.200 في ليٽر ۽ LPG سلينڊر لاءِ NRs.2,060 هئا. ڪجهه ڊپو علائقن ۾ پيٽرول ۽ ڊيزل NRs.197.5 في ليٽر هئا. حقيقي ٽرانسپورٽ خرچ سفر، زمين، فراهم ڪندڙ ۽ گاڏي موجب بدلجن ٿا. ٽرانسپورٽ مئنيجمينٽ کاتو صوبن وچ ۾ عوامي ٽرانسپورٽ جا ڪرايا ڏئي ٿو، پر شهري مقامي ڪرايا سڄي ملڪ ۾ هڪجهڙا ناهن. تنهنڪري بس، جيپ، ٽيڪسي، موٽر سائيڪل ۽ هوائي سفر کي ٻارڻ، سار سنڀال، انشورنس ۽ پارڪنگ کان الڳ بجيٽ ڪريو. مقرر سرڪاري اسڪولي ڍانچي موجب سيڪنڊري سطح تائين سرڪاري اسڪول داخلا، ماهوار ٽيوشن، امتحان يا درسي ڪتابن جي فيس نٿا وٺن؛ پر يونيفارم، اسٽيشنري، ٽرانسپورٽ، ماني ۽ خانگي ٽيوشن خرچ ٿي سگهن ٿا. خانگي ادارتي اسڪول اجازت ڏنل قسمن ۾ مقامي فيسون مقرر ڪن ٿا، جن ۾ ٽيوشن، سالياني، امتحان، ڪمپيوٽر، ٽرانسپورٽ ۽ ماني جا خرچ شامل آهن. اسڪالرشپ جو ڪوٽا 500 تائين شاگردن واري اسڪول لاءِ گهٽ ۾ گهٽ 10%، 501 کان 800 لاءِ 12% ۽ 800 کان مٿي لاءِ 15% آهي. مقامي عملدرآمد ميونسپلٽي يا اسڪول سان پڪ ڪريو. صحت خرچن ۾ انشورنس جي حصيداري، گڏيل ادائيگي، خانگي علاج، دوائون، سفر ۽ ڍڪيل پيڪيج کان ٻاهر خدمتون شامل آهن. صحت انشورنس بورڊ وسيلي انشورنس رضاڪارانه ۽ حصيداريءَ تي ٻڌل آهي. هڪ کان پنج ماڻهن وارو خاندان سالانه NRs.3,500 ڏئي ٿو ۽ مقرر ڪيل فائدي جي وڌ ۾ وڌ حد NRs.100,000 آهي؛ هر اضافي ماڻهوءَ لاءِ حصيداري NRs.700 ۽ حد NRs.20,000 وڌي ٿي، وڌ ۾ وڌ NRs.200,000 تائين. گڏيل ادائيگي 15 کان وڌيڪ بسترن وارن سرڪاري فراهم ڪندڙن وٽ 10% ۽ ٻين وٽ 20% آهي، هنگامي حالتن ۽ ڪجهه بنيادي خدمتن سميت استثنا آهن. رسائي پهرين خدمت واري هنڌ تي رجسٽريشن ۽ حوالي تي دارومدار رکي سگهي ٿي. سماجي تحفظ جا الائونس خانداني خرچ گهٽائي سگهن ٿا، پر مڪمل گهريلو بجيٽ جو متبادل ناهن. درج ٿيل ماهوار رقمون 70 ورهين ۽ مٿي عمر وارن لاءِ NRs.4,000، اڪيلي عورتن يا بيواهن ۽ مقرر دلت يا ڪرنالي بزرگن لاءِ 60 ورهين ۽ مٿي تي NRs.2,660، مڪمل معذوري يا خطري هيٺ مقامي نسلي گروهن لاءِ NRs.3,990 ۽ شديد معذوري لاءِ NRs.2,128 آهن. مقرر علائقن يا دلت خاندانن ۾ پنجن سالن کان ننڍن وڌ ۾ وڌ ٻن ٻارن لاءِ ٻار الائونس NRs.532 آهي. اهليت، مستقل رهائش جي رجسٽريشن ۽ مقامي وارڊ يا سسٽم جو رڪارڊ رسائي طئي ڪن ٿا. ڪم يا تعليم لاءِ انٽرنيٽ گهربل هجي ته رابطو باقاعده ضروري خرچ ٿي سگهي ٿو. تحقيق ۾ نيپال ٽيليڪام FTTH منصوبا 50 Mbps لاءِ ماهوار NRs.815، 100 Mbps لاءِ NRs.1,150، 150 Mbps لاءِ NRs.1,250 ۽ 200 Mbps لاءِ NRs.1,600 سان درج هئا؛ انسٽاليشن NRs.500 آهي. ٻارهن مهينن وارا منصوبا 50 Mbps لاءِ NRs.8,499 ۽ 100 Mbps لاءِ NRs.11,499 آهن. نيپال ٽيليڪام GSM پوسٽ پيڊ ماهوار NRs.300 آهي، جنهن ۾ NRs.300 ڳالهائڻ جو ڪريڊٽ شامل آهي؛ شروعاتي SIM ايڪٽيويشن يا ڪريڊٽ رقم NRs.500 آهي. پري پيڊ ڊيٽا جي قيمت آپريٽر ۽ پيڪيج موجب آهي. وندر، ڪتابن، گهريلو موڪلن ۽ سفر سميت، ڪا هڪ قومي قيمت نٿي رکي ۽ هنڌ، سياحتي گهرج، موسم ۽ فراهم ڪندڙ موجب بدلجي ٿي. عملي بجيٽ ۾ لازمي ماهوار خرچن کي ضمانتي رقم، مرمت، بيماري، اسڪول شروع ٿيڻ جا خرچ، سفر ۽ ٻارڻ اگهن جي واڌ جهڙن غيرباقاعده خرچن کان الڳ رکو. شروعاتي حساب لاءِ مقامي بنيادي ضرورتن جو معيار گهر جي ماڻهن جي تعداد سان ضرب ڪريو، پوءِ حقيقي ڪرايو ۽ يوٽيلٽيز، ۽ غيرباقاعده خرچن لاءِ بچت شامل ڪريو. نيپال راسٽرا بئنڪ آگسٽ 2025ع ۾ سال-به-سال صارف قيمتن جي واڌ 1.68%، غيرکاڌي شين ۽ خدمتن ۾ 3.95%، تعليم ۾ 7.67%، کٽمنڊو ماٿري ۾ 2.26% ۽ جبلائي علائقن ۾ 2.59% ڄاڻائي. بجيٽ طئي ڪرڻ کان اڳ زميندارن، فراهم ڪندڙن، ميونسپلٽين ۽ ٽرانسپورٽ ڪمپنين کان موجوده قيمتون پڪ ڪريو. بئنڪنگ، قرض، قرض جي ادائيگي، وياج، ٽيڪس ۽ مٽاسٽا جا اگهه الڳ مالي موضوع آهن؛ نقدي تي اثر ڪن ته الڳ مدن ۾ لکو.