Mesrefê jîyanê pereyo ke rê jîyana asayî lazim o. Iraq de miqdarêkê malbatî yê yekane ke her kes rê munasîb bo çin o, çimkî hewcedarî û şertê herêmî cîya yê. Mesken dikare kirê, mesrefê xwedîbiyayî, meskenê hevpar ê malbatî, tamîr, depozît, mobîlya yan lênihêrîna avahî hebe. Kirêya herî kêm ya reklamberde mesrefê temam nîyo, heke transport, elektrîk, av yan tamîr mesrefê mezin zêde bikerê. Mesrefê xwarinê bi hejmara malbatî, bazara herêmî, rejîma xwarinî, demsal û rêjeya amade kerdişê xwarinê malî ra girêdaye yo. Plana xwarinê ya heftane îsraf kêm kena û müqayeseya fiyat hêsantir kena. Mesrefê elektrîk û avî dikare hem peydakerdişê giştî hem alternatîfê pratîk bigire, dema xizmet sînordar o. Ji ber vê sebebî, abonetiya jeneretorî, sotemenî, depokerdiş, lênihêrîn yan ava kirînî dikarê parçeyê budceya rastîn ya xizmetan bibê. Transport dikare rêwitişê peya, vebijarkê giştî, taksi, sotemenî, tamîr, parkkerdiş yan xwedîbiyayîşê erebeyî hebe. Meskenê dûr dikare kirê de erzan bibê, la piştî lêzêdekirina seyahatê rojane mesrefê temam zêde bikero. Mesrefê tenduristî lênihêrîna asayî, derman, test, acîl, seyahatê dermankerdişî û demê dûrî karî girewtenê. Perwerde dikare amûr, cil, transport, dersdayişê alîkarî, cîhaz yan xizmetê taybetî zêde bike, ji xercê bingehîn ê mektebî ve. Mesrefê ragihandış xizmeta mobîl, gihîştina înternetî, cîhaz û tamîr girewtenê. Ev dikare ji bo kar, perwerde, bank û têkilî bi merdimê malbatî hewcedar be, ne tenê mesrefê weçînayî. Alîkariya malbatî, merasim, rojên olî û alîkarî dema zehmetiyê dikare beşê rastîn ê budceya malbatî bibê. Plansazîya miqdarê munasîb ewletir o, ne wisa ku teslîm bibê ev mesuliyet qet nêbenê. Budceya baş mesrefê sabît, guherbar, caran caran û acîl cîya kena. Gerek ser makbuz û qeydê rastîn ê malbatî binyad bıde, ne texmînê giştî rê Iraqê pêro.
Mesrefê Iraq de
Mesrefê Iraq de bi bajêr, rewşa meskenî, hejmara malbatî, kar, hewcedariya transportî û gihîştina xizmetê giştî ra zaf cîya benê. Budceya bikêr mesken, xwarin, xizmet, transport, tenduristî, perwerde, ragihandış û mesuliyetê malbatî berî mesrefê weçînayî girewtenê. Ji ber ku hatin û fiyat dikarê biguherê, malbat ji rezerv û kontrolê rêkûpêk ê budceyî sûd wergirê.
Tip
Mesrefê xo herî kêm yew meh qeyd bikerê, ne ke ser jimara kesê dinî pê bawer bibê. Mesrefê caran caran bıguhêrin yew meblağê saveyî ya mehane û mesrefê alternatîfê elektrîk, av û transport bigirin. Encaman bi her kesê ke budceya malbatî parve keno binirxênê.