నేపాల్‌లో బ్యాంకులు

నేపాల్ రాష్ట్రీయ బ్యాంక్ నేపాల్ కేంద్ర బ్యాంకు, బ్యాంకింగ్ పర్యవేక్షకుడు, చెల్లింపు వ్యవస్థల అధికారం. అధిక విలువ, కీలక చెల్లింపుల కోసం Real Time Gross Settlement వ్యవస్థను కూడా నిర్వహిస్తుంది. NRB 2026 జూలై మధ్య జాబితాలో 20 Class A వాణిజ్య బ్యాంకులు, 17 Class B అభివృద్ధి బ్యాంకులు, 16 Class C ఫైనాన్స్ కంపెనీలు, 51 Class D సూక్ష్మ ఆర్థిక సంస్థలు ఉన్నాయి. Nepal Infrastructure Bank Ltd.ను మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి బ్యాంకుగా వేరుగా జాబితా చేశారు. సంస్థల కార్యకలాప ప్రాంతాలు జాతీయ, ప్రావిన్షియల్ లేదా జిల్లా స్థాయిలో ఉండవచ్చు; జాబితాలోని కొన్ని పేర్లు విలీనాల ఫలితాలు. ప్రజలు శాఖలు, ATMలు, బ్రాంచ్‌లెస్ బ్యాంకింగ్ కేంద్రాలు, ఏజెంట్లు, మొబైల్ బ్యాంకింగ్, ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ ద్వారా సేవలు పొందుతారు. 2025/26 వార్షిక డేటాలో నేపాల్‌కు 11,332 బ్యాంకు, ఆర్థిక సంస్థల శాఖలు ఉన్నాయి; 2025 జూలై మధ్యకు 816 బ్రాంచ్‌లెస్ కేంద్రాలు, 4,878 వాణిజ్య బ్యాంకు ATMలు ఉన్నాయి. ఖాతా ఎంచుకునే ముందు స్థానిక శాఖ, ATM ప్రాప్తి తనిఖీ చేయండి; ముఖ్యంగా సంస్థ కార్యకలాప ప్రాంతం పరిమితంగా ఉన్నప్పుడు. బ్యాంకులు, ఇతర ఆర్థిక సంస్థలు పొదుపు, కరెంట్, కాల్ లేదా నోటీసు ఖాతాలు, స్థిర లేదా కాల పరిమితి డిపాజిట్లు, విదేశీ మారక నియమాల కింద కొన్ని విదేశీ కరెన్సీ ఖాతాలు అందిస్తాయి. వినియోగదారుని తగిన పరిశీలనకు గుర్తింపు, చిరునామా, ఖాతా ప్రయోజన సమాచారం అవసరమవవచ్చు. పత్రాలు, క్రియాశీలీకరణ చర్యలు, కనీస నిల్వలు, సేవా మార్గాలు సంస్థను బట్టి మారుతాయి. నేపాలీ పౌరులు, నివాసితులు, విదేశీ పౌరులకు వేర్వేరు అవసరాలు ఉండవచ్చు. విదేశీ పౌరుడు మార్చుకోగల విదేశీ కరెన్సీ ఖాతా తెరవగలిగినా, NRB మార్గదర్శకం ప్రకారం ఆ వ్యక్తి వీసా కాలంలోనే దాన్ని నిర్వహించవచ్చు. ప్రస్తుత KYC అవసరాలు, రుసుములను ఎంచుకున్న సంస్థతో తనిఖీ చేయండి. అర్హ సభ్య సంస్థల్లో జమ చేసిన డిపాజిట్లకు Deposit and Credit Guarantee Fund జాతీయ రక్షణ అందిస్తుంది. గరిష్ఠ రక్షణ ఒక్క సహజ వ్యక్తికి, ఒక్క సభ్య సంస్థలో NPR 500,000; పొదుపు, స్థిర డిపాజిట్లను కలిపి లెక్కిస్తారు. అది సంస్థలోని అన్ని అర్హ డిపాజిట్లకు వర్తిస్తుంది; ప్రతి ఖాతాకు విడిగా కాదు. வணிக வங்கிகள், అభివృద్ధி வங்கிகள், ఫైనాన్స్ కంపెనీలు, సూక్ష్మ ఆర్థిక సంస్థలకు ప్రస్తుత సభ్యత్వం, రక్షణ షరతులు తనిఖీ చేయాలి. చెల్లింపులు నగదు, చెక్కులు, ఎలక్ట్రానిక్ క్లియరింగ్, IPS లేదా IBFT బదిలీలు, Nepal Clearing House ద్వారా connectIPS, RTGS, విక్రయ స్థల టెర్మినళ్లు, NepalQR, ఇతర QR సేవలు, మొబైల్ లేదా ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్, వాలెట్ల ద్వారా చేయవచ్చు. 2024/25లో QR చెల్లింపులు ఎక్కువగా ఉపయోగించిన రిటైల్ చెల్లింపు సాధనం. నేపాల్ చెల్లింపు మౌలిక సదుపాయాలు పరస్పర అనుసంధానంతో అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి; Nepal National Payment Interface ద్వారా ఆమోదిత UPI అనుసంధానం కొన్ని దేశాంతర వ్యక్తి-వ్యక్తి చెల్లింపులకు మద్దతు ఇస్తుంది. చెల్లింపు సేవా నిర్వాహకుల్లో Nepal Clearing House Ltd., Fonepay Payment Service Ltd. ఉన్నాయి; చెల్లింపు సేవాదారుల్లో IME Khalti Ltd., Esewa Ltd., Nepal Digital Payments Company Ltd. ఉన్నాయి. e-wallet బ్యాంకు డిపాజిట్‌తో సమానం కాదు; కాబట్టి సేవాదారు NRB లైసెన్స్, వర్తించే రక్షణ నిబంధనలను విడిగా తనిఖీ చేయాలి. బ్యాంకులు, చెల్లింపు సేవాదారులు ATM, విక్రయ స్థలం, అందుబాటులో ఉంటే వర్చువల్ వినియోగానికి డెబిట్, క్రెడిట్, ప్రీపెయిడ్ కార్డులు ఇస్తారు. NRB నగదు ఉపసంహరణ పరిమితులు: డెబిట్ కార్డుకు ప్రతి లావాదేవీ NPR 20,000, రోజుకు NPR 50,000, నెలకు NPR 300,000. ప్రీపెయిడ్ కార్డుకు ప్రతి లావాదేవీ NPR 10,000, రోజుకు NPR 20,000, నెలకు NPR 200,000. క్రెడిట్ కార్డుతో నగదు ఉపసంహరణ ఆమోదిత క్రెడిట్ పరిమితిలో 10%. జారీదారు అదనపు ఉత్పత్తి, విదేశీ మారక లేదా విదేశీ వినియోగ పరిమితులు విధించవచ్చు. పేరు, మార్కెట్ లేదా హోటల్‌లో కార్డు లేదా QR కొనుగోలుకు ప్రత్యేక వినియోగదారు రుసుము జోడించరాదు అని పేర్కొన్న వినియోగదారు రక్షణ నియమాలు చెబుతాయి. మొబైల్ బ్యాంకింగ్, ఇంటర్నెట్ బ్యాంకింగ్ లేదా వాలెట్ వివరాలు మరిచిపోతే, సేవ అందుబాటులో ఉన్నచోట రుసుము లేకుండా సేవాదారు స్వీయ-పునరుద్ధరణ మార్గాన్ని ఉపయోగించవచ్చు. విఫలమైన డెబిట్‌ను అదే సంస్థ T+1లో పరిష్కరించాలి; అంతర్-బ్యాంకు దేశీయ లావాదేవీ బలవంతపు సెటిల్‌మెంట్ నిబంధనల కింద T+3 వరకు పట్టవచ్చు. ఖాతా నిర్వహణ, ఇతర బ్యాంకు ATM వినియోగం, కార్డులు, SMS హెచ్చరికలు, వాలెట్లు, విదేశీ మారకం, రిమిటెన్సులు, బదిలీలు, ఖాతా ప్రారంభం, కార్డు పంపిణీకి సంస్థ, ఉత్పత్తి ప్రత్యేక రుసుములు ఉండవచ్చు. బ్యాంకింగ్‌లో ఉపయోగించే OTP, PIN, పాస్‌వర్డ్, CVV, గుర్తింపు సమాచారాన్ని రహస్యంగా ఉంచండి. రెండు-దశల ధృవీకరణ పాస్‌వర్డ్ లేదా PINతో పాటు OTP, వేలిముద్ర లేదా ముఖ గుర్తింపును కలుపుతుంది. భద్రత లేని పబ్లిక్ Wi-Fi, నమ్మదగని VPNలను నివారించి, నకిలీ ఖాతాలు, మోసపూరిత QR కోడ్‌ల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండండి. పోయిన కార్డు లేదా మొబైల్ పరికరాన్ని వెంటనే బ్లాక్ చేయండి. సమస్య నివేదించేటప్పుడు లావాదేవీ రసీదు, సమయం, సూచన సంఖ్య, స్క్రీన్‌షాట్‌లు ఉంచండి. మొదటి ఫిర్యాదు బ్యాంకు లేదా చెల్లింపు సేవాదారునికి; పరిష్కారం కాకపోతే NRB Gunaso Portal, Financial Consumer Protection Unit లేదా gunaso@nrb.org.npకు పంపవచ్చు.