म्यांमारमे आवास व्यवस्था एकटा राष्ट्रीय पहुँच वा पंजीकरण प्रक्रियाक पालन नहि करैत अछि। Ministry of Construction आ ओकर Department of Urban and Housing Development (DUHD) क राष्ट्रीय जिम्मेदारी अछि; राज्य आ क्षेत्र प्राधिकरण, Nay Pyi Taw निकाय, City Development Committees, General Administration Department आ स्थानीय भूमि कार्यालय आवास प्रशासनक अलग-अलग हिस्सा संभालैत अछि। Yangon City Development Committee, जे प्रायः YCDC कहल जाइत अछि, Yangon मे खास महत्त्व रखैत अछि। Department of Agricultural Land Management and Statistics ग्रामीण भूमि रिकॉर्डक महत्त्वपूर्ण हिस्सा संभालैत अछि। शहर, क्षेत्र आ गाँव अनुसार प्रक्रिया आ जिम्मेदार कार्यालय बदलि सकैत अछि। 2024 Myanmar Population and Housing Census मे 7,780,926 परिवार शामिल छल। 84.6% परिवार अपन आवासमे आ 10.9% किराएदार आवासमे रहैत छल। शहरी परिवारक स्थिति अलग छल: 69.0% अपन आवासमे आ 23.2% किराए पर। ग्रामीण क्षेत्रमे 93.9% अपन आवासमे आ 3.6% किराए पर रहैत छल। ई आँकड़ा परिवारक रहबाक व्यवस्था बतबैत अछि, ई नहि गारंटी दैत अछि जे प्रत्येक निवासी लग सुरक्षित कानूनी स्वामित्व वा औपचारिक किराया अनुबंध अछि। आवास गुणवत्ता आ सेवा सेहो बदलैत अछि। तीन-कमराक इकाई सबसँ आम छल, जे कुल आवास इकाईक 34.2% छल। एक-कमरा इकाई शहरी आवासक 16.0% आ ग्रामीण आवासक 8.9% छल। राष्ट्रीय स्तर पर 9.5% परिवार, शहरीमे 11.9% आ ग्रामीणमे 8.0% परिवारमे एकटा कमरामे दू सँ बेसी लोक रहैत छल। मुख्य बिजली 66.3% परिवार तक पहुँचैत छल; शहरीमे लगभग 91% आ ग्रामीणमे 52%। सौर रोशनी 19.8% परिवार बतौलक; शहरीमे लगभग 3% आ ग्रामीणमे 30%। 81% घरमे अलग रसोई छल; 10% शहरी घर आ 7% ग्रामीण घरमे रसोई नहि छल। निजी किराया आवास शहरमे विशेष प्रासंगिक अछि। किराया समझौता लिखित वा अनौपचारिक भऽ सकैत अछि; मकान मालिक, दलाल आ स्थानीय अभ्यास प्रायः व्यवस्था तय करैत अछि। जमा वा किराया देबाक पहिने मकान मालिकक किराए पर देबाक अधिकार, उपलब्ध deed वा title, भूमि उपयोग स्थिति, मौजूदा भार, उपयोगिता कनेक्शन आ स्थानीय पहचान वा निवास रिपोर्टिंग शर्त जाँचू। म्यांमारमे वर्तमान किराया वा जमा राशि लेल विश्वसनीय राष्ट्रीय सूची आ पुष्ट राष्ट्रव्यापी डिजिटल किराया पंजीकरण पोर्टल नहि अछि। Urban Rent Control Act 1960 दस्तावेजीकृत स्थानीय कानूनी संदर्भ अछि, मुदा ओकर वर्तमान दायरा, अपवाद आ लागू करबाक तरीका एकरूप नहि अछि; वास्तविक अनुबंध आ स्थानीय अभ्यासक समीक्षा एकर स्थान नहि लैत अछि। स्वामित्व आ भूमि उपयोगमे title, deed, पट्टा वा उपयोग अधिकार शामिल भऽ सकैत अछि। कागजमे Town Land Roll, grant, village deed, Town Form 7, Forms 105 आ 106, अथवा मुद्रांकित वा बिनु मुद्रांक बिक्री समझौता शामिल भऽ सकैत अछि। केवल कागज रहब अपने-आप कानूनी रूपसँ सुरक्षित स्वामित्व सिद्ध नहि करैत अछि। हस्तांतरण आ पुरालेख खंडित भऽ सकैत अछि, आ अपंजीकृत हस्तांतरण अतिरिक्त प्रमाण आ नुकसान जोखिम बनबैत अछि। खरीदारकेँ भुगतानसँ पहिने कागज संबंधित रजिस्टर वा भूमि रिकॉर्डसँ तुलना करबाक, विक्रेताक अधिकार पुष्टि करबाक आ प्रतिस्पर्धी दावा वा भार जाँचबाक चाही। Condominium Law 2016 योग्य कॉन्डोमिनियम लेल बेसी खास ढाँचा बनबैत अछि। कॉन्डोमिनियम कमसँकम छह मंजिल वाला भवन अछि, जे कमसँकम 20,000 वर्ग फुटक पंजीकृत साझा भूमिपर अछि; DUHD आ Condominium Administrative Committee स्वीकृति प्रक्रियामे शामिल अछि। निर्माण आ निवास परमिटक बाद कॉन्डोमिनियम पंजीकृत भऽ सकैत अछि आ इकाई पंजीकरण प्रमाणपत्र जारी होइत अछि। हस्तांतरण deed 30 दिनक भीतर पंजीकृत करबाक, संगहि stamp duty आ पंजीकरण शुल्क देबाक अछि। पंजीकृत इकाई मालिक सामान्यतः लागू नियम अधीन इकाई बेचि, किराए पर दऽ, उत्तराधिकारमे देब वा गिरवी राखि सकैत छथि। मालिक रखरखाव कोषमे योगदान देइत छथि, संबंधित किराया वा कब्जा जानकारी रिपोर्ट करैत छथि आ नवीनीकरण तथा साझा संपत्तिक लेल कार्यकारी निकायक नियम मानैत छथि। म्यांमारमे अचल संपत्ति हस्तांतरण पर प्रतिबंध विदेशी लेल अचल संपत्तिक खरीद, बिक्री, उपहार, गिरवी, अदला-बदली आ अन्य हस्तांतरण सीमित करैत अछि। किराया केवल लागू कानूनी ढाँचा अंतर्गत संभव अछि। कॉन्डोमिनियम प्रणाली सीमित अपवाद दैत अछि: विदेशी एक कॉन्डोमिनियमक अधिकतम 40% इकाई राखि सकैत छथि, आ खरीदमे विदेशसँ कानूनी रूपसँ हस्तांतरित विदेशी मुद्रा उपयोग जरूरी अछि। पंजीकृत कॉन्डोमिनियम इकाई अनौपचारिक अपार्टमेंट खरीदसँ कानूनी रूपसँ बेसी सुरक्षित अछि, मुदा पंजीकरण, सीमा आ भुगतान शर्त जाँचबाक जरूरत रहैत अछि। सार्वजनिक आ सामाजिक आवास खास परियोजनाक रूपमे अछि, सामान्य राष्ट्रव्यापी पात्रता नहि। Ministry of Construction क लक्ष्य पर्याप्त आवास देबाक अछि आ 2030 तक 330 शहरमे सरकारी वित्तपोषण तथा सार्वजनिक-निजी वा निर्माण-संचालन-हस्तांतरण व्यवस्था द्वारा दस लाख कमरा योजना कएने अछि। Yangon, Mandalay आ Nay Pyi Taw मे सार्वजनिक किराया परियोजना रिपोर्ट भेल अछि। 2023 क Yangon पहिल परियोजना रिपोर्टमे 194 भवन आ 3,104 अपार्टमेंट वर्णित छल, जे कम आय वाला परिवार, सेवानिवृत्त वा सेवानिवृत्त होएबाक करीब सरकारी कर्मचारी आ कम वेतन वाला कर्मचारी समेत समूह लेल छल। वर्तमान आवास, किराया स्तर आ आवेदन समय उपलब्ध शोधमे पुष्टि नहि भेल। Social Security Board आवास बीमित नागरिक आ प्राकृतिकीकृत नागरिकसँ जुड़ल अछि; प्राथमिकता आवास कोष योगदान आ ब्याज कमसँकम 30% होएबाक वा एकबेर 30% भुगतानसँ जुड़ि सकैत अछि। ई परियोजना आ स्थिति-आधारित अछि, सामान्य आवास गारंटी नहि। अनौपचारिक बस्ती विशेष कऽ Yangon मे दस्तावेजीकृत अछि। एकटा पुरान अनुमान लगभग 423 अनौपचारिक बस्ती आ लगभग 365,000 लोक गिनने छल, मुदा एकरा पूरा म्यांमार पर लागू नहि करबाक चाही। एहने व्यवस्था कमजोर कब्जा सुरक्षा, अनिश्चित बुनियादी ढाँचा आ खतरा वा बेदखली जोखिम ला सकैत अछि। उन्नयन वा पुनर्वास खास मामिला पर निर्भर अछि; उपलब्ध शोधमे राष्ट्रव्यापी नियमितीकरण मार्ग स्थापित नहि अछि। आवास व्यवस्था समाप्त करबाक तरीका प्रकार अनुसार बदलैत अछि। निजी किराया लागू अनुबंध आ किराया कानून अनुसार समाप्त होइत अछि। पंजीकृत कॉन्डोमिनियम स्वामित्व जरूरी पंजीकरण प्रक्रियासँ बदलैत अछि। सार्वजनिक किराया आवास खास परियोजनाक नियम आ समय सीमा मानैत अछि। अनौपचारिक व्यवस्था मे बेदखली, भुगतान गुमेबाक आ कब्जा साबित करबाक कठिनाई बेसी अछि। औपचारिक शिकायत आ अदालती प्रक्रिया स्थान अनुसार अलग अछि। संघर्ष-प्रभावित वा पहुँच-प्रतिबंधित क्षेत्रमे जनगणना जानकारी अधूरी वा अनुमानित भऽ सकैत अछि, तेँ राष्ट्रीय औसत प्रत्येक स्थानीय जगह वर्णन नहि करैत अछि।
म्यांमारमे आवास
म्यांमारमे आवासमे निजी स्वामित्व, किराएदार घर, कॉन्डोमिनियम, सार्वजनिक परियोजना आ अनौपचारिक बस्ती शामिल अछि। प्रणाली खंडित अछि; शहरी, ग्रामीण आ कॉन्डोमिनियम आवास लेल अलग कागज, प्राधिकरण आ स्थानीय अभ्यास अछि। 2024 Myanmar Population and Housing Census मे 84.6% परिवार अपन आवासमे रहैत छल आ 10.9% किराए पर; शहरी क्षेत्रमे 69.0% परिवार अपन आवासमे आ 23.2% किराए पर रहैत छल। बिजली, सुरक्षित कब्जा, विश्वसनीय कागज आ किफायती जगहक पहुँच स्थान अनुसार बहुत बदलैत अछि।
Tip
केवल विज्ञापित कीमत नहि, कानूनी प्रमाण, सेवा विश्वसनीयता आ लचीलापनक जरूरत अनुसार आवास चुनू। निजी किराया अक्सर शहरी व्यावहारिक विकल्प अछि; रिकॉर्ड पूरा हो तँ पंजीकृत कॉन्डोमिनियम मजबूत स्वामित्व प्रमाण दैत अछि। अनौपचारिक आवास आ अपुष्ट भूमि कागजकेँ बेसी जोखिम वाला मानू, आ किराए वा हस्तांतरण अधिकार दस्तावेजीकरण होएबाक पहिने भुगतान नहि करू।

