ميانمار ۾ فطرت

ميانمار ۾ فطرت جي هر حصي تي لاڳو ٿيندڙ ڪو هڪ ادارو يا درجو ناهي. رسمي محفوظ علائقا، ڪميونٽي انتظام، سياحت جون خدمتون ۽ مقامي رواج گڏجي قائم، پر جزوي طور ورهايل نظام ٺاهين ٿا. مکيه قدرتي منظرن ۾ هماليه ۽ ڪاچن جا مٿانهان علائقا، چن ۽ رخائن يوما، وچ وارو خشڪ علائقو، ايراوادي ڊيلٽا، انلي ۽ انڊاوگي، ۽ تناٿاري ۽ ميڪ جا ٻيٽ شامل آهن. انهن علائقن ۾ ٻيلا، جبل، خشڪ ۽ نيم مرطوب علائقا، ڇوڙ وارن هنڌن جا مينگروو، اندروني تازي پاڻيءَ جا ذخيرا، گاهه جا ميدان، سامونڊي ۽ ساحلي رهائشون ۽ ننڍا ٻيٽ آهن. قدرتي وسيلا ۽ ماحولياتي تحفظ واري وزارت، خاص طور ٻيلي کاتي ۽ ان جي فطرت ۽ جهنگلي جيوت تحفظ واري ڊويزن وسيلي، رسمي تحفظ جي نظام جو وڏو حصو سنڀالي ٿي. 2018ع جو حياتياتي تنوع ۽ محفوظ علائقن جي تحفظ وارو قانون سائنسي ذخيرو، قومي پارڪ، سامونڊي قومي پارڪ، قدرتي ذخيرو، جهنگلي جيوت جي پناهگاهه، ارضياتي اهميت وارو علائقو ۽ ڪميونٽي تحفظ وارو علائقو جهڙا درجا ڏئي ٿو. ٻيلي کاتي جي بنيادي ڄاڻ موجب 45 قائم محفوظ علائقا آهن، جيڪي ميانمار جي لڳ ڀڳ 5.85 سيڪڙو حصي تي پکڙيل آهن. ان ۾ اَٺ آسيان ورثийн پارڪ، گڏيل قومن جي تعليمي, шинжлэх ухаан болон соёлын байгууллагын انسان ۽ حياتياتي ذخيري واري پروگرام سان لاڳاپيل ٻه ماڳ، ۽ رامسر ڪنوينشن هيٺ تسليم ٿيل ست رامسر ماڳ، جيڪي لڳ ڀڳ 278,913 هيڪٽرن تي پکڙيل آبي زمينون آهن، پڻ درج آهن. مثالن ۾ هاڪابورازي، پونڪنرازي، الائونگداو ڪاٿاپا، ناتماتائونگ، پوپا جبل، لامپي، مينماهلائو ڪيون، انلي، انڊاوگي، موئيونگي، چَٿن ۽ شويستيتاو شامل آهن. اڳوڻي قومي بنيادي ڄاڻ ۾ ٻوٽن جا 11,824 قسم، ٿڻائتا جانورن جا 252 قسم ۽ پکين جا 1,056 قسم درج هئا؛ اهي انگ پراڻي ڊيٽا سيٽ جا آهن، موجوده قومي مردم شماري نه. خاص تحفظ گهربل نسلن ۾ ٽائگر، ايشيائي هاٿي، بانٽينگ، ايلڊ جو هرڻ، ميانمار جو تارو ڪڇون، ايراوادي ڊولفن، واڳون، سامونڊي ڪڇون، لڏپلاڻ ڪندڙ آبي پکي ۽ آرڪيڊ شامل آهن. محفوظ علائقن جا ضابطا درجي، لاڳو قانون ۽ ماڳ جي ضابطن تي دارومدار رکن ٿا. شڪار، جهنگلي جيوت پڪڙڻ يا واپار ڪرڻ، قدرتي وسيلا ڪڍڻ، رهائشگاهن کي نقصان ڏيڻ ۽ بنا اجازت ترقياتي ڪم منع يا اجازت سان مشروط ٿي سگهن ٿا. محفوظ علائقي جو نالو هجڻ سان مڇيگيري، ٻارڻ لاءِ ڪاٺ يا غير ڪاٺيلي ٻيلي جون شيون گڏ ڪرڻ، اڏاوت يا زمين تي زراعت جي کليل اجازت نٿي ملي. ٻيلي جو استعمال ميانمار سليڪشن سسٽم موجب ٿي سگهي ٿو، جيڪو چونڊيل ٻيلي انتظام جو طريقو آهي. ڪميونٽي ٻيلا هڪ فاريسٽ يوزر گروپ کي ٻيلي کاتي جي منظوري ڏين ٿا ته جيئن مقرر ٿيل ٻيلي وسيلن جو انتظام ڪري؛ سرٽيفڪيٽ 30 سالن تائين وڌي سگهن ٿا، ۽ انتظامي منصوبو ۽ فائدن جي منصفاڻي ورڇ انتظام جو حصو هئڻ گهرجن. ڏورانهن نسلي علائقن ۾ عملدرآمد ۽ ٻيلي کاتي جو اختيار اڻبرابر ٿي سگهي ٿو. فطرت سان لاڳاپيل روزگار ۾ ڪاٺ، غير ڪاٺيليون ٻيلي شيون جهڙوڪ خوراڪ، دوا ۽ هنر جو سامان، ٻارڻ جي ڪاٺ، اندرين ۽ سامونڊي مڇيگيري، مينگروو جو استعمال ۽ محفوظ علائقن جي حدن ڀرسان زراعت شامل آهن. دٻاءَ ۾ غير قانوني شڪار ۽ جهنگلي جيوت جو واپار، ٻيلن جي گهٽتائي، حد کان وڌيڪ مڇيگيري، حدن کان اڳتي وڌڻ، باهه، رهائشگاهن جي تبديلي، کاڻيون، غير پائيدار گڏ ڪرڻ، ٻاهران آيل نقصانڪار نسل ۽ موسمياتي تبديلي شامل آهن. سياحت سان گڏ ڪچرو، آکيرن ۽ بنيادي رهائشگاهن ڀرسان خلل، زمين ۽ قيمتن جا تڪرار ۽ ثقافتي ڇڪتاڻ وڌي سگهي ٿي. ٻيلن ۽ محفوظ علائقن ڀرسان ڪميونٽيون انسانن ۽ جهنگلي جيوت جي ٽڪراءَ کان به متاثر ٿين ٿيون. سرگرمين ۾ جابلو پنڌ، پکين جو مشاهدو، آرڪيڊ ۽ فطرت جي تشريح، ٻيڙي هلائڻ، موٽر بوٽ جا سفر، سائيڪل هلائڻ، غارن جو دورو، سنورڪلنگ، اسڪوبا ڊائيونگ ۽ ڪڇن يا واڳن جو مشاهدو شامل آهن. ڪميونٽيءَ جي بنياد تي سياحت، يا CBT، سياحن جي خدمتن کي ڪميونٽيءَ جي شرڪت سان گڏائي ٿي ۽ انڊاوگي ڀرسان ڳوٺن ۾ رهائش ۽ مقامي رهنمائي شامل ٿي سگهي ٿي. هوٽلن ۽ سياحت واري وزارت ڪيترائي ماحول دوست سياحتي ماڳ درج ڪري ٿي، پر ان سان داخلا جي پاڻمرادو اجازت نٿي ملي. ماڳ موجب ٻيلي کاتي جو دفتر يا وارڊن، مقامي اختيار، فراهم ڪندڙ يا گائيڊ اجازت سنڀالي سگهي ٿو. ميانمار ۾ داخلا يا اجازت نامي جي ڪا ڀروسي جوڳي هڪجهڙي قومي فيس شايع ٿيل ناهي، تنهنڪري موجوده خرچ، کُلڻ جون حالتون، آمدورفت، سيڪيورٽي ۽ موسمي بندش مقامي طور پڪ ڪريو. زميني ۽ جابلو ماڳن لاءِ نومبر کان فيبروري تائين جو وقت اڪثر وڌيڪ مناسب هوندو آهي. ساحلي ۽ ڊيلٽا وارن علائقن تي مينهن جي موسم ۽ سائيڪلون وڌيڪ اثر ڪن ٿا. موسميات ۽ آبيات جو کاتو تيز مينهن، اوچتي ٻوڏ، درياهي ۽ ساحلي ٻوڏ، زمين کسڪڻ، سائيڪلون، طوفاني لهرون، خراب سمنڊ، ڏڪار ۽ جهنگلي باهه بابت خبرداريون جاري ڪري ٿو. ٻيلي کاتي جي ڄاڻ، ٻيلي تحقيقاتي اداري، چَٿن قدرتي تاريخ عجائب گهر، هوٽلن ۽ سياحت واري وزارت جي تشريح، يونيورسٽين، تحفظ جي تنظيمن ۽ ماڳن جي ڪميونٽين کان هڪ ٻئي کي پورو ڪندڙ ڄاڻ ملي ٿي. قومي حڪمت عملي گائيڊن جا لائسنس ۽ سياحن لاءِ جهنگلي جيوت بابت هدايتون تجويز ڪري ٿي، پر هر ماڳ تي عملدرآمد جي تصديق ناهي. ميانمار ۾ فطرت جي سڀني ماڳن لاءِ هڪ ملڪ گير سياح، شڪايت يا فيس جو دفتر به ناهي.