Монгол Улсад танилын хүрээ тэлэхэд зориулсан, улсын хэмжээнд ажилладаг төрийн үйлчилгээ тогтоогдоогүй. Харилцаа ихэвчлэн хамтын үйл ажиллагаа, боловсрол, ажил, гэр бүлийн холбоо эсвэл орон нутгийн хүрээллээр үүсдэг. Улаанбаатарт Д.Нацагдоржийн нэрэмжит Хотын төв номын сан болон салбарууд, соёлын төв, залуучуудын төв, их сургууль, клуб, спортын болон соёлын арга хэмжээ нь албан бус харилцаа тогтоох боломж олгож болно. Орон нутагт аймаг, сумын соёлын төв, Залуучуудын хөгжлийн төв, сайн дурын хөтөлбөр, сонирхлын бүлэг ижил боломж санал болгож магадгүй. Соёл, спорт, аялал жуулчлал, залуучуудын яам болон Үндэсний мэдээллийн технологийн парк хамтран үндэсний залуучуудын хөгжлийн байгууламжийг төлөвлөж, хөгжүүлж байна. Тэнд клуб, зөвлөн туслах үйлчилгээ, ур чадварын үйл ажиллагаа, зөвлөгөө өгөхөөр санал болгосон. Байршил, нээгдсэн эсэх, хамрагдах боломжийг орон нутагтаа шалгах хэрэгтэй. Танил гэдэг үг мэддэг хүн эсвэл нийгмийн, бизнесийн холбоог илэрхийлж болно. Танил тал гэдэг нь холбоо, сүлжээг хэлэх бөгөөд өөрөө нөхөрлөл эсвэл түншлэл гэсэн утга биш. Танилцах гэдэг нь бие биеэ мэдэж авахыг хэлнэ. Хамтын үйл ажиллагаа богино анхны ярианд хүргэж, хоёр тал зөвшөөрвөл зурвас эсвэл өөр сувгаар үргэлжлүүлэн харилцаж болно. Итгэл аажмаар бий болж болох ч зочломтгой байдал, сүлжээний холбоо нь харилцаагаа үргэлжлүүлэх үүрэг үүсгэхгүй. Олон нийтийн байгууламж, арга хэмжээнд хамрагдах нөхцөл тухайн газраас шалтгаална. Бүртгэл, багтаамж, насны хязгаар, ажиллах цаг, үнэ бүс нутгаар ялгаатай бөгөөд улсын хэмжээнд мөрдөх нэгдсэн төлбөр тогтоогдоогүй. Залуучуудын хөтөлбөрүүд ихэвчлэн сурагч, залуучуудад чиглэдэг. Алслагдсан болон хөдөө орон нутагт албан хөтөлбөрөөс илүү орон нутгийн сүлжээ, сум, хорооны байгууламж, олон нийтийн арга хэмжээ нь бодитой сонголт байж болно. Цахим харилцаанд нийгмийн сүлжээ, зурвасын үйлчилгээ түгээмэл ашигладаг. Харилцаа холбооны зохицуулах хороо буюу CRC нь eKids.mn, Meta/Facebook Green Channel болон Олон улсын ажиглалтын сангийн мэдээлэх систем зэрэг үйлчилгээ, мэдээлэх сувгаар хүүхдийн цахим аюулгүй байдлын ажлыг дэмждэг. Хүний хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль нь хувийн мэдээлэл цуглуулах, ашиглах, хамгаалахыг зохицуулдаг. Зөвшөөрөлгүйгээр утасны дугаар, байршил, зураг, иргэний үнэмлэхийн баримт, чатны дэлгэцийн зураг эсвэл нэг удаагийн нууц үгийг бүү хуваалц. Мөнгө, код, дансны мэдээлэл нэхсэн хүсэлтийг, тэр дундаа эрх бүхий байгууллагын нэр барьсан зурвасыг залилан байж болзошгүй гэж үз. Харилцах суваг, хэмнэлийг хамтдаа тохир. Та хариу бичихээ болих, дагахаа болих эсвэл хүнийг блоклох боломжтой. Анхны уулзалтаа өдрийн цагаар олон нийтийн газар товлож, унаагаа өөрөө зохицуулж, хаашаа явахаа итгэдэг хүндээ хэл. Шинэ хүний хэн болохыг профайлаас гадуурх мэдээллээр нягталж, хүнгүй газар болон тодорхойгүй унаанаас зайлсхий. Монгол Улсад цагдаа, гэмт хэрэг, заналхийллийн үед 102, эмнэлгийн яаралтай тусламжид 103, гал түймэр, аврах ажиллагаанд 101 эсвэл 105 дугаарт залгана. Цагдаагийн ерөнхий газар 126 дугаараар мэдээлэл, зөвлөгөө өгдөг. Хүүхэд холбогдсон бол орон нутгийн хүүхэд, гэр бүлийн нийгмийн ажилтан, цагдаа, холбогдох хүүхэд хамгааллын байгууллага, CRC эсвэл eKids.mn-д хандаж болно. Судалгаанд тулгуурлан баталгаажсан улсын хэмжээний хүүхдийн тусгай утасны дугаар тогтоогдоогүй байна.
Монгол Улсад танилын харилцаа
Монгол Улсад танилын харилцаа гэдэг нь нөхөрлөл эсвэл хайр дурлалын харилцаа болох нь заавал биш, дөнгөж эхэлсэн, сул эсвэл тухайн нөхцөлөөс шалтгаалсан нийгмийн холбоог хэлнэ. Хүмүүс сургууль, ажил, хөршүүд, төрөл садан, клуб, спорт, соёлын арга хэмжээ, сайн дурын ажил болон танилын хүрээллээр дамжин уулзах нь түгээмэл. Монгол хэлний танил, танилцах гэдэг нь мэддэг хүн болон бие биеэ таних үйл явцыг илэрхийлдэг.
Tip
Хүсэж буй харилцаандаа тохируулан танилцах орчноо сонго: олон нийтийн арга хэмжээ эсвэл байгууллага нь хил хязгаарыг тодорхой байлгаж болох бол танилын сүлжээ итгэлийг хурдан төрүүлж болох ч нийгмийн дарамт нэмэгдүүлж магадгүй. Хувийн мэдээлэл, мөнгө, унаагаа өөрөө хянаж, үргэлжлүүлэн харилцахыг хүлээгддэг зүйл биш, сонголт гэж үз.