મ્યાનમારમાં વ્યવસાયો

મ્યાનમારનું વ્યવસાયોના પ્રમાણભૂત વર્ગીકરણ (M.S.C.O.) લોકો રોજગારની સ્થિતિ, ઉદ્યોગ અથવા ઉત્પાદનને ધ્યાનમાં લીધા વિના જે કાર્યો કરે છે તેના આધારે કામનું વર્ણન કરે છે. તેમાં 8 મુખ્ય જૂથો, 78 ગૌણ જૂથો, 282 એકમ જૂથો અને પાંચ અંકના કોડવાળા 1,401 વ્યવસાયો છે. આ વર્ગીકરણ 2003નું છે અને વ્યવસાયો ઓળખે છે; તે પોતે લાયકાતનો પુરાવો આપતું નથી, લાઇસન્સ આપતું નથી કે પ્રમાણપત્રો સમકક્ષ છે એવું ઠરાવતું નથી. વ્યવસાય કોડ પહેલાં Apprentice ઉપસર્ગ આવી શકે છે, પરંતુ એપ્રેન્ટિસશિપ અલગ વ્યવસાય કોડ નથી. વ્યક્તિ ઔપચારિક શિક્ષણ, કાર્યસ્થળની તાલીમ, અગાઉના અનુભવ અથવા આ માર્ગોના સંયોજનથી વ્યવસાયમાં પ્રવેશી શકે છે. નેશનલ સ્કિલ્સ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઑથોરિટી (NSSA) માન્યતા પ્રાપ્ત કેન્દ્રો મારફતે વ્યવસાયિક ક્ષમતા ધોરણો, તાલીમ અને કૌશલ્ય મૂલ્યાંકન આપે છે. તેની વ્યવસ્થા સ્થાનિક કામદારો, સ્થળાંતરિત કામદારો અને પરત ફરેલા લોકો માટે હોઈ શકે છે; મૂલ્યાંકનથી સત્તાવાર કૌશલ્ય-સ્તરનું પ્રમાણપત્ર મળી શકે છે. સ્તરોની સંખ્યા, પાત્ર વ્યવસાયો અને ફી માટે હાલની NSSA માહિતી તપાસવી જોઈએ, કારણ કે યાદીઓ અને પ્રક્રિયાઓ બદલાઈ શકે છે. પ્રમાણપત્ર કે કામનો ઇતિહાસ આપમેળે રોજગાર, વ્યવસાયિક નોંધણી કે કામ કરવાની મંજૂરી આપતું નથી. શ્રમ વિભાગ, ફેક્ટરીઓ અને સામાન્ય શ્રમ કાયદા નિરીક્ષણ વિભાગ, સામાજિક સુરક્ષા બોર્ડ (SSB) અને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ સંસ્થાઓ કામકાજના જુદા જુદા પાસાં સંભાળે છે. શ્રમના નિયમો રજા અને જાહેર રજાઓ, શ્રમિક સંગઠનો, વિવાદ ઉકેલ, સામાજિક સુરક્ષા, લઘુત્તમ વેતન, રોજગાર અને કૌશલ્ય વિકાસ, વેતન ચુકવણી તથા દુકાનો અને કાર્યસ્થળો જેવા વિષયો આવરે છે. આવરણ કામદાર, નોકરીદાતા, કાર્યસ્થળ અને કાનૂની સ્થિતિ પર આધારિત છે. સ્વરોજગારી અને અનૌપચારિક ક્ષેત્રના કામદારોને નોંધાયેલા કર્મચારીઓ જેટલું જ રક્ષણ કે લાભ આપમેળે મળતું નથી. વ્યવસાયિક પરિષદો અમુક નિયંત્રિત વ્યવસાયોનું નિયમન કરે છે. મ્યાનમાર મેડિકલ કાઉન્સિલ ડૉક્ટરોની નોંધણી, લાયકાતની માન્યતા, પ્રેક્ટિસ લાઇસન્સ અને નૈતિકતા, સારી સ્થિતિ તથા શિસ્તના પ્રશ્નો સંભાળે છે. સ્થાનિક રીતે તાલીમ પામેલા ડૉક્ટરને સામાન્ય રીતે માન્ય MBBS, ઇન્ટર્નશિપ અથવા હાઉસમેનશિપ, જરૂરી તબીબી સેવા કે પરીક્ષાના પગલાં, નોંધણી અને પ્રેક્ટિસ લાઇસન્સ જોઈએ. પ્રકાશિત સ્થાનિક નોંધણી ફી 50,000 MMK છે. વિદેશી તબીબી લાયકાત માટે કાઉન્સિલની માન્યતા જરૂરી છે; રાષ્ટ્રીય ડૉક્ટરનું સંપૂર્ણ રજિસ્ટ્રેશન મેળવવા મ્યાનમાર મેડિકલ લાઇસન્સિંગ પરીક્ષા આપવી પડે છે, જેની પ્રકાશિત ફી 350,000 MMK છે. વિદેશી નિષ્ણાતોને નિષ્ણાત મુલાકાત, શિક્ષણ કે તાલીમ, માનવતાવાદી કાર્ય અથવા સંશોધન માટે હોસ્પિટલ કે આરોગ્યસંભાળ સંસ્થામારફતે મર્યાદિત નોંધણી મળી શકે છે. પ્રેક્ટિસ શરૂ થાય તેના ઓછામાં ઓછા ચાર અઠવાડિયા પહેલાં સંસ્થાએ અરજી કરવી જોઈએ. નિષ્ણાત લાઇસન્સ સંપૂર્ણ નોંધણી પછી મળે છે; તે સંપૂર્ણ નોંધણીનું સ્થાન લેતું નથી. મ્યાનમાર નર્સ અને મિડવાઇફ કાઉન્સિલ નર્સો અને દાયણોનું નિયમન કરે છે. નિયંત્રિત પ્રેક્ટિસ માટે માત્ર ડિગ્રી, ડિપ્લોમા કે પ્રમાણપત્ર પૂરતું નથી: લાગુ પડતી નોંધણી અને લાઇસન્સ પણ જરૂરી છે. નવા સ્નાતકો નોંધણી માટે અરજી કરે છે. સરકારી પદે નિમણૂક ન થયેલી નોંધાયેલ નર્સ કે દાયણને ક્ષમતા પરીક્ષા આપવી પડી શકે છે અને સામાન્ય રીતે એક વર્ષ માટે માન્ય, શક્ય હોય તો નવીનીકરણીય, કામચલાઉ પ્રેક્ટિસ લાઇસન્સ મળી શકે છે. સરકારી કર્મચારી તરીકે નિમાયેલા લોકો લાગુ પડતી પ્રેક્ટિસ-લાઇસન્સ પ્રક્રિયા અનુસરે છે. લાઇસન્સનું પુનઃનવીનીકરણ અને હાલની કે સક્રિય નોંધણી જુદી બાબતો છે; હાલની ફી તથા સમયમર્યાદા કાઉન્સિલ પાસે તપાસવી જોઈએ. મ્યાનમાર ડેન્ટલ કાઉન્સિલ દંતચિકિત્સકો અને સંબંધિત દંત વ્યવસાયોનું નિયમન કરે છે. દંતચિકિત્સકને સામાન્ય રીતે BDS અથવા અન્ય માન્ય દંત લાયકાત, જરૂરી હાઉસ સર્જનશિપ, નોંધણી પ્રમાણપત્ર અને યોગ્ય લાઇસન્સ જોઈએ. લાઇસન્સના પ્રકારોમાં સામાન્ય, નિષ્ણાત અને મર્યાદિત દંતચિકિત્સક લાઇસન્સનો સમાવેશ થાય છે. ડેન્ટલ નર્સ, મોઢાની સ્વચ્છતા નિષ્ણાતો, પ્રોસ્ટેટિસ્ટ અને ડેન્ટલ સહાયકો સમાન પ્રેક્ટિશનર લાઇસન્સને બદલે માન્યતા પ્રમાણપત્રો વાપરે છે. જરૂરી લાઇસન્સ વિના દંતચિકિત્સા કરવી પ્રતિબંધિત છે. દંત લાઇસન્સની મુદત પૂરી થાય તેના ઓછામાં ઓછા 60 દિવસ પહેલાં નવીનીકરણ કરવું જોઈએ; વિદેશી લાઇસન્સ વિશેષતા, સ્થળ અને સમયગાળા પ્રમાણે મર્યાદિત હોઈ શકે છે. એન્જિનિયરિંગ અને સ્થાપત્ય માટે અલગ નોંધણી માર્ગો છે. મ્યાનમાર એન્જિનિયરિંગ કાઉન્સિલ ATech, AGTech, RTech અને RGTech જેવા ગ્રેડ પછી Registered Engineer, Registered Senior Engineer અને Professional Engineer જેવી વ્યાવસાયિક શ્રેણીઓ વાપરે છે. અન્ય શ્રેણીઓમાં ACPE, RLE અથવા RLPE અને RFPE આવે છે. નોંધણી ચોક્કસ શાખા સાથે જોડાયેલી છે. Professional Engineer મૂલ્યાંકન માટે માન્ય એન્જિનિયરિંગ ડિગ્રી, સંબંધિત અનુભવ, કારકિર્દી અહેવાલ, ભલામણો, સતત વ્યાવસાયિક વિકાસના રેકોર્ડ અને મૂલ્યાંકન અથવા ઇન્ટરવ્યૂ જરૂરી હોઈ શકે છે. પ્રકાશિત Professional Engineer મૂલ્યાંકન અથવા ઇન્ટરવ્યૂ ફી 50,000 MMK છે, જ્યારે Registered Engineer Certificateનું એક પ્રકાશિત ઉદાહરણ 10,000 MMK છે; લાગુ પડતી ફી સ્થિતિ અને પ્રમાણપત્ર પ્રમાણે નક્કી થાય છે. વિદેશી એન્જિનિયરો સામાન્ય રીતે લાયકાતના દસ્તાવેજો આપે છે, સ્થાનિક રીતે નોંધાયેલા એન્જિનિયર સાથે કામ કરે છે અને લાગુ સ્થાનિક અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો તથા સહકારની આવશ્યકતાઓ પાળે છે. મ્યાનમાર આર્કિટેક્ટ કાઉન્સિલમાં ડિપ્લોમા પછી ટેકનિશિયન નોંધણી, Bachelor of Architectural Technology પછી સ્નાતક ટેકનિશિયનનો દરજ્જો, B.Arch પછી Registered Architect Certificate અને Architect Licence અથવા Senior Architect Licence પહેલાં કાઉન્સિલ મૂલ્યાંકન જેવા તબક્કા છે. જણાવાયેલ સિવિલ-સર્વિસ અપવાદ સિવાય સ્થાપત્ય અને નિર્દિષ્ટ તકનીકી કામ માટે સંબંધિત નોંધણી પ્રમાણપત્ર સામાન્ય રીતે જરૂરી છે. વિદેશી આર્કિટેક્ટનું પ્રમાણપત્ર કામના પ્રકાર, વ્યાપ, સમયગાળા અને શરતો પ્રમાણે મર્યાદિત હોઈ શકે છે. સ્થાપત્ય લાઇસન્સની મુદત પૂરી થાય તેના ઓછામાં ઓછા 60 દિવસ પહેલાં નવીનીકરણ કરવું જોઈએ. કાઉન્સિલના નિર્દેશો, નૈતિકતા, અપીલો અને નોંધણીનો વ્યાપ નક્કી કરે છે કે નોંધાયેલા વ્યાવસાયિક કયું કામ કરી શકે. મ્યાનમાર એકાઉન્ટન્સી કાઉન્સિલ અને ઑડિટર જનરલની કચેરી full-fledged CPA, Registered Accountant અને Public Accountancy Practising Permit (PAPP) જેવી શ્રેણીઓને માન્યતા આપે છે. PAPP માટે સામાન્ય રીતે ઓછામાં ઓછું એક વર્ષ full-fledged CPA તરીકે નોંધાયેલ હોવું જરૂરી છે. શરતોમાં MICPAનું સભ્યપદ, પ્રારંભિક 12 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 20 કલાકનું સતત વ્યાવસાયિક વિકાસ, દરેક નવીનીકરણ સમયગાળામાં ઓછામાં ઓછા 120 કલાક, મ્યાનમારમાં ઓછામાં ઓછા 183 દિવસનું નિવાસ અને મુખ્ય પ્રવૃત્તિ તરીકે જાહેર હિસાબી પ્રેક્ટિસનો સમાવેશ થઈ શકે છે. પ્રકાશિત પ્રારંભિક ફીમાં અરજી માટે 1,000 MMK અને નોંધણી માટે 45,000 MMK છે. નવીનીકરણની પ્રકાશિત ફીમાં 1,000 MMK અને 45,000 MMK ઉપરાંત દર વર્ષે 100,000 MMKની મુદત-ફી છે. મોડી ફી જાન્યુઆરી સુધી 50,000 MMK અને ફેબ્રુઆરીથી એપ્રિલ સુધી 500,000 MMK દર્શાવાઈ છે. ઑડિટ ફર્મ અને જાહેર ક્ષેત્રનું હિસાબી કામ માટે વધારાની MAC નોંધણી જરૂરી હોઈ શકે છે. અધ્યાપન, કાનૂની કાર્ય, માહિતી ટેક્નોલોજી, વહીવટ, મીડિયા, વેચાણ, આતિથ્યસેવા, ખેતી, માછીમારી, વનઉદ્યોગ, ઉત્પાદન, પરિવહન, બાંધકામ, વેપાર અને સંભાળના કામમાં શિક્ષણ, નોકરીદાતાની પદ્ધતિ, બજારની પ્રતિષ્ઠા, ક્ષેત્ર પરવાના અને અનૌપચારિક અનુભવના જુદા સંયોજનો લાગુ પડે છે. એક જ રાષ્ટ્રીય લાઇસન્સિંગ માર્ગ દરેક ભૂમિકાને આવરી લેતો નથી; તેથી અધ્યાપન અને કાનૂની કામ માટે સંબંધિત સંસ્થા તથા ક્ષેત્રના નિયમો તપાસવા જરૂરી છે. શિક્ષણ મંત્રાલયની સામગ્રીમાં National Qualifications Framework (NQF) અને શિક્ષણ કાયદાની માહિતી છે, પરંતુ NQFનું સ્તર પોતે દરેક વ્યવસાયનું લાઇસન્સ આપતું નથી. 2019નો વ્યવસાયિક સલામતી અને આરોગ્ય કાયદો શારીરિક કે માનસિક શ્રમવાળા કામ પર લાગુ પડે છે. નોકરીદાતાની વ્યાખ્યામાં ઠેકેદાર, પેટા-ઠેકેદાર અથવા સ્વરોજગારી કરનારનો સમાવેશ થઈ શકે છે. કાર્યસ્થળ અને નિર્ધારિત મર્યાદા પ્રમાણે નોકરીદાતાએ વ્યવસાયિક સલામતી અને આરોગ્ય અધિકારી અથવા સંયુક્ત સલામતી સમિતિ રાખવી પડી શકે છે. નોકરીદાતાઓએ જોખમ નિવારણ, કાર્યસ્થળનાં જોખમો અને અકસ્માતોનું પણ સંચાલન કરવું પડે છે. નિરીક્ષણ અધિકારીઓ આવરી લેવાયેલા કાર્યસ્થળોમાં પ્રવેશી તપાસ કરી શકે છે. બાંધકામ, કારખાનાં, ખાણકામ, પરિવહન, રાસાયણિક કામ, ખેતી અને આરોગ્યસંભાળમાં આ ફરજો ખાસ મહત્વની છે. માન્યતા પ્રાપ્ત અથવા નોંધાયેલા ડૉક્ટર, અધિકૃત પરીક્ષક અને વ્યવસાયિક સલામતીના તાલીમકાર અલગ માન્ય કાર્યો કરે છે. સામાજિક સુરક્ષા કાયદો, નોંધણી, ફાળો અને લાગુ આવરણને આધારે SSB નોંધાયેલા વીમાધારક કામદારોને આરોગ્યસંભાળ, બીમારી, માતૃત્વ, મૃત્યુ, વ્યવસાયિક ઈજા, અશક્તતા, નિવૃત્તિ, આશ્રિતો અને બેરોજગારીના લાભ આપી શકે છે. વ્યવસાયનું પદનામ માત્રથી SSB લાભ મળતો નથી. વ્યવસાયિક પરિષદો પદનામ અને કામના વ્યાપ, નૈતિકતા, સતત વ્યાવસાયિક વિકાસ, નવીનીકરણ, ફરિયાદો, શિસ્ત અને અપીલોનું નિયમન કરી શકે છે. વિદેશી પ્રેક્ટિસ સામાન્ય રીતે સ્થાનિક પ્રેક્ટિસની આપમેળે સમકક્ષ હોતી નથી; તે મર્યાદિત અથવા શરતી હોઈ શકે છે. વ્યવસાયની સમજદાર યોજના નોકરી, લાયકાત, પરિષદની નોંધણી, પ્રેક્ટિસ લાઇસન્સ, રોજગાર કરાર અને સામાજિક સુરક્ષા આવરણને અલગ અલગ ધ્યાનમાં લે છે.