ম্যানমাৰত কৰ

Union Taxation Law 2026, Income Tax Law, Commercial Tax Law, Specific Goods Tax Law, Tax Administration Law আৰু Myanmar Stamp Act-ৰ সৈতে ১ এপ্ৰিল ২০২৬ৰ পৰা বলবৎ হয়। IRD, Customs Department, সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰালয়, Township Revenue Offices, Medium Taxpayer Offices (MTO) আৰু Large Taxpayer Offices (LTO)-এ বেলেগ বেলেগ প্ৰশাসনিক কাম কৰে। বৰ্তমানৰ কৰদাতাই সাধাৰণতে নিজৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত ৰাজহ কাৰ্যালয়ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰে। নতুন কোম্পানীয়ে IRD e-Registration ব্যৱহাৰ কৰি Taxpayer Identification Number (TIN) লয়; তাৰ পাছত e-Filing Management System আৰু e-Payments System ব্যৱহাৰ কৰে। নতুন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে সংশ্লিষ্ট Township Revenue Office-ৰ পৰা আৰম্ভ কৰে। ম্যানমাৰৰ কৰ প্ৰশাসনে সোঁশৰীৰে, ডাকযোগে বা ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে ৰিটাৰ্ণ দাখিল গ্ৰহণ কৰে। LTO আৰু MTO-ৰ কৰদাতাই ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে দাখিল কৰিবই লাগিব। নতুন কোম্পানীৰ ই-ফাইলাৰে স্বাক্ষৰিত মূল নথিও নিৰ্ধাৰিত ৰাজহ কাৰ্যালয়লৈ পঠিয়াব লাগে। অনলাইন পৰিশোধত অনলাইন কৰ-পৰিশোধ একাউণ্ট ব্যৱহাৰ হয়; নিয়োগকৰ্তাই দৰমহাৰ উৎসত কৰ্তনৰ বাবে PAYE Management Portal ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। ইলেক্ট্ৰনিক দাখিলৰ ৰচিদৰ তাৰিখ হৈছে বিভাগে লাভ কৰা তাৰিখ; ৰাজহুৱা বন্ধৰ দিনা পোৱা দাখিলক তাৰ পাছৰ কৰ্মদিনত পোৱা বুলি ধৰা হয়। ব্যক্তিগত আয়কৰ দৰমহা, ভাড়া, মূলধনী লাভ আৰু আন কৰযোগ্য আয়ৰ ওপৰত প্ৰযোজ্য। বাৰ্ষিক দৰমহা MMK 4,800,000 বা তাতকৈ কম হ’লে কৰ ৰেহাই। বাৰ্ষিক দৰমহা MMK 4,800,000 অতিক্ৰম কৰিলে গণনাত সম্পূৰ্ণ দৰমহা ব্যৱহাৰ হয়। প্ৰযোজ্য ৰেহাইৰ পাছত প্ৰগতিশীল হাৰসমূহ: MMK 1ৰ পৰা 2,000,000লৈ 0%; MMK 2,000,001ৰ পৰা 10,000,000লৈ 5%; MMK 10,000,001ৰ পৰা 30,000,000লৈ 10%; MMK 30,000,001ৰ পৰা 50,000,000লৈ 15%; MMK 50,000,001ৰ পৰা 70,000,000লৈ 20%; আৰু MMK 70,000,001ৰ পৰা ওপৰলৈ 25%। প্ৰতিটো আয়ৰ প্ৰকাৰৰ ওপৰত মৌলিক ৰেহাই 20%, বছৰি সৰ্বোচ্চ MMK 10,000,000লৈ। আন ৰেহাইৰ ভিতৰত একেলগে বাস কৰা পিতৃ-মাতৃৰ বাবে প্ৰতিজনে MMK 1,000,000, স্বামী বা পত্নীৰ বাবে MMK 1,000,000, প্ৰতিটো সন্তানে MMK 500,000, যোগ্য জীৱন বীমাৰ প্ৰিমিয়াম আৰু কৰদাতাৰ সামাজিক সুৰক্ষাৰ অৱদান অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। অনাবাসী বিদেশীয়ে ধাৰা 6 বা 6A-ৰ ৰেহাই নাপায় আৰু দৰমহাত প্ৰগতিশীল হাৰ প্ৰযোজ্য হয়। কেৱল দৰমহাই আয় হ’লে IRD-ৰ গাইড অনুসৰি সেই অৱস্থাত ব্যক্তিয়ে বাৰ্ষিক ৰিটাৰ্ণ দাখিল বা TIN ল’ব নালাগে; নিয়োগকৰ্তা, কাৰ্যালয়ৰ মুৰব্বী বা কোম্পানীৰ পৰিচালকে প্ৰতিমাহে PAYE কৰ্তন কৰি জমা দিয়ে। ভাড়াৰ আয়ৰ বাবে পৃথক ৰিটাৰ্ণ আৰু পৰিশোধৰ নিয়ম আছে। ভূমি, অট্টালিকা বা কোঠাৰ পৰা পোৱা আয়ৰ বাবে কৰবৰ্ষ শেষ হোৱাৰ পাছৰ তিনিমাহৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক ৰিটাৰ্ণ দাখিল কৰিব লাগে। বছৰি MMK 50,000,000 বা তাতকৈ কম ভাড়াত Commercial Tax নালাগে। এই সীমা অতিক্ৰম কৰিলে ভাড়াতীয়াই 5% Commercial Tax সংগ্ৰহ কৰে; ৰেহাইৰ পাছৰ ভাড়াৰ আয়ত 10% আয়কৰ প্ৰযোজ্য। ফলত নিৰ্ধাৰিত আয়কৰ ২১ দিনৰ ভিতৰত দিব লাগে। সম্পত্তি বিক্ৰী, বিনিময় বা হস্তান্তৰৰ পৰা হোৱা লাভত মূলধনী লাভৰ কৰ প্ৰযোজ্য। হাৰ ম্যানমাৰ কিয়াট বা উপাৰ্জিত বিদেশী মুদ্ৰাত 10%। সম্পত্তি বিক্ৰীৰ ঘোষণা ৩০ দিনৰ ভিতৰত দাখিল কৰিব লাগে। বছৰত হস্তান্তৰ কৰা সম্পত্তিৰ মুঠ মূল্য MMK 10,000,000 বা তাতকৈ কম হ’লে মূলধনী লাভৰ কৰ নালাগে। নিৰ্ধাৰিত কৰ ২১ দিনৰ ভিতৰত দিব লাগে। সম্পত্তি আহৰণ বা ইয়াৰ উৎস ব্যাখ্যা কৰিব নোৱাৰিলে বৰ্তমানৰ IRD গাইডত অঘোষিত আয়ৰ হাৰ এইদৰে দিয়া হৈছে: MMK 300,000,000লৈ 3%; MMK 300,000,001ৰ পৰা 600,000,000লৈ 5%; MMK 600,000,001ৰ পৰা 1,000,000,000লৈ 10%; MMK 1,000,000,001ৰ পৰা 3,000,000,000লৈ 15%; আৰু MMK 3,000,000,001ৰ পৰা ওপৰলৈ 30%। উৎসৰ প্ৰমাণ আৰু ধন-শোধন বিৰোধী ব্যতিক্ৰমে কৰ নিৰ্ধাৰণত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। ব্যৱসায়িক আয়কৰ আইনী ৰূপ আৰু কামৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ম্যানমাৰত পঞ্জীয়ন কৰা কোম্পানী, দৰমহাৰ বাহিৰে আয় কৰা অনাবাসী বিদেশী, MIC-অনুমোদিত ব্যৱসায় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় মালিকানাধীন প্ৰতিষ্ঠানে সাধাৰণতে মুঠ নিট লাভৰ 22% দিয়ে; তালিকাভুক্ত এই শ্ৰেণীসমূহে উল্লেখ কৰা ৰেহাই কৰ্তন নকৰে। প্ৰাথমিক নহোৱা সমবায়ে প্ৰযোজ্য ৰেহাইৰ পাছত 22% দিয়ে। Yangon Stock Exchange-ত তালিকাভুক্ত ৰাজহুৱা কোম্পানীয়ে মুঠ নিট লাভৰ 17% আৰু তেল-গেছ অনুসন্ধান বা উৎপাদন কোম্পানীয়ে 25% দিয়ে। অংশীদাৰী ব্যৱসায় আৰু প্ৰাথমিক সমবায়ত ৰেহাইৰ পাছত ব্যক্তিগত প্ৰগতিশীল হাৰ প্ৰযোজ্য। নতুন ঘৰুৱা উৎপাদনকাৰী MSME, কুটীৰ উদ্যোগ বা ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগে আৰম্ভণিৰ বছৰসহ একেৰাহে তিনিবছৰলৈ বছৰি MMK 20,000,000 পৰ্যন্ত নিট লাভত ৰেহাই পাব পাৰে; ইয়াতকৈ অধিক লাভ কৰযোগ্য। Commercial Tax (CT) সাধাৰণতে ঘৰুৱা উৎপাদন আৰু বিক্ৰী, আমদানি, বাণিজ্য আৰু ৰেহাই নথকা ঘৰুৱা সেৱাত 5%। কৰভিত্তি হৈছে বিক্ৰীৰ আয়—য’ত প্ৰযোজ্য Specific Goods Tax-ও অন্তৰ্ভুক্ত—বা আমদানিৰ স্থলত উপস্থিত মূল্য। ঘৰুৱা উৎপাদন, কৰযোগ্য সেৱা আৰু বাণিজ্যৰ প্ৰতিটোৰ বাবে বছৰি MMK 50,000,000 সীমা আছে। উল্লেখযোগ্য হাৰসমূহ: ইণ্টাৰনেট সেৱাত 15%; SIM বিক্ৰী আৰু সক্ৰিয়কৰণত প্ৰতিটোত MMK 20,000; হোটেল আৰু পৰ্যটনত 3%; বিশুদ্ধ সোণ আৰু সোণৰ অলংকাৰত 3%; আৰু দীৰ্ঘম্যাদী ভূমি-লিজ বা সহযোগিতা ব্যৱস্থাৰ অধীনৰ নিৰ্দিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ, মেৰামতি বা বিক্ৰীত 3%। ৰপ্তানি কৰা অপৰিশোধিত তেলত 5%, ৰপ্তানি কৰা বিদ্যুতত 8% আৰু আন ৰপ্তানি সামগ্ৰীত 0%; প্ৰযোজ্য নিয়ম অনুসৰি ইনপুট CT-ৰ ক্ৰেডিট বা ঘূৰাই পোৱা সম্ভৱ। শিক্ষা, ৰাজহুৱা পৰিবহণ, নিৰ্দিষ্ট স্বাস্থ্য সেৱা, চৰকাৰী সেৱা আৰু কূটনৈতিক সেৱাকে ধৰি তালিকাভুক্ত ৩৪টা সেৱাৰ শ্ৰেণী ৰেহাইপ্ৰাপ্ত। ইনপুট ক্ৰেডিটৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত প্ৰমাণপত্ৰ আৰু ফৰ্ম, লগতে পঞ্জীয়নভুক্ত বিপক্ষ পক্ষ লাগে। CT কৰদাতাই ত্ৰৈমাসিক আৰু বাৰ্ষিক ফৰ্ম দাখিল কৰে। পৰ্যালোচনা কৰা চৰকাৰী সামগ্ৰীত ২০২৬-২৭ৰ সঠিক ত্ৰৈমাসিক অন্তিম তাৰিখ পোৱা নগ’ল; ২০২৫-২৬ৰ তাৰিখ আছিল 31 July 2025, 31 October 2025, 2 February 2026 আৰু 30 April 2026। Specific Goods Tax (SGT) হৈছে তালিকাভুক্ত সামগ্ৰীৰ ওপৰত আবকাৰীৰ দৰে কৰ। ২০২৬ৰ তালিকাত চিগাৰেট, ধঁপাত, চেৰুট, মদ, ৱাইন, বিয়েৰ, বাহন, ইন্ধন, প্ৰাকৃতিক গেছ, কাঠ আৰু আন নিৰ্দিষ্ট সামগ্ৰী আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, মূল্যস্তৰ অনুসৰি প্ৰতিটো চিগাৰেটত MMK 15, 28 বা 31; ধঁপাতত 60%; প্ৰতিটো চেৰুটত MMK 3; বাহন আৰু ইঞ্জিনৰ শ্ৰেণী অনুসৰি বাহনত 5%, 10%, 30% বা 50%; ইন্ধনত 5%; আৰু প্ৰাকৃতিক গেছত 8%। ৰপ্তানিৰ ব্যৱহাৰ আৰু ইনপুটৰ সমন্বয়সহ সম্পূৰ্ণ সামগ্ৰী আৰু মূল্যস্তৰৰ তালিকাই নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। উৎসত কৰ্তন কৰা কৰ (WHT) নিৰ্দিষ্ট পৰিশোধৰ পৰা কৰ্তন কৰি কৰ কৰ্তৃপক্ষক জমা দিয়া হয়। আবাসী নাগৰিক বা আবাসী বিদেশীৰ বাবে ৰয়েল্টিত 10% আৰু ম্যানমাৰত কৰা নিবিদা, চুক্তি, মূল্যপ্ৰস্তাৱ বা আউটচ’ৰ্চ কৰা সামগ্ৰী, কাম আৰু সেৱাত 2%। অনাবাসী বিদেশীৰ ক্ষেত্ৰত সুতত 15%, ৰয়েল্টিত 15% আৰু নিবিদা বা চুক্তিৰ পৰিশোধত 2.5%। স্থানীয়ভাৱে কৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা অনাবাসী বিদেশীৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ম্যানমাৰ শাখাক দিয়া সুতত WHT নালাগে; নিবিদা বা চুক্তিৰ শ্ৰেণীত ব্যক্তিগত পৰিশোধকাৰীৰ WHT-ৰ দায় নাই। MMK 500,000ৰ সীমা বিত্তীয় বৰ্ষৰ মুঠ পৰিশোধৰ ভিত্তিত প্ৰযোজ্য; কিন্তু বিদেশী মুদ্ৰাৰ পৰিশোধ আৰু অনাবাসী নাগৰিকলৈ পৰিশোধ পৰিমাণ যিয়েই নহওক প্ৰযোজ্য। চৰকাৰী প্ৰশাসনিক কৰ্তনকাৰীয়ে একেদিনাই জমা দিয়ে; আন কৰ্তনকাৰীয়ে সাধাৰণতে সাত দিনৰ ভিতৰত জমা দিয়ে। কৰ্তনকাৰীয়ে WHT প্ৰমাণপত্ৰ patakha(wanga)-17 তিনিটা প্ৰতিত জমা দিয়ে। আবাসীৰ WHT সাধাৰণতে চূড়ান্ত কৰ নিৰ্ধাৰণৰ বিপৰীতে ক্ৰেডিটযোগ্য; চুক্তি নথকা দেশৰ অনাবাসীৰ WHT সাধাৰণতে চূড়ান্ত কৰ। ম্যানমাৰৰ যুক্তৰাজ্য, ভিয়েটনাম, কোৰিয়া গণৰাজ্য, মালয়েছিয়া, ভাৰত, ছিংগাপুৰ, Lao PDR আৰু থাইলেণ্ডৰ সৈতে দ্বৈত কৰ চুক্তি আছে। চুক্তিৰ সুবিধাৰ বাবে সংশ্লিষ্ট চুক্তিৰ চৰ্ত, বাসস্থানৰ প্ৰমাণ আৰু IRD বা ৰাজহ কাৰ্যালয়ৰ প্ৰক্ৰিয়া পূৰণ কৰিব লাগে। Union Taxation Law-ৰ অধীনত আয়ৰ প্ৰকাৰ অনুসৰি বিদেশী কৰৰ ক্ৰেডিট উপলব্ধ হ’ব পাৰে। চুক্তি থাকিলেই স্থানীয় ৰিটাৰ্ণ বা WHT-ৰ দায় স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে আঁতৰি নাযায়। ব্যৱসায়িক আয়ৰ চুক্তিগত ব্যৱহাৰত লাভগ্ৰাহীৰ ম্যানমাৰত স্থায়ী প্ৰতিষ্ঠান নাই বুলি প্ৰমাণো লাগিব পাৰে। ১ এপ্ৰিল ২০২৫ৰ পৰা ৩১ মাৰ্চ ২০২৬লৈ চলা ২০২৫-২৬ প্ৰতিবেদনকালৰ বাবে IRD-ৰ বাৰ্ষিক ৰিটাৰ্ণৰ অন্তিম তাৰিখ আছিল 30 June 2026। পৰ্যালোচনা কৰা চৰকাৰী জাননীত ২০২৬-২৭ৰ বাৰ্ষিক অন্তিম তাৰিখ নিশ্চিত হোৱা নাই। নিৰ্ধাৰিত ফৰ্মত সম্পূৰ্ণ আৰু শুদ্ধ তথ্য, লগতে কৰদাতাৰ স্বাক্ষৰ থাকিব লাগে; প্ৰযোজ্য হ’লে মাচুল লৈ ৰিটাৰ্ণ প্ৰস্তুত কৰা ব্যক্তিয়েও স্বাক্ষৰ কৰে। দেৰিকৈ দাখিল কৰিলে মূল্যায়ন নোহোৱালৈকে বকেয়া কৰৰ 5% আৰু প্ৰতিমাহে বা মাহৰ অংশৰ বাবে অতিৰিক্ত 1%, অথবা MMK 100,000—ইয়াৰ যিটো বেছি—লাগে। বিধিবদ্ধ দাবী বা কিস্তিৰ অন্তিম তাৰিখ পাৰ হ’লে বকেয়া কৰৰ 10% দেৰিৰ পৰিশোধৰ জৰিমনা হ’ব পাৰে। যথেষ্ট কাৰণ থাকিলে অন্তিম তাৰিখৰ আগতে সময় বৃদ্ধিৰ আবেদন কৰিব পাৰি। কৰ নথি সাধাৰণতে কমেও সাত বছৰ ৰাখিব লাগে; সংশ্লিষ্ট কৰকালৰ সীমাবদ্ধতাৰ সময় সাত বছৰতকৈ দীঘল হ’লে তাতকৈ অধিক সময়ো ৰাখিব লাগে। প্ৰমাণ থাকিলে অতিৰিক্ত পৰিশোধ ঘূৰাই ল’ব, আন দায়ৰ বিপৰীতে ক্ৰেডিট কৰিব বা আগতীয়া কৰ হিচাপে আগলৈ নিব পাৰি। সংশ্লিষ্ট কৰ আইনৰ অধীনত আপীলৰ অধিকাৰ আছে, যদিও পৰ্যালোচনা কৰা সামগ্ৰীত সকলো আপীলৰ অন্তিম তাৰিখ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। নিৰ্দিষ্ট দলিল আৰু লেনদেনত ষ্টাম্প শুল্ক আৰু শুল্ক প্ৰযোজ্য। IRD-ৰ গাইডত মূল্যায়িত মূল্যৰ ভিত্তিত স্থাৱৰ সম্পত্তি ক্ৰয়ৰ দলিলত মুঠ 4% ষ্টাম্প শুল্ক দিয়া হৈছে। এবছৰলৈকে লিজত 0.5%; তিনিবছৰলৈকে লিজত গড় ভাড়াৰ 0.5%; আৰু তিনিবছৰতকৈ দীঘল লিজত গড় ভাড়াৰ 2%। দীৰ্ঘম্যাদী লিজ আৰু স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে নবীকৰণ হোৱা লিজৰ সূত্ৰই গণনা সলনি কৰিব পাৰে; লিজৰ ষ্টাম্প শুল্ক ভাড়াতীয়াই দিয়ে। চৰকাৰী বা নিৰ্মাণ নিবিদাৰ চুক্তিত 1%, IRD FAQ অনুসৰি সৰ্বোচ্চ MMK 150,000। সঠিক দলিলৰ শ্ৰেণীয়েই প্ৰযোজ্য নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰে। শুল্ক বা আমদানি শুল্ক আৰু খণ্ডভিত্তিক কৰ বা ৰয়েল্টিও প্ৰযোজ্য হ’ব পাৰে; সেয়েহে দাখিল বা পৰিশোধৰ আগতে সামগ্ৰী, লেনদেন আৰু দায়িত্বশীল কৰ্তৃপক্ষ চিনাক্ত কৰিব লাগে।