تاوان لە عێراق

تاوان لە عێراقدا بە یەکسانی دابەش نەبووە. مەترسییەکان لە نێوان گەڕەک، ناوچەی بازرگانی، ڕێگای گواستنەوە، ناوچەی سنووری، شوێنی قەرەباڵغ و شوێنە نائارامەکاندا دەگۆڕێن. پۆلیسی عێراق دامەزراوەی گشتیی سەرەکییە بۆ ڕاپۆرت و لێکۆڵینەوەی تاوانی ئاسایی. دامەزراوە ئەمنییەکانی دیکە لەوانەیە بەشداری بکەن ئەگەر ڕووداوەکە پەیوەندی بە توندوتیژیی ڕێکخراو، سنوور، ئاسایشی نیشتمانی یان شوێنێکی تایبەت بە پارێزراوەوە هەبێت. تاوانی باوی دژی موڵک دەتوانێت دزیی گیرفان، دزیی مۆبایل یان جانتا، دزیی ئۆتۆمبێل، شکاندن و چوونە ژوورەوە و تاڵان بگرێتەوە. بازاڕی قەرەباڵغ، خاڵەکانی گواستنەوە، شەقامی کەم‌ڕووناک و ئۆتۆمبێلی بەجێهێڵدراو پێویستیان بە وریاییی ئاسایی هەیە. ساختەکاری لە ڕێگەی پێشنیاری بازرگانیی ساختە، مامەڵەی موڵک، کار، خێرخوازی، داواکاریی ناسنامە، پەیوەندیی تەلەفۆنی، نامە یان هەژماری ئۆنلاین ڕوودەدات. فشار بۆ پارەدانی خێرا، نهێنی‌کاری، شێوازی پارەدانی نامۆ و بەڵگەنامەی پشتڕاستنەکراو نیشانەی ئاگادارکەرەوەن. تاوانی سایبەری دەتوانێت هەژماری دزراو، خۆبەکەسێکی دیکە ناساندن، بەستەری زیانبەخش، ڕەشەباژێکی پارەخوازی، یان بەکارهێنانی خراپی وێنەی تایبەت و زانیاریی کەسی بگرێتەوە. وشەی نهێنیی بەهێز، زانیاریی جیاوازی هەژمارەکان و پشتڕاستکردنەوەی وریا مەترسی کەم دەکەنەوە. تاوانی توندوتیژانە لەوانەیە هۆکاری کەسی، خێزانی، سیاسی، ئابووری یان ڕێکخراوی هەبێت. کەسێک کە ڕووبەڕووی هەڕەشە دەبێتەوە نابێت بە تەنها بە تاوانباری گومانلێکراو ڕووبەڕوو ببێتەوە، و دەبێت بەڵگە بپارێزێت و ڕێگایەکی پارێزراوی ڕاپۆرتکردن بدۆزێتەوە. ڕاپۆرتکردنی تاوان زۆرجار بە پەیوەندیکردن بە پۆلیس یان سەردانی بنکەیەکی گونجاوی پۆلیس دەست پێ دەکات. زانیاریی بەسوود بریتییە لە ناسنامە، کات و شوێن، وەسفی ڕووداوەکان، شایەتحاڵان، تۆماری موڵک، نامەکان، وێنەکان و بەڵگەی پزیشکی. جێبەجێکردنی فەرمی لەوانەیە بەهۆی توانای ناوخۆیی، دەستڕاگەیشتن، بەڵگە، فشاری کۆمەڵایەتی یان ترسی تۆڵەسەندنەوەوە کاریگەریی لەسەر بێت. یاساگوزەرانی متمانەپێکراو، پشتیوانیی کۆمەڵگا، کارخواز، پەناگە، خزمەتگوزاریی پزیشکی یان دامەزراوەی پەیوەندیدار، بەپێی کەیسەکە، لەوانەیە یارمەتیی زیادە بدەن.