Монгол Улсын татвар

Монголын татварын захиргаа, түүний дотор Татварын ерөнхий газар (MTA/GDT), улс даяар аймаг, нийслэлийн татварын байгууллагаар дамжуулан үндэсний татварыг захирдаг. Гаалийн татварыг Гаалийн ерөнхий газар хариуцна; орон нутгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал хуульд заасан хязгаарын хүрээнд зарим орон нутгийн хувь хэмжээг тогтооно. Татвар төлөгч etax.mta.mn-ээр бүртгүүлэх, цахим тайлан гаргах, тодорхойлолт, төлбөрийн түүх харах, залруулга, хүсэлт гаргах нь түгээмэл. Ebarimt, ebarimt.mn нь цахим баримт, нэхэмжлэл өгдөг. Монгол хэл дээрх эх хууль давамгай үйлчилнэ; Legalinfo дахь англи орчуулгын зарим нь албан бус. Монгол Улсаас татвар ногдох орлого олдог хувь хүн ерөнхийдөө татвар төлөгч байна. Дараалсан дурын арван хоёр сарын хугацаанд Монгол Улсад 183-аас доошгүй хоног байсан, эсвэл татвар ногдох нийт орлогынх нь дор хаяж тал нь Монгол Улсад эсвэл Монгол Улсаас олсон орлого бол тухайн хүн татварын оршин суугч байх нь түгээмэл. Холбогдох хоногийг одоогийн болон өмнөх татварын жилээр тооцно. Оршин суугч бус хүн ерөнхийдөө Монгол Улсад олсон буюу эх үүсвэртэй орлогод татвар төлнө. Хөдөлмөр, бизнес, хөрөнгийн орлогод ерөнхийдөө 10%; үл хөдлөх хөрөнгө худалдсаны нийт орлогод 2%; урлаг, спортын шагналд 5%; сугалаа, мөрийтэй тоглоом, асуулт хариултын орлогод 40%; оршин суугч бусын орлогод 20%; шаардлага хангасан хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй хүү, ногдол ашигт 5% татвар ногдоно. Оршин суугч гадаад улсад төлсөн татварын хөнгөлөлт нэхэмжилж болох ч Монголын эсвэл гадаадын татварын бага дүнгээр хязгаарлагдаж, улс бүрээр тусад нь тооцогдон, нотлох баримт шаарддаг. Жилийн үндсэн хувь хүний орлогын албан татварын хөнгөлөлт нь татвар ногдох орлого 6 сая төгрөг хүртэл бол 240,000 төгрөгөөс эхлэн 36 сая төгрөг ба түүнээс дээш орлогод тэг хүртэл буурна. Завсрын жилийн хөнгөлөлт: 6–12 саяд 216,000; 12–18 саяд 192,000; 18–24 саяд 168,000; 24–30 саяд 144,000; 30–36 саяд 120,000 төгрөг. Анхны орон сууц, ипотекийн зээл, сургалтын төлбөр, сэргээгдэх эрчим хүчний төхөөрөмж, алслагдсан аймагт оршин суух зэрэг шаардлага хангасан зардалд нэмэлт хасалт, хөнгөлөлт үйлчилж болно. Орон нутгийн Хурал хуульд нийцүүлэн зарим бичил бизнес, тээврийн үйл ажиллагаанд тогтмол горим тогтоож болох бөгөөд шаардлага хангасан бизнесийн орлогод 1%-ийн хялбаршуулсан горим хэрэглэж болно. Монголын хуулиар байгуулагдсан компани аж ахуйн нэгжийн татварын зорилгоор оршин суугч байна. Удирдах байгууллага нь Монгол Улсад байрладаг бол гадаадын байгууллага ч оршин суугч байж болно. Оршин суугч компани ерөнхийдөө Монголын, Монгол Улсын эх үүсвэртэй болон гадаадын орлогоо татварын сууринд оруулна; оршин суугч бус Монгол Улсад эсвэл Монголын эх үүсвэрээс олсон орлогод татвар төлнө. Баримтаар нотолсон хасагдах зардал татвар ногдох аж ахуйн нэгжийн орлогыг бууруулна. Аж ахуйн нэгжийн орлогын ерөнхий татвар нь 6 тэрбум төгрөг хүртэлх татвар ногдох орлогод 10%, үүнээс дээш бол 600 сая төгрөг дээр 6 тэрбум төгрөгөөс давсан дүнгийн 25% байна. Ашигт малтмал ашигласны төлбөр, ногдол ашиг, хүү, үл хөдлөх хөрөнгө шилжүүлэлт, сугалааны орлого, төлөөлөгчийн газрын буюу оршин суугч бусын бусад орлого зэрэгт тусгай хувь хэмжээ бий. Шаардлага хангасан татвар ногдох 300 сая төгрөг хүртэлх орлогод тусдаа 1%-ийн горим хэрэглэж болно. Өмнөх жилийн борлуулалт 50 сая төгрөгөөс бага үед өөр хялбаршуулсан горим үйлчилж болох ч гуравдугаар улиралд хүсэлт гаргах шаардлагатай бөгөөд НӨАТ суутган төлөгч, уул уурхай, архи, тамхи, газрын тосны үйл ажиллагаа зэрэг хасалттай. Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ) импорт болон Монгол Улсад нийлүүлсэн олон бараа, ажил, үйлчилгээнд ногдоно. Борлуулалт 50 сая төгрөгт хүрэхэд бизнес ерөнхийдөө НӨАТ төлөгчөөр бүртгүүлэх үүрэгтэй; энэ босгоос доогуур дотоодын импортын бус борлуулалт ерөнхийдөө чөлөөлөгдөнө. Стандарт хувь 10%; шаардлага хангасан экспорт, тодорхой олон улсын тээвэр, үйлчилгээнд тэг хувь хэрэглэж болно. Нэхэмжлэл, баримтын нотолгоотой бол шаардлага хангасан дотоод, импортын худалдан авалтын оролтын НӨАТ-ыг гаралтын НӨАТ-аас хасна. Илүүдэл хөнгөлөлтийг дараагийн хугацаанд шилжүүлэх, суутгах, буцаан авах боломжтой бөгөөд буцаан олголт, илүү төлөлтийн хяналт ерөнхийдөө ажлын 20 хүртэл өдөр үргэлжилнэ. Ebarimt, цахим нэхэмжлэл нь гүйлгээний гол нотолгоо. Албан ёсны нисэх буудлын зааврын дагуу НӨАТ орсон баримт тус бүр 500,000 төгрөгөөс доошгүй шаардлага хангасан худалдан авалтад жуулчин Ebarimt болон нисэх буудлын Tax-Free үйлчилгээг ашиглаж болно. Хотын албан татвар 2025 оны 6 дугаар сарын 1-нээс үйлчилж эхэлсэн. Архи, тамхи, зочид буудал, амралтын газар, ресторан, баар, машин угаалга, тээврийн хэрэгслийн үйлчилгээний худалдан авагч талд төлбөр ногдуулж болно. Орон нутгийн Хурал хуульд нийцүүлэн 0–2% хооронд хувь хэмжээг тогтоох тул байршлаар дүн ялгаатай. Суутган төлөгч цахим баримтад хотын татварыг тусад нь харуулж, ерөнхийдөө дараагийн сарын 10-нд төлнө; улирлын тайланг улирлын дараах эхний сарын 20-нд, жилийн тайланг 1 дүгээр сарын 20-нд гаргана. Бусад татвар, төлбөрт онцгой болон шатахууны татвар, гаалийн татвар, үл хөдлөх хөрөнгийн татвар, газрын төлбөр, малын тоо толгойн татвар, тээврийн хэрэгслийн татвар, галт зэвсгийн татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, тусгай зөвшөөрлийн төлбөр орно. Иймээс уул уурхай, гааль, шатахуун, архи, тамхины бизнес нь энгийн ажилтан эсвэл үйлчилгээний бизнесэд хамаарахгүй үүрэг хүлээж болно. Нийгмийн даатгалын шимтгэл татвараас тусдаа. Ажил олгогч болон бусад суутган төлөгч хувь хүний орлогын албан татварыг ерөнхийдөө дараагийн сарын 10-нд шилжүүлнэ. Улирлын тайланг улирлын дараах эхний сарын 20-нд, жилийн хувь хүний тайланг ихэвчлэн дараа жилийн 2 дугаар сарын 15-нд гаргана. Монгол Улсад орлого олж буй гадаадын оршин суугч татварын албанаас татвар төлөгчийн дугаар авч, etax бүртгэл үүсгэн, гадаадын иргэний бүртгэлд орж цахим шуудан эсвэл SMS-ээр нэвтэрч болно. Компани сар бүрийн 25-нд урьдчилгаа төлбөр хийж, улирлын тайланг улирлын дараах эхний сарын 20-нд, жилийн тайланг 2 дугаар сарын 10-нд гаргах нь түгээмэл. Компанийн суутган татварыг ерөнхийдөө ажлын арван өдрийн дотор шилжүүлнэ. Өмнөх жилийн татвар ногдох орлого 6 тэрбум төгрөг ба түүнээс дээш компани улирал тутам тайлагнана; түүнээс бага буюу тэнцүү нь ерөнхийдөө эхний хагас жилийн тайланг 7 дугаар сарын 20-нд, жилийн тайланг 2 дугаар сарын 10-нд гаргана. Үйл ажиллагаагүй компани ч ихэвчлэн 2 дугаар сарын 10 гэхэд жилийн тайлан өгнө. Татвар төлөгч мэдээлэл, зөвлөгөө авах, хуульд заасан хөнгөлөлт, зөвшөөрөгдсөн хугацааны сунгалт, илүү төлөлтийн буцаан олголт эсвэл суутгал, эрх бүхий төлөөлөгч томилох, шалгалтын явцад оролцох эрхтэй. Шаардлагатай үед бүртгүүлэх, үнэн зөв данс, цахим нэхэмжлэл хөтлөх, тайлан гаргах, татвар төлөх, суутгах, нотолгоо хадгалах, татварын захиргаатай цахимаар хамтран ажиллах үүрэгтэй. Шалгалтыг татварын эрсдэлийн системээр сонгох эсвэл татварын мэргэшсэн нэгж явуулж болно. Нөхөн татвар, торгууль, хөнгөлөлт, чөлөөлөлт, алдагдлыг шилжүүлэн тооцох ерөнхий хөөн хэлэлцэх хугацаа дөрвөн жил. Нөхөн ногдуулсан татвартай маргасан татвар төлөгч харьяаллын дагуу эхлээд орон нутгийн эсвэл төвийн Маргаан таслах зөвлөлд хандана. Нөхөн ногдуулсан маргаантай татварын 10%-ийг урьдчилан төлөх шаардлагатай бөгөөд дээд хэмжээ 100 сая төгрөг. Зөвлөлийн шийдвэрлэх зорилтот хугацаа 30 хоног бөгөөд нэг удаа 30 хүртэл хоногоор сунгаж болно. Шүүхэд гомдол гаргах ерөнхий хугацаа зөвлөлийн шийдвэрээс хойш 30 хоног. Татварын гэрээ дотоодын зөрчилтэй дүрмээс давуу үйлчилж, Татварын ерөнхий газрын гэрээний тогтолцоо гэрээний маргаанд харилцан тохиролцох ажиллагааг дэмжиж болно. Нийтлэг өргөдлийн хураамж тогтоосон тухай мэдээлэл алга; хугацаа хэтэрсэн төлөлт, дутуу тайлагнал хүү, торгууль, албадлага үүсгэж болно.