Къазахстан кодексашца билгалдаьлла граждански долахь лелош ю. Граждански кодексо нах, юридически цхьанатоьхна юкъаметтигаш, молхаш, долаш дараш, гӀуллакхаш, Ӏалашонаш, келишамаш, жавапалла, варисалла а кхин юкъара приватни масалш а долу юкъарадаьлла низамаш билгалдеш ду. Нах а юридически юкъаметтигаш а бакъонаш лелош, молха долуш, келишамаш кхуллуш, декхарш кхочушдеш а долаш дарашна тӀе долуш а хила тарло. Вакало тӀехьара полномочеш хила еза, хьалхале келишамашна кулгалдеш я регистраци ярна молха дӀаделош. Келишам кхолла, цхьана долуш волу а, транзакци йолу типанна хьажжина лоьхуш долу хьалхале хьалхашца цхьаьна кхета. Билггал йолу келишамашна законашца яздар, нотариатца къастор, пачхьалкхан регистраци я кхин хьалхале кеп лоьху. Коьрта келишамашна молха далар, аренда, гӀуллакхаш, лелоран лелор, кредит, лардар, транспорт, страхование а вакалат а ю. Хьакиматашца долу низамашца цхьанна хьалхало ю, хьалхале нах, цӀенош я юкъара пайда кхеташ йолу масалш хилахь. Декхарш кхочушдан деза йолу кхочушдеш волчо, кхетам болу кеп, меттиг а хан а ларъеш. Кхочушдаран къинош хилча, дӀакхочушдар, келишам дӀасадар, хьалхарчу хьесап дӀадалар, келишамца хьалха аьлла хьесап, интересаш я билгалдаьлла лазарна компенсаци ю. Граждански жавапалла оьшу, законаца билгалдаьлла хьал, бакъо кхочушйина йоцуш я къинош йолу хьелаш, лазар а хилар а юкъаметтиг хила. ГӀалаталла массо хенахь лоьху, амма цхьадолу леламаш я юкъаметтигаш кхин къайла долу низам лелош хила тарло. Молхан бакъонашна тӀехь хӀокху молхан йолу, кхочушдар, пайдаэцар а дӀадалар а. Латтан, цӀенан, машинан, кампани дакъан, интеллектуальни молхан а варисан молхан а декъашха документ я регистраци хила тарло. Варисалла варисийн волу васиятца я пачхьалкхан законашца билгалйина кхин нахана долу низамца хила тарло. Варисашна молха дӀайолуш хьалха, варисан молха, декхарш, документ а формальни кхочушдаран процесс а билгалдан деза. Граждански дов-дахарш хьалхало пайдабарца я яздина хаьттарца долуш ду, тӀаккха медиаци, бакъо йолу арбитраж я пачхьалкхан суд кхочушхила тарло. Хьаьржина кхолламан хан а процессан хьал а къиношца долу дов-дахар дӀататта я цӀена бакъонаш йоцу хила тарло, массо хьалхашка дуьйна дӀабехкало кхин чӀагӀа хилахь а.
Граждански долахь далар Къазахстанехь
Къазахстанехь граждански долахьо цхьана юкъараллехь нах, кампани, молха, келишамаш, долаш дараш а хьалхале долу лазарна компенсаци а юкъара долу гӀуллакхаш кхочушдеш ю. Граждански кодексо тӀехьара кеп луш ю, амма къахьегамашна лелош йолу законаш конкретни келишамашна кхинан низамаш луш ю. ТӀехьара келишамаш а, чӀогӀа далош йолу Ӏилмаш а кхин юкъараллин дов-дахарш ларъеш ду.
Tip
Къазахстанехь хьалхале граждански келишамаш яздина лелаш хила, ахча я молха дӀалуш хьалха кхин стаган билгал а полномочеш а тӀечӀагӀде. Кхочушдар дӀахадахь, документехь цхьаьна гулде а, кхочушдаран конкретни яздина хаьттар дӀаязде. Къилбаседа латта, варисалла, къуьйла долу декхарш, кепилеш я хан дӀакхачале хьалха кхин хьоьжуш долу индивидуальни юристни гӀо леха.