नेपालमा आगमन

राहदानी कम्तीमा छ महिनासम्म वैध, बिग्रिएको नभएको र बसाइभरि आफूसँग हुनुपर्छ। गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (GBIA) मा हातले लेखिएका राहदानी स्वीकार गरिँदैनन्। इलेक्ट्रोनिक यात्रा अनुमति (ETA), आवासको अभिलेख र भिसा कागजातमा गन्तव्य ठेगाना वा होटलको विवरण एउटै राख्नुहोस्। राहदानीका प्रतिलिपि, भिसा कागजात, आवासको प्रमाण, भुक्तानी अभिलेख र यात्रा विवरण अफलाइन सुरक्षित राख्नुहोस्। नेपालमा अध्यागमन विभागले जालसाजीपूर्ण वेबसाइट र अनधिकृत भिसा भुक्तानीबारे चेतावनी दिएको हुँदा आधिकारिक .gov.np पोर्टल मात्र प्रयोग गर्नुहोस्। भिसाका विकल्पमा आगमनमा लिइने पर्यटक भिसा, नेपालीपोर्टबाट प्राप्त ETA वा eVisa, र नेपाली नियोगबाट जारी भिसा पर्छन्। नियोगबाट जारी भिसा सामान्यतया जारी भएको मितिले छ महिनाभित्र प्रयोग गर्नुपर्छ। अफगानिस्तान, नाइजेरिया, क्यामरुन, इराक, प्यालेस्टाइन, सोमालिया, सिरिया, इथियोपिया, घाना, जिम्बाब्वे र लाइबेरियाका नागरिकसहित केही राष्ट्रियताले आगमनमा भिसा पाउँदैनन्। सन् २०२६ देखि साधारण इरानी राहदानीवाहकले यात्रा गर्नुअघि नै भिसा मिलाउनुपर्छ। भारतीय नागरिक भिसाबिना प्रवेश गर्छन्। NRN कार्ड वा नागरिकतासम्बन्धी कागजात प्रयोग गर्ने व्यक्ति निःशुल्क NRN वा पर्यटक भिसाका लागि योग्य हुन सक्छन्, तर बसाइका लागि आफ्नो हैसियतअनुसार उपयुक्त श्रेणी चाहिन्छ। पर्यटक भिसाको शुल्क १५ दिनका लागि USD 30, ३० दिनका लागि USD 50 वा ९० दिनका लागि USD 125 हुन्छ। बसाइ अवधि प्रवेश गरेको मितिदेखि सुरु हुन्छ। अध्यागमन विभागमार्फत काठमाडौं वा पोखरामा पर्यटक भिसा थपेर भिसा वर्षमा कुल १५० दिनसम्म बस्न सकिन्छ। थप अवधि शुल्क प्रतिदिन USD 3 हो र सामान्यतया कम्तीमा १५ दिनका लागि लाग्छ। अवधि नाघेमा प्रतिदिन USD 5 जरिवाना लाग्छ। पुनःप्रवेश अनुमतिका लागि एकपटक पुनःप्रवेशमा थप USD 20 वा धेरैपटक पुनःप्रवेशमा USD 60 लाग्छ। विमानस्थलमा आगमन कार्ड भर्नुहोस् र यात्राअघि वा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (TIA) को किओस्कमा अनलाइन पर्यटक भिसा फाराम पूरा गर्नुहोस्। १५ दिनसम्म मान्य बारकोड रसिद छाप्नुहोस् वा सुरक्षित राख्नुहोस्; अध्यागमन काउन्टरका लागि राहदानी, फाराम वा रसिद र भुक्तानीको प्रमाण तयार राख्नुहोस्। भिसा शुल्क बैंक काउन्टरमा वा अनलाइन कार्डबाट तिर्न सकिन्छ, तर नगद बोकेर जानु उपयोगी हुन्छ। अन्तर्राष्ट्रिय प्रवेश TIA, GBIA, पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र तोकिएका स्थल नाकाबाट हुन्छ। भारतसँगका स्थल नाकामा काकरभिट्टा, वीरगन्ज, बेलहिया, नेपालगन्ज, धनगढी र गड्डाचौकी पर्छन्; चीनसँगको तोकिएको नाका तातोपानी हो। व्यक्तिगत प्रयोगका सामान र परिमाण सीमामा भन्सार नियम लागू हुन्छन्। घोषणा गर्नुपर्ने वा तोकिएको परिमाणभन्दा बढी सामान घोषणा गर्नुहोस्; भन्सारले धरौटी माग्न वा घोषणा नगरिएका अथवा अत्यधिक सामान जफत गर्न सक्छ। TIA मा सामान लिएपछि यात्रु आगमन कक्षबाट बाहिर निस्कन्छन् र ट्याक्सी, निजी सवारी वा सहर बसबाट अघि बढ्न सक्छन्। अन्तर्राष्ट्रिय र आन्तरिक क्षेत्र करिब ५०० मिटर टाढा छन्; निःशुल्क शटल करिब प्रत्येक २० मिनेटमा चल्छ। औपचारिक अभिलेख आवश्यक हुँदा अध्यागमन विभागले आगमन प्रमाणीकरण जारी गर्न सक्छ। आवेदनमा राहदानी, निवेदन, टिकट, पछिल्लो प्रस्थान छाप, बोर्डिङ पास र यात्रु सूची आवश्यक पर्न सक्छ; शुल्क USD 2 बराबर हुन्छ। १३:०० अघि दिएको आवेदन सोही दिन प्रशोधन हुन सक्छ; त्यसपछि दिएका आवेदन अर्को दिन १२:०० अघि प्रशोधन हुन्छन्। सम्भव भए यात्राअघि पहिलो रातको आवास र पहिलो ठेगाना तय गर्नुहोस्। अध्यागमन विभागको सिफारिसअनुसार बसाइभरि राहदानी, भिसा र प्रवेश छाप वा रसिद साथमा राख्नुहोस्। समीक्षा गरिएको आधिकारिक सामग्रीले प्रत्येक विदेशी नागरिकले नेपाल आएपछि स्थानीय नगरपालिकामा व्यक्तिगत रूपमा दर्ता गर्नुपर्ने राष्ट्रव्यापी दायित्व स्थापित गर्दैन। बरु विदेशी नागरिक व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (FNMIS) ले होटल, ट्राभल एजेन्सी, यातायात कम्पनी र अन्य सेवा प्रदायकमार्फत बसाइको विवरण संकलन गर्छ। यसको सुरुवात काठमाडौं उपत्यकाका तारे होटलबाट भई चरणबद्ध रूपमा होटल तथा गेस्टहाउस, वायुसेवा, ट्राभल तथा टुर कम्पनी, मुद्रा सटही र अन्य निजी वा सार्वजनिक सेवा प्रदायकसम्म विस्तार भयो। सेवा प्रदायकको विवरण बुझाउने दायित्व सामान्य व्यक्तिगत दर्ता दायित्वसरह होइन। पर्यटक भिसाले रोजगारीको अनुमति दिँदैन। कामदार भिसाका लागि सामान्यतया सम्बन्धित मन्त्रालयको सिफारिस, श्रम अनुमति वा कामको सम्झौता र रोजगारदाताका कागजात आवश्यक हुन्छन्। विद्यार्थी भिसाका लागि शिक्षा मन्त्रालयको सिफारिस, भर्ना रसिद, बैंकको प्रमाण, राहदानी र हालको भिसा आवश्यक हुन्छ। व्यवसाय भिसाका लागि अध्यागमन विभाग वा उद्योगसम्बन्धी निकायका सिफारिससँगै विदेशी लगानी, कम्पनी, PAN, VAT वा उद्योगसम्बन्धी कागजात आवश्यक पर्न सक्छन्। सम्बन्ध वा विवाहका आधारको भिसाका लागि स्थानीय निकायका सम्बन्ध वा विवाहसम्बन्धी कागजात आवश्यक पर्न सक्छन्। आवासीय भिसा अन्तर्राष्ट्रिय ख्याति वा विशिष्ट योगदान, कम्तीमा USD 100,000 लगानी, वा गैरव्यावसायिक अवकाश अथवा आवासको आधारमा निर्भर हुन सक्छ। एउटा गैरव्यावसायिक श्रेणीमा सामान्यतया ६० वर्ष उमेर वा अवकाश, USD 20,000 बैंक मौज्दात, कम्तीमा USD 20,000 वार्षिक आम्दानी, चरित्र प्रमाणपत्र, दूतावासको अनापत्ति प्रमाणपत्र र त्रिभुवन विश्वविद्यालयको स्वास्थ्य प्रमाणपत्र आवश्यक हुन्छ। सूचीबद्ध आवासीय भिसा शुल्क नयाँ आवेदनका लागि USD 700 र नवीकरणका लागि USD 1,200 हो; गृह मन्त्रालयको स्वीकृतिपछि अर्को दिन प्रशोधन हुन्छ। हालको अनुमति सकिनुअघि सही श्रेणीबारे अध्यागमन विभागसँग स्पष्ट गर्नुहोस्। नेपाल.gov.np मा अध्यागमन, स्वास्थ्य, कर तथा PAN, स्थानीय सेवा, पानी र बिजुलीका केन्द्रीय सेवा खोज्न सकिन्छ। योग्यता र जिम्मेवारी स्थानीय तहअनुसार फरक हुन्छ। प्रवेश र हैसियतका विषय गृह मन्त्रालय र अध्यागमन विभागले हेर्छन्; यात्राअघि मिलाइने भिसा नेपाली नियोग र परराष्ट्र मन्त्रालयले हेर्छन्; सामान भन्सार विभागअन्तर्गतका निकायले हेर्छन्; र विमानस्थल प्रवेश विमानस्थलका अध्यागमन कार्यालयले हेर्छन्। वडा कार्यालय र स्थानीय निकायले प्रयोजनअनुसारका कागजात मात्र जारी गर्छन्। प्रहरी 100, पर्यटक प्रहरी 1144, ट्राफिक प्रहरी 103 र एम्बुलेन्स 102 मा सम्पर्क गर्न सकिन्छ। पर्यटक प्रहरीले पर्यटनसम्बन्धी सल्लाह र सुरक्षा सहायता दिन्छ; सामान्य प्रहरीका विषयमा 100 मा सम्पर्क गर्नुहोस्। स्वास्थ्य सेवा र यातायातमा पहुँच क्षेत्रअनुसार फरक हुन्छ; समीक्षा गरिएको सामग्रीमा एउटै राष्ट्रव्यापी आपत्कालीन नम्बर स्थापित छैन।