نيپال جو اپرنٽس شپ نظام مڪينيڪل ڪم، زراعت، ٻيلن، انجنيئرنگ، مهمان نوازي، سياحت، دستڪاري، ڪپڙي، گارمينٽ ۽ ٻين واپار جهڙن ڪمن لاءِ عملي تربيت ڏئي ٿو. Council for Technical Education and Vocational Training (CTEVT) نصاب مقرر ڪري، فراهم ڪندڙن کي منظوري/الحاق ڏئي، معيار سنڀالي، Office of the Controller of Examinations (OCE) وسيلي امتحان وٺي ۽ سرٽيفڪيٽ جاري ڪري ٿي. صنعت يا ڪاروبار ۾ ڪم دوران سکيا ٿئي ٿي؛ تربيتي ادارو نظرياتي ۽ بنيادي عملي تعليم ڏئي ٿو. ڪمپنيءَ جو تربيتڪار يا صنعتي نگران ڪم، حاضري ۽ سکيا جو لاگ بڪ ڏسي ٿو. رسمي اختيارن ۾ Pre-Diploma Industrial Apprentice Training، عام طور 24 مهينا، ۽ Apprenticeship Training Operation Directive 2082 هيٺ ڊپلوما اپرنٽس شپ ماڊل، ماڊيولن وارو ۽ عام طور 36 مهينا، شامل آهن. پروگرام جا نوٽيس ۽ عملدرآمد بدلجي سگهن ٿا؛ موجوده CTEVT نوٽيس ۽ چونڊيل اداري جو ڇپيل نصاب لاڳو مدت ۽ ڍانچو طئي ڪن ٿا. عام پري ڊپلوما لڳ ڀڳ 18 مهينا ٿي سگهي ٿو، جنهن ۾ 12 مهينا تعليم ۽ پوءِ 6 مهينا ڪم دوران تربيت هجي؛ اهو هر اپرنٽس شپ کان الڳ پروگرام آهي. داخلا لاءِ عام طور نيپالي شهريت، گهٽ ۾ گهٽ عمر 16، پيشه لاءِ ذهني ۽ جسماني فٽنس ۽ نصاب ۾ ڄاڻايل قابليت، گهڻو ڪري SEE يا برابر، گهرجي. صنعت ۾ اپرنٽس شپ جاءِ يا سفارش پڻ ضروري آهي. چونڊ ۾ لکيل داخلا امتحان ۽ انٽرويو ٿي سگهن ٿا. ڄاڻايل ماڊل ۾ درخواست 20 سيڪڙو، صنعت سفارش 20، لکيل امتحان 30 ۽ انٽرويو 30 سيڪڙو وزن رکن ٿا. مقامي تعليم جو نمائندو چونڊ ڪميٽي ۾ شامل ٿئي ٿو. بنيادي شرط پوري ڪرڻ سان داخلا پڪي ناهي؛ جاءِ ۽ صنعت ۾ رکڻ محدود آهن. معاهدي ۾ اپرنٽس، اسپانسر ڪندڙ صنعت/ڪاروبار ۽ تربيتي اداري جي سڃاڻپ هجي. سکيا جو بندوبست، حاضري، نگراني، ڪم واري جاءِ جا فرض ۽ لاڳو جائزي جا ضابطا بيان ٿيل هجن. هڪ Pre-Diploma Mechanical مثال ۾ اداري جا 1,280 ڪلاڪ ۽ صنعت جا 2,600 ڪلاڪ (65 هفتا)، ۽ 160 ڪلاڪن جو block-release حصو آهي؛ ڪل تدريسي ڪم 3,880 ڪلاڪ. مثال ۾ نظريي لاءِ گهٽ ۾ گهٽ 80 سيڪڙو، عملي يا صنعتي مشق لاءِ 90 سيڪڙو حاضري گهرجي؛ ٻيو نصاب مختلف تفصيل مقرر ڪري سگهي ٿو. ادارو ۽ صنعت اندروني جائزو وٺن ٿا، جڏهن ته OCE آخري ٻاهريون امتحان وٺي ٿي. ڄاڻايل ماڊل ۾ اندروني ۽ آخري جائزو هر هڪ 50 سيڪڙو آهي. سکيا وٺندڙ کي نظريي ۾ گهٽ ۾ گهٽ 40 ۽ عملي/صنعتي مشق ۾ 60 سيڪڙو، ۽ نصاب جي هر لازمي مضمون يا جزو ۾ پاس ٿيڻ گهرجي. ڪاميابيءَ سان CTEVT پري ڊپلوما يا پروگرام ۾ مقرر سرٽيفڪيٽ ملي ٿو. ان سان نوڪري، پاڻمرادو ڊپلوما ۾ واڌ يا پيشه ورانه لائسنس پڪو نٿو ٿئي. گريجوئيٽ ملازمت يا وڌيڪ تربيت لاءِ درخواست ڏئي سگهي ٿو، ملازمت ڏيندڙ، پروگرام ۽ لاڳاپيل اختيارين جي ضابطن سان مشروط. Labour Act 2074 منظور ٿيل نصاب ۽ اداري جي معاهدي هيٺ اپرنٽس کي عام قانوني مزدور کان الڳ سمجهي ٿو. ادارو اپرنٽس کي منظور ٿيل نصاب کان ٻاهر ڪم ۾ لڳائي ته ان شخص کي باقاعده مزدور سمجهي سگهجي ٿو. اپرنٽس کي مزدورن جي برابر پيشه ورانه صحت ۽ حفاظت ملي ٿي؛ معاهدي ۾ ٻي ڳالهه نه هجي ته ادارو عام طور حادثي جو علاج ۽ معذوري معاوضو ڏئي ٿو. حوالو ڏنل ضابطن موجب ڪم روزانو 8 ۽ هفتيوار 48 ڪلاڪن کان وڌيڪ نه. حاضري، محفوظ رويو، ڪم جي ذميواري ۽ صحيح لاگ بڪ اپرنٽس جا فرض آهن. Talimi trainee الڳ درجو آهي؛ ان جا شرط مختلف، عام تربيت وڌ ۾ وڌ هڪ سال ۽ مخصوص ملازمت سان لاڳاپيل فائدا آهن. معاهدي ۾ درست درجو لکيل هجي. تربيت CTEVT جي جزوي اسڪولن، ڀائيواري اسڪولن، ڪميونٽي اسڪول فني پروگرامن، الحاق ٿيل خانگي فني ادارن ۽ منظور ٿيل مختصر مدي وارن فراهم ڪندڙن ۾ ٿئي ٿي. ڪم واري جاءِ ۽ فراهم ڪندڙ جو معيار علائقي موجب مختلف؛ Bagmati ۾ ادارن جو تعداد سڀ کان وڌيڪ آهي. FY 2081/82 ۾ CTEVT نيٽ ورڪ ۾ 67 جزوي اسڪول، 58 ڀائيواري اسڪول، 639 ڪميونٽي اسڪول ٽيڪنيڪل پروگرام، 439 الحاق ٿيل خانگي فني ادارا ۽ 1,850 الحاق/منظور ٿيل خانگي مختصر مدي جا فراهم ڪندڙ هئا. اهي سڄي TVET نيٽ ورڪ جا انگ آهن، ڪنهن هڪ اداري جي اپرنٽس جايون نه. اپرنٽس شپ فيس پروگرام، فراهم ڪندڙ ۽ مالي بندوبست تي دارومدار رکي ٿي. FY 2081/82 ۾ CTEVT وڌ ۾ وڌ فيسن ۾ جزوي ادارن جي پري ڊپلوما لاءِ NPR 15,000–22,000، ڪميونٽي يا ڀائيواري پري ڊپلوما لاءِ NPR 55,000–65,000، ۽ جزوي ڊپلوما/سرٽيفڪيٽ لاءِ وڌ ۾ وڌ NPR 160,000 يا ڪميونٽي/ڀائيواري لاءِ NPR 190,000 شامل هئا. اپرنٽس شپ جا خاص خرچ مختلف ٿي سگهن ٿا؛ ادائيگي 40، 30 ۽ 30 سيڪڙو قسطن ۾ ٿي سگهي ٿي. عوامي، صوبائي، مقامي يا منصوبي جي مدد سان ادا رقم گهٽجي سگهي ٿي. مقرر گروهن لاءِ باقاعده پروگرامن جي لڳ ڀڳ 10 سيڪڙو جايون مخصوص اسڪالرشپ ۾ رکيل آهن؛ ميرٽ ۽ خاص اسڪالرشپ فيس معاف ڪري سگهن ٿيون. اهل خاص اسڪالرشپ وٺندڙن کي هاسٽل، ماهوار NPR 3,500 گذران، سالانه NPR 1,500 سفر ۽ NPR 2,500 ڪپڙن لاءِ ملي سگهي ٿو. FY 2081/82 ۾ نيپال ۾ 2,585 ڪوٽا ۽ 2,429 داخل سکيا وٺندڙن سان اٺ اپرنٽس شپ پروگرام هلي رهيا هئا، جڏهن ته نو نصاب درج هئا. ان ڪري اپرنٽس شپ قائم پر عام ادارتي پري ڊپلوما ۽ ڊپلوما جي ڀيٽ ۾ ننڍو رستو آهي. مختصر مدي واري پيشه ورانه تربيت ۽ National Skill Testing Board (NSTB) سرٽيفڪيشن اڳ ۾ عملي تجربو رکندڙن لاءِ ٻيا اختيار آهن. NSTB، National Occupational Skills Standards (NOSS) مطابق مهارت آزمائي ٿو؛ سطح موجب اهليت تجربو، لاڳاپيل تربيت يا ٻنهي تي ٻڌل ٿي سگهي ٿي. Recognition of prior learning (RPL) نوڪري، ذاتي مشق، خاندان يا ڪميونٽي سرگرمي، رضاڪار ڪم، ڪوچنگ، ذاتي پڙهائي يا پرڏيهي ڪم مان سکيا جو جائزو وٺي سگهي ٿي. مقرر مرڪز مهارت آزمائي مڪمل سرٽيفڪيٽ يا پاس يونٽن جو Record of Achievements ڏئي سگهي ٿو؛ کوٽ لاءِ ٻيهر جائزو يا وڌيڪ تربيت ٿي سگهي ٿي.
نيپال ۾ اپرنٽس شپ
نيپال ۾ اپرنٽس شپ منظم ڪم واري سکيا کي تربيتي اداري جي تعليم سان گڏ ڪري ٿي. اها فني ۽ پيشه ورانه تعليم ۽ تربيت (TVET) جو حصو آهي، پر عام پري ڊپلوما ۽ ڊپلوما جي ڀيٽ ۾ ننڍو رستو آهي. سکيا وٺندڙ عام طور سکيا وٺندڙ، صنعت يا ڪاروبار ۽ تربيتي اداري جي معاهدي هيٺ سکندا آهن؛ گهربل جائزا پاس ڪرڻ تي CTEVT سرٽيفڪيٽ ملي ٿو.
Tip
نيپال ۾ اپرنٽس شپ تڏهن چونڊيو جڏهن حقيقي صنعت ۾ جاءِ، نگراني هيٺ ڪم واري سکيا ۽ موجوده CTEVT منظور ٿيل نصاب پڪ هجي. لکيل معاهدو، صحيح فيس، حاضري جا ضابطا، جائزي جون حدون ۽ حفاظت جون ذميواريون قبول ڪرڻ کان اڳ جاچيو. سرٽيفڪيٽ کي وڌيڪ درخواستن لاءِ قابليت سمجهو، نوڪريءَ جي ضمانت نه.

