سیاست در ایران

ایران یه جمهوری اسلامی هسته. نظام سیاسی ونه، نهادهای جمهوری‌خواهانه مثل انتخابات و مجلس ره با نهادهایی که بر برداشت رسمی از حکومت اسلامی بنا بَیته‌نه، گد کِنه. رهبر، که معمولاً به نام رهبر (rahbar) شناخته بَیّه، بالاترین جایگاه ره داره. این مقام جهت کلی کشور ره تحت تأثیر قرار دِنه و در زمینه‌هایی مثل امنیت، نیروهای مسلح، رادیو و تلویزیون و انتصاب مقام‌های ارشد اختیار مهم داره. رئیس‌جمهور قوه اجرایی ره رهبری کِنه و بخش زیادی از کار روزمره دولت ره اداره کِنه. وزیرون بر حوزه‌های سیاست‌گذاری نظارت دارن، ولی اختیار رئیس‌جمهور به‌وسیله نهادهای دیگه و اختیار رهبر محدود بَیّه. پارلمان ملی، مجلس (Majles) شورای اسلامی نام داره. این نهاد درباره قانون‌ها بحث کِنه، بودجه کشور ره تصویب کِنه، از وزیرون پرسش کِنه و فعالیت دولت ره بررسی کِنه؛ با این حال تصمیم‌هاش در معرض بازبینی نهادی قرار داره. شورای نگهبان (Shorā-ye Negahbān) قانون‌ها ره از نظر سازگاری با قانون اساسی و اصول اسلامی بررسی کِنه. هم‌چنین بررسی کِنه که داوطلبون بعضی مقام‌های انتخابی اجازه حضور به‌عنوان نامزد دارن یا نه؛ این کار رقابت سیاسی ره به‌شدت شکل دِنه. نهادهای مهم دیگه شامل قوه قضاییه، مجلس خبرگان رهبری و مجمع تشخیص مصلحت نظام هسته. نقش‌های ونه شامل رسیدگی به اختلاف‌های حقوقی، انتخاب و نظارت بر رهبر و کمک به حل بعضی اختلاف‌های نهادی هسته. فعالیت سیاسی شامل انتخابات، بحث پارلمانی، اداره عمومی، دادخواست‌ها، انجمن‌های حرفه‌ای، شبکه‌های دینی و گفت‌وگوی عمومی هسته. حزب‌های رسمی وجود دارن، ولی سیاست اغلب از راه گروه‌های در حال تغییر، شبکه‌های شخصی و گرایش‌های گسترده‌ای که معمولاً محافظه‌کار، اصلاح‌طلب یا عمل‌گرا نامیده بَیّه، پیش بَرّه. در زندگی روزمره، سیاست روی آموزش، کار، رفتار عمومی، رسانه، سیاست اقتصادی و رابطه با کشورهای دیگه اثر دِنه. مشارکت می‌تونه راه‌هایی برای حل مسئله‌های محلی باز کِنه، ولی نامزدها، گفتار، سازمان‌دهی و تغییر نهادی در چارچوب محدودیت‌های قانونی و سیاسی محکم انجام بَیّه.