म्यानमारमधील बेरोजगारी

Central Statistical Organization च्या म्यानमारमधील प्रत्यक्ष राष्ट्रीय मालिकेनुसार 2020 मध्ये 0.03 दशलक्ष बेरोजगार लोक आणि 0.17% दर, 2021 मध्ये 0.30 दशलक्ष आणि 1.33%, 2022 मध्ये 0.59 दशलक्ष आणि 2.53%, तर 2023 मध्ये 0.88 दशलक्ष आणि 3.69% होते. त्याच काळात कामगारसंख्या 22.61 दशलक्षांवरून 23.97 दशलक्ष झाली. World Bank/ILOEST चा 2025 साठी 3.0% अंदाज मॉडेलवर आधारित आहे; तो अधिक नवे प्रत्यक्ष सर्वेक्षण मानू नये. या दरात काम नसलेले, सक्रियपणे काम शोधणारे आणि काम करण्यास उपलब्ध लोक मोजले जातात. लपलेली बेरोजगारी, अपुरे रोजगार किंवा कामाच्या गुणवत्तेतील घट हे पूर्णपणे दिसत नाही. 2024 Myanmar Poverty and Living Conditions Survey नुसार कामकाजाच्या वयोगटातील लोकांपैकी 60.9% रोजगारात होते; रोजगारित लोक सुमारे 2.1 दशलक्षांनी वाढले, पण पगारदार कामगार फक्त सुमारे 0.3 दशलक्षांनी वाढले. वेतनाधारित रोजगाराचा वाटा 2017 मधील 38.2% वरून 2024 मध्ये 25.3% झाला; तात्पुरते काम, स्वयंरोजगार आणि अनौपचारिक काम व्यापक आहे. International Labour Organization नुसार 2020 मध्ये अनौपचारिक रोजगार 85.7% होता. सार्वजनिक रोजगारसेवेचा मुख्य पर्याय म्हणजे Township Labour Exchange Office मध्ये नोंदणी करणे आणि त्या कार्यालयामार्फत किंवा Myanmarjob.gov.mm द्वारे नोकरी जुळवणे. Employment and Skill Development Law नुसार सरकारी कामगार विनिमय कार्यालये असतात आणि खासगी रोजगार एजन्सींनी नोकरी शोधणाऱ्यांना विनामूल्य सेवा द्यावी. पाहिलेल्या स्रोतांत कामगार विनिमय नोंदणी शुल्क नमूद नाही; त्यामुळे सध्याचे शुल्क, कागदपत्रे आणि भेटीची पद्धत स्थानिक कार्यालयाकडून तपासा. प्रवेश व वेळ टाउनशिप आणि सुरक्षा परिस्थितीनुसार बदलू शकतात. Ministry of Labour, Department of Labour, Township Social Security Offices आणि Social Welfare Department यांच्या जबाबदाऱ्या वेगळ्या आहेत; लक्ष्यित सामाजिक सहाय्य म्हणजे बेरोजगारी विमा नव्हे. Social Security Law 2012 आणि Social Security Rules 2014 मध्ये नोंदणीकृत आस्थापनेमार्फत विमा असलेल्या कामगारांसाठी वैधानिक बेरोजगारी विम्याची रचना आहे. त्यात किमान 36 महिन्यांचे योगदान, अनैच्छिक सेवासमाप्ती किंवा आस्थापना कायमची बंद होणे, चांगले आरोग्य, काम करण्याची इच्छा व क्षमता, Township Labour Exchange Office मध्ये नोंदणी आणि त्या कार्यालयाला किंवा Township Social Security Office ला मासिक अहवाल देणे आवश्यक आहे. दावा प्रक्रियेत एक महिन्याची अर्ज-मुदत आणि Form-34, नियोक्त्याचे Form-35, सेवासमाप्ती आदेश आणि कामगार विनिमय प्रमाणपत्र यांसारखी कागदपत्रे नमूद आहेत. स्वेच्छेचा राजीनामा आणि गैरवर्तनासाठी सेवासमाप्ती झाल्यास या रचनेनुसार पात्रता नसते. वैधानिक रक्कम 36 महिन्यांच्या योगदानानंतर 60 दिवसांसाठी सरासरी वेतनाच्या 50% आहे; त्यानंतर प्रत्येक 12 महिन्यांच्या योगदानासाठी 30 दिवस वाढून, 84 महिने किंवा अधिक योगदानानंतर कमाल 180 दिवस होतात; विवाहित अवलंबितासाठी पूरक रक्कम 10% पर्यंत असू शकते. या रचनेत कामगार आणि नियोक्ता प्रत्येकी 1% योगदान देतात. हे निकष कायदेशीर रचनेचे वर्णन करतात, सध्या पैसे दिले जात असल्याची पुष्टी नाही. November 2025 मधील Social Security Board प्रोफाइलमध्ये आरोग्य व सामाजिक देखभाल, कुटुंब सहाय्य आणि कामाच्या दुखापत शाखा कार्यान्वित, तर बेरोजगारी, वृद्धापकाळ, अपंगत्व आणि आश्रित शाखा प्रलंबित असल्याचे नमूद आहे. प्रत्यक्ष संरक्षण मर्यादित आहे; विशेषतः अनौपचारिक आणि स्वयंरोजगार कामगार, शेतकरी, घरगुती कामगार, रोजंदारी कामगार आणि काही अर्धवेळ कामगार यांच्यासाठी. कायदेशीर रचनेनुसार नवी नोकरी, योग्य काम किंवा प्रशिक्षणाचा अन्याय्य नकार, गुन्हेगारी कारावास किंवा म्यानमारमधून कायमचे जाणे यांमुळे वैधानिक देयक थांबू शकते. सेवांत लाभ हा स्वतंत्र नियोक्ता-दायित्व आहे; तो बेरोजगारी विमा नाही. नमूद रचनेनुसार सेवाकाल सहा ते 11 महिने असल्यास अर्ध्या महिन्याच्या वेतनापासून सुरुवात होऊन 300 किंवा अधिक महिन्यांनंतर कमाल 13 महिन्यांचे वेतन मिळू शकते. ठरावीक परिस्थितींमध्ये दिवाळखोरी, अनपेक्षित निलंबन आणि मृत्यू यांचा समावेश होऊ शकतो; राजीनामा आणि गैरवर्तन यांचा नाही. दाव्याचा नेमका अर्थ Social Security Board किंवा संबंधित कामगार कार्यालयाकडून तपासा. कामगार विनिमय नोंदी राष्ट्रीय बेरोजगारीचा हर म्हणून वापरता येत नाहीत. Central Statistical Organization च्या पद्धतीत Yangon मधील 18 आणि इतर राज्ये व प्रदेशांतील 73 कार्यालयांचा उल्लेख आहे; 2023–2024 तक्त्यात Yangon मध्ये नोंदवलेले 567,647 नोकरी शोधणारे आहेत, पण पाहिलेल्या उताऱ्यात इतर भागांसाठी तुलनात्मक आकडा दिलेला नाही. त्यामुळे नोंदणीची संख्या ही सेवेचा वापर मोजते, बेरोजगारांची एकूण संख्या नव्हे. रोजगार व सेवासमाप्तीच्या नोंदी जतन करा, योगदानाचा इतिहास आणि सेवासमाप्तीचे कारण तपासा; वैधानिक लाभावर अवलंबून राहण्यापूर्वी संबंधित कार्यालयाकडे सक्रिय सेवा, फॉर्म, निधी आणि स्थानिक सहाय्य कोणते आहे ते विचारा.